چگونه آمریکا درنهایت ایران را مجبور کرد تنگه هرمز را باز نگه دارد؟

همکاری فرماندهی مرکزی آمریکا با سازمان بین‌المللی دریانوردی برای اسکورت کشتی‌ها از مسیر بخش عمانی تنگه هرمز، یکی از عواملی بود که تهران را به واکنش واداشت

تصویری از عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز ـ رویترز

روزنامه نیویورک‌پست در گزارشی با اشاره به مذاکرات ایالات متحده و جمهوری اسلامی برای رسیدن به توافق صلح نوشت که جمهوری اسلامی ایران درنهایت چاره‌ای جز این نداشت که تنگه هرمز را باز کند.

این رسانه به نقل از یک مقام آگاه که نامش را فاش نکرد، دراین‌باره گفت پس از آنکه تحولات اخیر کنترل جمهوری اسلامی ایران را بر این گذرگاه راهبردی انتقال نفت به خطر انداخت، تهران به حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز و همچنین حمله به متحدان آمریکا در خاورمیانه روی آورد، اما این حملات متقابل قرار است متوقف شود، زیرا آمریکا و ایران روز یکشنبه پیش از مذاکرات صلحی که قرار است روز سه‌شنبه در قطر برگزار شود، برای پایان دادن به درگیری‌ها به توافق رسیدند.

به گفته این مقام، یکی از عوامل کلیدی که تهران را به این اقدام واداشت، همکاری فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با سازمان بین‌المللی دریانوردی برای اسکورت کشتی‌ها از مسیر بخش عمانی تنگه هرمز بود که کنترل تهران را بر این مسیر حیاتی کشتی‌رانی تضعیف کرد؛ به‌ویژه که عمان هم اعلام کرد از دریافت عوارض برای عبور کشتی‌ها از این آبراهه حمایت نمی‌کند.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

این مقام آمریکایی گفت:«بیانیه عمان مبنی بر مخالفت با دریافت عوارض، عملا موضع ایران را تضعیف کرد.»

مشکل دیگر جمهوری اسلامی ایران هم این است که پس از لغو تحریم‌های آمریکا در هفته گذشته، هنوز نتوانسته است برای نفتش مشتریان جدیدی پیدا کند. گزارش‌ها حاکی است که مقام‌های شرکت ملی نفت ایران به کشورهای مختلف در آسیا سفر کرده‌ و به پالایشگاه‌های آنان خرید نفت ایران با تخفیف را پیشنهاد داده‌اند تا فروش را تسریع کنند، اما هنوز مشخص نیست چه تعداد قرارداد به نتیجه رسیده است.

تهران در حالی که تلاش می‌کند از جریان درآمدی حاصل از تفاهم‌نامه اخیر، استفاده می‌کند، به دنبال آزادسازی دارایی‌های مسدودشده خود از طریق آمریکا است، اما این مقام آمریکایی یادآور شد: «ما همواره به‌روشنی به آن‌ها گفته‌ایم که دارایی‌های مسدودشده فقط در صورت پیشرفت در پرونده هسته‌ای آزاد خواهد شد.»

علاوه بر مسائل مربوط به تنگه هرمز، جمهوری اسلامی ایران از کنار گذاشته شدن از مذاکرات صلح میان اسرائیل و لبنان نیز ناراضی است. بر اساس تازه‌ترین توافق، که حزب‌الله آن را رد کرده است، این گروه تحت حمایت تهران باید در ازای خروج اسرائیل از جنوب لبنان، سلاح‌هایش را زمین بگذارد.

البته مشخص نیست این توافق بدون موافقت حزب‌الله چگونه اجرا خواهد شد، زیرا آتش‌بس‌های پیشین نیز به دلیل همین اختلاف بر سر خلع سلاح این گروه از هم پاشید.

با وجود حملات تلافی‌جویانه دو طرف در خاورمیانه، آمریکا و جمهوری اسلامی ایران همچنان به مذاکرات خود در چارچوب تفاهم‌نامه ادامه می‌دهند و هر دو طرف می‌کوشند موقعیت خود را در برابر طرف مقابل تقویت کنند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، اخیرا هشدار داده است که اگر تنش‌ها ادامه یابد، جمهوری اسلامی ایران با نابودی کامل روبرو خواهد شد. او در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ممکن است زمانی فرا برسد که دیگر نتوانیم خویشتن‌دار باشیم و ناچار شویم کاری را که با موفقیت آغاز کردیم، از طریق اقدام نظامی به پایان برسانیم. اگر چنین شود، جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.»

به گفته یک مقام دیگر آمریکایی، ایالات متحده و ایران توافق کرده‌اند روز سه‌شنبه در دوحه، قطر، برای گفتگوهای بیشتر دیدار کنند. این در حالی است که پیش‌تر اسلام‌آباد میانجی تهران و واشنگتن، اعلام شده بود، با این حال پاکستان فقط یک دور میزبان مذاکرات بود و از آن پس مذاکره‌کنندگان دیگر به پایتخت پاکستان بازنگشتند.

پیش‌تر وال استریت ژورنال نیز گزارش داد مقام‌های آمریکایی و کشورهای دیگر درگیر در مذاکرات گفته‌اند که آمریکا و ایران توافق کرده‌اند پس از چند روز درگیری‌ رفت‌وبرگشتی در اطراف تنگه هرمز، نبرد را متوقف کنند و مذاکرات صلح را از سر بگیرند.

دور جدیدی درگیری‌ها از روز پنجشنبه با حمله ایران به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز آغاز شد و پس از آن آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به طور متقابل حملاتی را انجام دادند.

در جریان حملات متقابل، رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز کاهش یافت.

رژیم ایران اعلام کرد حق انحصاری مدیریت رفت‌وآمد در تنگه هرمز را دارد و به بندی از توافق استناد کرد که مسئولیت فراهم کردن شرایط ازسرگیری کشتی‌رانی را بر عهده تهران می‌گذارد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز یکشنبه در جریان سفر به عراق گفت ایران مسئولیت کامل این تنگه را بر عهده می‌گیرد. عراقچی افزود: «مدیریت و بازگرداندن کامل تردد دریایی در تنگه هرمز مسئولیت ایران است. هیچ کشور یا نهاد دیگری مسئولیت یا اختیاری در این زمینه ندارد.»

این اظهارات با موضع آمریکا در تضاد است که می‌گوید این توافق کنترل تنگه را به جمهوری اسلامی ایران نمی‌دهد و کشتی‌ر‌انی در این آبراهه بین‌المللی باید بدون مانع ادامه داشته باشد.

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفت واشنگتن حملات بیشتر به کشتی‌ها را تحمل نخواهد کرد. او در شبکه فاکس نیوز گفت: «اگر حکومت ایران فکر می‌کند رئیس‌جمهوری ترامپ برای لحظه‌ای کنار خواهد نشست و نظاره‌گر خواهد بود که تهران بدون پاسخ، به کشتی‌رانی بین‌المللی یا پایگاه‌های ما حمله کند، سخت در اشتباه است. آن‌ها در چند شب گذشته این موضوع را به‌روشنی دیدند.»