در بحبوحه حملات مشترک ایالات متحده و اسرائيل علیه جمهوری اسلامی و نگرانی‌ها درباره تبعات اقتصادی بسته بودن تنگه هرمز، میان متحدان غربی برخی اختلاف‌نظرها ایجاد شده است.

یک روز پس از اظهارات دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوری آمریکا، مبنی بر اینکه اعضای ناتو باید به ایالات متحده برای تامین امنیت تنگه هرمز کمک کنند، سخنگوی دولت آلمان در روز دوشنبه اعلام کرد که جنگ در ایران ارتباطی با ناتو ندارد و برلین در این جنگ یا در عملیات نظامی برای باز نگه داشتن تنگه هرمز مشارکت نخواهد کرد. او گفت: «تا زمانی که این جنگ ادامه دارد، هیچ مشارکتی وجود نخواهد داشت؛ حتی در هیچ تلاشی برای باز نگه داشتن تنگه هرمز از طریق اقدام نظامی.»

در همین حال، پاولوس ماریناکیس، سخنگوی دولت یونان، نیز اعلام کرد که آتن در هیچ عملیات نظامی در تنگه هرمز مشارکت نخواهد کرد.

در سوی دیگر، کایا کالاس، رئیس دستگاه سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز روز دوشنبه گفت: «کشورهای عضو اتحادیه اروپا درباره اقدام‌هایی که برای باز نگه داشتن تنگه هرمز می‌تواند صورت بگیرد، گفتگو می‌کنند.» او پیش از نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل، اشاره کرد که «به نفع ما است که تنگه هرمز را باز نگه داریم».

۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا تا صبح دوشنبه گفته‌اند که برای اعزام نیرو یا ناوگان نظامی به منظور اسکورت و تضمین امنیت عبور کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها از تنگه هرمز تصمیمی ندارند.

در همین حال وزارت خارجه چین هم اعلام کرد که پکن درباره وضعیت تنگه هرمز با همه طرف‌ها در تماس و در حال گفتگو است و بار دیگر بر ضرورت کاهش تنش‌ها در خاورمیانه تاکید کرد.

در نشست خبری روزانه وزارت خارجه چین، از مقام‌های این کشور پرسیده شد آیا دونالد ترامپ از چین خواسته است برای تامین امنیت تنگه هرمز کمک کند یا نه. لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، در پاسخ گفت: «ما درباره وضعیت کنونی با همه طرف‌ها در تماسیم و متعهدیم برای کاهش تنش و آرام کردن شرایط تلاش کنیم.»

این اظهارات در حالی است که رئیس‌جمهوری آمریکا یکشنبه‌شب در مسیر بازگشت از فلوریدا به واشنگتن در «ایرفورس‌وان»، به خبرنگاری که از او درباره نقش چین در باز نگه داشتن تنگه هرمز پرسید، گفت: «چین بیشتر نفتش را از طریق تنگه هرمز وارد می‌کند و به نظرم منطقی است که برای کمک به بازنگه داشتن آن وارد عمل شود.»

 او در عین حال گفت که نمی‌داند چین وارد خواهد شد یا نه. پیش‌تر فایننشال‌تایمز گفته بود که ترامپ ممکن است با هدف تحت فشار قرار دادن چین در این زمینه دیدار با شی جین‌پینگ را به تاخیر بیندازد.

استرالیا و ژاپن، دو متحد راهبردی ایالات متحده در منطقه اقیانوس آرام، هم صبح دوشنبه اعلام کردند که برای ارسال کشتی جنگی برای اسکورت (همراهی) کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در تنگه هرمز هیچ برنامه‌ای ندارند.

سانائه تاکایجی، نخست‌وزیر ژاپن، صبح دوشنبه تاکید کرد درخواستی از آمریکا برای اعزام ناو به تنگه هرمز دریافت نکرده و در حال بررسی راه‌های محافظت از کشتی‌های ژاپنی در منطقه است.

کاترینگ کینگ، وزیر زیرساخت‌ها و حمل‌ونقل استرالیا، نیز صبح دوشنبه به تلویزیون ای‌بی‌سی استرالیا گفت با وجود آگاهی از اهمیت حیاتی تنگه هرمز، نه کسی از استرالیا درخواست اعزام ناو جنگی به منطقه کرده است و نه این کشور چنین رویکردی را در دستور کار دارد.

روز دوشنبه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در واکنش به این موضوع اعلام کرد که تنگه هرمز برای هیچ کشوری که قصد حمله به ایران را داشته باشد، باز نخواهد بود.

بقایی اضافه کرد که عبور کشتی‌ها از این تنگه در وضعیت کنونی تحت شرایط ویژه‌ای انجام خواهد شد، زیرا به گفته او ناامنی موجود در منطقه نتیجه اقدام‌های اسرائیل و ایالات متحده است. او افزود که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی کنترل عبورومرور در تنگه هرمز را در دست دارند و هیچ کشوری نمی‌تواند از این مسیر برای حمله به ایران استفاده کند.

بقایی همچنین تاکید کرد که ایران به عنوان کشور ساحلی حق دارد برای تامین امنیت ملی و جلوگیری از سوءاستفاده مهاجمان از این آبراهه، اقدام‌های لازم را در تنگه هرمز انجام دهد.

هم‌زمان با ادامه جنگ در خلیج فارس، قیمت نفت صبح دوشنبه در بازارهای آسیایی به ۱۰۴ دلار افزایش یافت. قیمت بنزین در اروپای غربی هم از جمعه شب به بیش از دو یورو در هر لیتر رسیده است.

پیش‌تر وال‌استریت‌ژورنال گزارش داده بود که دولت دونالد ترامپ قصد دارد به‌زودی از تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی برای اسکورت کشتی‌ها در تنگه هرمز خبر دهد.

 مقام‌های آمریکایی گفته‌اند چند کشور موافقت کرده‌اند تا با پیوستن به این ائتلاف، عبور کشتی‌ها را از این گذرگاه راهبردی در امتداد سواحل ایران امکان‌پذیر کنند. با این حال هنوز مشخص نیست عملیات اسکورت پیش از پایان درگیری‌ها آغاز خواهد شد یا پس از آن.

بر اساس این گزارش، کاخ سفید درباره این برنامه اظهارنظر نکرده و گفته می‌شود زمان اعلام آن ممکن است با توجه به شرایط میدانی، تغییر کند. هم‌زمان، وزرای خارجه بریتانیا و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند دولت‌های این شورا حق دارند برای دفاع از امنیت و ثبات خود و حفاظت از سرزمین، شهروندان و ساکنانشان «تمام اقدام‌های لازم» را انجام دهند.

رئیس‌جمهوری آمریکا در مصاحبه‌ای با فایننشال تایمز، صراحتا به اعضای ناتو هشدار داد که برای دفاع از تنگه هرمز کنار ایالات متحده بایستند وگرنه ناتو با آینده‌ای «بسیار بد» روبرو خواهد شد.

ترامپ به دنبال جذب کمک متحدان ناتو در تامین امنیت عبورومرور تانکرهای نفتی از طریق تنگه هرمز است. مقام‌های دولت ترامپ در تمام مدت انسداد تنگه هرمز تکرار کرده‌اند که ایالات متحده خود صادرکننده نفت خام است و تنها کمی از کسری نفت خود را از خاورمیانه تامین می‌کند. برخلاف سایر نقاط جهان، از جمله متحدان ناتو، که به نفت عبوری از این گذرگاه نیاز دارند. از این رو هرگونه همکاری به سود خود این کشورها است.

ترامپ در مصاحبه با خبرنگاران در ایرفورس وان افزود: «جالب است ببینیم کدام کشورها حاضر نیستند در یک تلاش بسیار کوچک، که فقط باز نگه داشتن تنگه هرمز است، به ما کمک کنند. این در مقایسه با درخواست‌های دیگر، درخواست کوچکی است. این درخواست کوچک است، زیرا ایران قدرت نظامی بسیار کمی دارد.»

پیمان ناتو مدت‌ها است که زیر ذره‌بین ترامپ قرار دارد. او در طول دولت اول خود، بارها از کشورهای عضو این پیمان خواسته بود به آستانه ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی برای هزینه‌های دفاعی برسند. مت ویتاکر، نماینده فعلی ایالات متحده در ناتو، از دولت دوم ترامپ به دلیل متعهد کردن ناتو به اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینه‌های دفاعی، تقدیر کرده است.