با گذشت بیش از سه هفته از موج حضور میلیونها شهروند ایرانی در خیابانها که برای حمایت از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در روزهای ۱۸ تا ۲۱ دیماه رخ داد، نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی همچنان روند گستردهای از بازداشتها را در شهرهای مختلف ایران ادامه میدهند؛ موجی که بهنظر میرسد با هدف ایجاد فضای رعب و وحشت و جلوگیری از بازگشت معترضان به خیابانها شکل گرفته، تا امروز سهشنبه ۱۴ بهمن همچنان ادامه دارد و «دهها هزار شهروند» از اقشار مختلف جامعه را دربر گرفته است.
اطلاعات گردآوریشده از سوی ایندیپندنت فارسی نشان میدهد بخش قابلتوجهی از این بازداشتها بدون ارائه هیچ سند و مدرک قابل استناد برای طرح اتهام انجام شده و خانوادهها و وکلای بازداشتشدگان نیز در بسیاری از موارد از محل نگهداری، وضعیت جسمی و حتی اتهامهای منتسب به آنان بیاطلاع ماندهاند.
در شماری از پروندهها، اتهامهای سنگینی چون «محاربه»، «افساد فیالارض»، «هدایت و سازماندهی اعتراضات» یا «جاسوسی»، بدون هیچ نوع مدارک مستند و قابل راستیآزمایی مطرح شده است، که در ساختار قضایی جمهوری اسلامی میتواند به صدور احکام اعدام یا مجازاتهای شدید مشابه منتهی شود.
بهطور مثال عرشیا امین جواهری، متولد ۱۳۸۱ و دانشجوی خوراسگان اصفهان که در حوزه موسیقی فعالیت میکرد، از حدود ۱۰ روز پیش از سوی ماموران جمهوری اسلامی بازداشت شده و اتهام سنگین «محاربه» نیز علیه او مطرح شده است. خانواده او تاکنون هیچ اطلاعی از وضعیت سلامتی و محل نگهداریاش دریافت نکردهاند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایندیپندنت فارسی، محمد افچنگی، فوتبالیست ۱۸ ساله باشگاه پاس گیلان نیز روز شنبه ۲۰ دی در حوالی میدان شهرداری رشت بازداشت شد. او ابتدا به بازداشتگاه اداره اطلاعات رشت منتقل و تحت بازجویی قرار گرفت و سپس به زندان رودبار در استان گیلان انتقال داده شد. به گفته منابع آگاه، مقامهای امنیتی و قضایی اتهام «هدایت و سازماندهی اعتراضات» را علیه او مطرح کردهاند.
در جلسه نخست بازپرسی، بازپرس پرونده با استناد به این اتهام، درخواست صدور حکم اعدام علیه این نوجوان را ذیل عنوان «محاربه» مطرح کرده است. محمد افچنگی در تماس تلفنی با خانوادهاش، با اعلام این موضوع، از آنان خواسته برای نجات جان او اقدام کنند.
در استان آذربایجان شرقی، احمدرضا افشارینژاد، ۲۳ ساله، دانشجوی ترم آخر گرافیک دانشگاه هنر تبریز، در محل کار خود بازداشت و به زندان تبریز منتقل شده است. نزدیکان او نسبت به خطر اجرای حکم اعدام هشدار دادهاند.
همچنین پدرام علمداری، دانشجوی فیزیک دانشگاه تبریز و سردبیر نشریه دانشجویی توقیفشده «یول»، عصر یکشنبه ۱۲ بهمن در منزل شخصیاش بازداشت شده و تلفن همراه و لپتاپ او ضبط شده است.
در تهران، ساناز شاهحسینی، ساکن فاز ۲ شهرک اکباتان، بامداد چهارشنبه ۳۰ آذر حوالی ساعت چهار صبح از خانه ربوده شده و تاکنون هیچ اطلاعی از وضعیت و محل نگهداری او در دست نیست. سارا حسینزاده، ۳۲ ساله از ارومیه و از بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۱ نیز از روز ۲۹ دیماه به دست نیروهای لباسشخصی بازداشت و سپس بهصورت تلفنی به نزدیکانش خبر داده است که «شاید اعدامم کنند.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در میان فهرست بازداشتشدگان، صدها نوجوانان و افراد کمتر از ۱۸ سال نیز دیده میشوند؛ ازجمله محمدحسین حیدری، دانشآموز ۱۷ ساله که روز ۲۰ دی در تهران بازداشت شده و خانوادهاش هیچ اطلاعی از وضعیت سلامتی او ندارند. همچنین پارسا قاسمی، نوجوان ۱۷ ساله اهل بهبهان که در سال ۱۴۰۳ هم به دلیل انتقاد از جمهوری اسلامی بازداشت شده بود، حالا مجددا زندانی شده است و ماموران در بازداشتگاه اداره اطلاعات این شهر او را تحت «بازجویی و شکنجه شدید جسمی و روانی» قرار دادهاند.
در استان خراسان شمالی، علی شاعری، ۳۸ ساله از اسفراین، بنا بر اعلام خانوادهاش با حکم «محاربه» مواجه شده و سپس در دادگاه اولیه به «اعدام» محکوم شده است. در بیرجند، مهدی دستگردی در روز ۲۱ دی بازداشت شده است. بنا بر گزارشهای رسیده ایندیپندنت فارسی، او ابتدا «تحت شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری» قرار گرفته و سپس به «صدور حکم اعدام» تهدید شده است.
در گیلان، سبحان اسماعیلیدوست، دندانپزشک و پدر دو فرزند، بازداشت شده و تنها یک تماس کوتاه با خانواده داشته که در آن از فشار شدید بازجوییها خبر داده است. همچنین امیر مشیری، صاحب یک رستوران در لاهیجان، بازداشت شده و خانوادهاش از وضعیت سلامتی او هیچ خبری ندارند.
از دیگر موارد نگرانکننده، بازداشت حسین مزینیانی، فرزند محمد مزینیانی، جانباخته جنگ ایران و عراق است؛ او نوازنده سهتار و فارغالتحصیل دانشگاه خواجهنصیر و دانشگاه هنر تهران است و از روز ۲۰ دیماه به دست نیروهای امنیتی در تهران بازداشت شده است.
از سوی دیگر در اصفهان، اطلاعات رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان میدهد ایلیا بنرشید، ۲۲ ساله از شاهینشهر، پس از شش روز نگهداری در سلول انفرادی و ضربوشتم شدید، با اتهامهایی چون محاربه، سرقت و تبلیغ علیه نظام مواجه شده است.
همچنین فرهاد قادری، صاحب یک آجیلفروشی در ملکشهر اصفهان و پدر کودکی هفتساله، بازداشت شده است و نزدیکانش خبر از طرح اتهامهای سنگین «رهبری اعتراضات و محاربه» علیه او در اولین جلسه دادگاه دادهاند. در شیراز نیز معین شیری از ۱۸ دی بازداشت شده و به دلیل ضربوشتم در بازداشتگاه، دچار شکستگی در ناحیه سر و دندههاست.
فعالان سیاسی و حقوقبشری ساکن ایران، در گفتوگو با ایندیپندنت فارسی میگویند چنین موج سنگینی از بازداشتها، تلاشی سازمانیافته برای ایجاد فضای رعب و جلوگیری از بازگشت مردم به خیابانهاست؛ آنهم در شرایطی که جمهوری اسلامی با یکی از شکنندهترین مقاطع حیات سیاسی خود روبهروست و همزمان تنشهای منطقهای و احتمال درگیری نظامی با ایالات متحده و متحدانش، از جمله اسرائیل، افزایش یافته است. ادامه این روند، به گفته فعالان حقوق بشر، خطر تکرار سناریوی اعدامهای شتابزده را افزایش میدهد؛ سناریویی که پیشتر در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ جان دهها تن از معترضان را گرفت.
