در حالی که بازار فروش مکملهای رشد مو به میلیارد دلاری شدهاند، شبکههای اجتماعی از نسخههای خانگی «کنجد سیاه» برای تقویت مو پر شده است، با این حال کارشناسان میگویند این دانه مغذی اگرچه میتواند به سلامت کلی مو و پوست سر کمک کند، برای اثبات نقش آن در توقف ریزش مو یا بازگرداندن موهای ازدسترفته شواهد علمی کافی وجود ندارد.
به گزارش یاهولایف، دانه کنجد که از دیرباز در طب سنتی چین برای تقویت سلامت عمومی بدن استفاده میشده، با سلامت مو نیز مرتبط دانسته شده و برخی درمانگران استفاده از خمیرها یا تونیکهای کنجد را برای تغذیه پوست سر و کمک به ضخیمتر شدن تارهای مو توصیه میکنند. امروزه، کنجد سیاه یا ترکیب فعال آن، سِسامین (sesamin) راه خود را به انواع مکملها و محصولات مراقبت از مو و پوست باز کرده است و اگر کمی در تیکتاک وقت گذرانده باشید، احتمالا ویدیوهای تهیه خمیرهای خانگی کنجد را دیدهاید که موهایی براق و سالم را وعده میدهند.
آنچه لازم است درباره کنجد سیاه بدانید و اینکه آیا واقعا میتواند به ریزش مو کمک کند، در ادامه آمده است.
چرا کنجد سیاه؟
کنجد سیاه سرشار از آنتیاکسیدانها، چربیهای سالم و مواد معدنی کمیاب مانند آهن، روی و مس است که همگی در تولید طبیعی تار مو و سلامت پوست سر نقش دارند. این دانهها بهویژه غنی از چربیهای غیراشباع بهویژه اسیدهای اولئیک و لینولئیکاند که به حفظ رطوبت پوست سر کمک میکنند و ممکن است در کنترل التهاب نقش داشته باشند. از آنجا که حدود ۴۵ تا ۶۵ درصد ترکیب کنجد را روغن تشکیل میدهد، این اسیدهای چرب در فواید بالقوه آن برای مو سهم قابلتوجهی دارند.
کنجد سیاه اسیدآمینههای مهمی هم دارد که به تولید کراتین، پروتئین ساختاری که مو از آن تشکیل شده است، کمک میکنند. البته بدن بهطور طبیعی کراتین تولید میکند، اما برای تامین اجزای سازنده ضروری آن مانند سیستئین و گلایسین به پروتئین غذایی وابسته است.
علاوه بر این، کنجد سیاه حاوی چندین ویتامین و ماده معدنی دخیل در عملکرد طبیعی مو است، از جمله روی، مس، آهن، کلسیم، منیزیم و ویتامین ئی. آهن به رساندن اکسیژن به فولیکولهای مو کمک میکند و سطح پایین آن با ریزش مو مرتبط است. روی و مس به رشد فولیکول و رنگدانهسازی مو کمک میکنند. ویتامین ئی حافظ فولیکولها در برابر آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد است و کلسیم و منیزیم در سنتز پروتئین و جذب مواد مغذی نقش حمایتی دارند.
در نهایت، کنجد سیاه حاوی آنتیاکسیدانها و لیگنانهایی از جمله سسامین است که به کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از عواملی مانند تابش اشعه فرابنفش و حرارت کمک میکنند. استرس اکسیداتیو میتواند با مختل کردن عملکرد طبیعی پروتئینها، لیپیدها و دیانای به فولیکولهای مو آسیب برساند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
آیا خوردن کنجد سیاه یا مصرف مکمل آن واقعا جلو ریزش مو را میگیرد؟
تردیدی نیست که کنجد سیاه سرشار از مواد مغذی و ترکیبات گیاهی مفید برای سلامت مو است. اما هنوز شواهد علمی کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف مکملهای کنجد سیاه یا نوشیدن لاتههای کنجدی میتواند موها را بهطور قابلتوجهی سالمتر کند یا جلو ریزش مو را بگیرد.
نهتنها پژوهشها در این زمینه محدودند، بلکه بیشتر مطالعات موجود روی موشها یا در محیط آزمایشگاهی انجام شدهاند. برای مثال، یک مطالعه آزمایشگاهی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که سسامین ممکن است به محافظت در برابر آلوپسی آندروژنتیک (ریزش موی الگوی مردانه یا زنانه) کمک کند، اما این یافتهها هنوز در انسان تایید نشدهاند.
نکته اینجا است که کنجد سیاه علل زمینهای ریزش موی ژنتیکی را درمان نمیکند و جایگزین داروها یا روشهایی که کوچک شدن فولیکولها را هدف میگیرند، نمیشود و تنها بهعنوان یک عامل کمکی و در کنار درمانهای اثباتشده و تغذیه مناسب، میتواند اثرگذار باشد.
و در مورد شهرت کنجد سیاه در به تعویق انداختن سفید شدن مو هم مختصصان میگویند اگرچه این ایده از نظر بیولوژیکی امکانپذیر است، فعلا روی انسان مطالعه نشده است.
آیا مصرف کنجد سیاه بیخطر است؟
بهطور کلی، مصرف کنجد سیاه به شکل دانه کامل، خمیر، ارده یا در غذا، برای بیشتر افراد بیخطر است. با این حال، کنجد یک خوراکی بسیار آلرژیزا است و اگر کسی پس از مصرف آن علائمی مانند تنگی نفس، تورم گلو، سرگیجه یا غش را تجربه کند، باید فورا به اورژانس مراجعه کند.
کنجد میتواند با داروهای رقیقکننده خون یا برخی داروهای فشار خون تداخل داشته باشد. بنابراین اگر قصد مصرف مقدار زیاد یا مکملهای غلیظ کنجد سیاه را دارید، مشورت با پزشک ضروری است.
واقعا چه چیزی به سلامت مو کمک میکند؟
از نگاه پزشکان، کنجد سیاه صرفا یک ماده تغذیهای حمایتی است، نه درمان ریزش مو. پیدا کردن علت اصلی ریزش مو، کلید انتخاب درمان موثر است. در کنار درمانهای پزشکی، این توصیهها هم میتوانند مفید باشند:
رژیم غذایی متعادل: هیچ غذای واحدی معجزه نمیکند. کالری کافی، پروتئین، چربیهای سالم، ویتامینها و مواد معدنی همگی مهماند.
بررسی کمبودهای تغذیهای: کمبود آهن، ویتامین دی، روی یا ویتامینهای گروه ب میتواند در ریزش مو نقش داشته باشد. آزمایش خون میتواند راهنما باشد.
خواب و کنترل استرس: کمخوابی و استرس مزمن با افزایش ریزش مو مرتبطند. حداقل هفت ساعت خواب و حتی چند دقیقه آرامسازی روزانه میتواند اثرگذار باشد.
محافظت در برابر حرارت: نور خورشید و استفاده مداوم از ابزارهای حرارتی به تار مو آسیب میزند.
روال مراقبت از مو: محصولات متناسب با نوع مو، شستوشوی درست و برخورد ملایم با موی خیس، همگی در کاهش آسیب مو نقش دارند.
