پژوهشی تازه از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی نشان میدهد نوسان لحظهبهلحظه فشار خون از هر ضربان تا ضربان بعدی قلب، میتواند به اندازه عدد کلی فشار خون برای سلامتی مغز اهمیت داشته باشد. این محققان دریافتند سالمندانی که فشار خونشان بین ضربانها بیشتر نوسان دارد، حتی اگر فشار خونشان به طور کلی با دارو بهخوبی کنترل شده باشد، حجم مغزشان در نواحی مرتبط با حافظه کوچکتر میشود و نشانههایی از آسیب به سلولهای عصبی آنان مشاهده میشود.
فشار خون در هر ضربان قلب، کمی بالا یا پایین میرود، یعنی برخلاف تصور عمومی، عددی همیشه ثابت نیست و بدن دائما آن را تنظیم میکند. در حالت طبیعی، این تغییرات کوچکاند و نشان میدهند سیستم تنظیم فشار خون بدن (از طریق اعصاب و رگها) بهخوبی کار میکند، اما وقتی این نوسانها خیلی زیاد یا نامنظم شوند، مثلا فشار خون بین دو ضربان متوالی به شکل قابلتوجهی بالا و پایین برود، نشانگر اختلال در تنظیم خودکار جریان خون است و این رفتار ناپایدار بین هر ضربان قلب میتواند برای مغز خطرناک باشد.
به گفته پژوهشگران، سالمندانی که تغییرات ضربانبهضربان بیشتری در فشار خون داشتند، دچار کاهش حجم مغز در نواحی مرتبط با حافظه شدند و سطح پروتئینی به نام «نوروفیلامنت لایت» (NfL) در مغزشان افزایش یافت که نشانهای از آسیب به سلولهای عصبی است.
به گزارش فاکسنیوز، این پژوهش روی ۱۰۵ فرد ۵۵ تا ۸۹ ساله انجام شد و به این صورت بود که در حالی که مغز شرکتکنندگان اسکن میشد، فشار خون آنها نیز بهصورت پیوسته به مدت چند دقیقه اندازهگیری شد. پژوهشگران سفتی شریانها و میزان تغییر فشار خون میان ضربانها را نیز ثبت کردند.
نتیجه نشان داد حتی در افرادی با فشار خون متوسط و بهظاهر سالم، آنهایی که در فشار خونشان، نوسان بیشتری داشتند و شریانهایشان سفتتر بود، نشانههایی از پیری مغز از جمله کوچکتر شدن هیپوکامپ و قشر انتورینال مشاهده شد که از نخستین نواحی درگیر در بیماری آلزایمرند.
سطح نوروفیلامنت لایت نیز در خون آنها بالاتر بود، که نشانه آسیب سلولهای عصبی است
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این یافتهها حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت و میانگین فشار خون، همچنان معنیدار ماندند که نشان میدهد خود نوسانهای فشار خون و نه فقط عدد کلی آن، ممکن است عامل خطر مهمی برای سلامتی مغز باشد.
این پژوهش تاکید میکند بیثباتی لحظهبهلحظه فشار خون حتی در افرادی که فشار خونشان بهطور معمول طبیعی است، میتواند مغز را در معرض خطر قرار دهد. به بیان دیگر، ممکن است فشار خون فرد هنگام اندازهگیری، آن را در سطحی بیخطر باشد، اما در طول روز نوسانهایی پنهان و خطرناک داشته باشد که امر بهتدریج به رگهای ظریف مغز آسیب میزند و در بلندمدت، به افت حافظه و تحلیل عصبی میانجامد.
با وجود اهمیت نتایج، پژوهشگران خاطرنشان میکنند که این مطالعه ارتباط آماری را نشان میدهد و دلیل قطعی را ثابت نمیکند. در واقع این یافتهها مربوط به مطالعهای مقطعیاند، مثل یک عکس فوری در زمان و باید بررسی شود که آیا این نوسانها در گذر زمان هم میتوانند پیشبینیکننده کوچک شدن مغز یا زوال حافظه باشند یا نه.
در حال حاضر، برای کنترل مستقیم این نوسانها درمان خاصی وجود ندارد و داروهای فعلی فقط بر کاهش میانگین فشار خون تمرکز دارند و این نوسانها را بهطور کامل مهار نمیکنند. با این حال، کنترل منظم فشار خون و مصرف داروهای تجویزشده همچنان برای پیشگیری از آسیب مغزی و کاهش حافظه اهمیت زیادی دارد.
