با آغاز فصل سرماخوردگی و آنفلوانزا، متخصصان می‌گویند شیوع ویروس‌های تنفسی امسال زودتر از معمول آغاز شده است. در این میان، مصرف مکمل‌های ویتامین سی به‌عنوان راهی برای پیشگیری از سرماخوردگی در رسانه‌های اجتماعی تبلیغ می‌شود.

به نوشتهٔ دیلی‌میل، ویتامین سی که به‌وفور در مرکبات یافت می‌شود، برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی و مقابله با عفونت‌ها ضروری است. سازمان ملی خدمات سلامت بریتانیا مصرف روزانه ۴۰ میلی‌گرم ویتامین سی را برای بزرگسالان توصیه می‌کند؛ این مقدار تقریباً در نصف پرتقال، یک فلفل دلمه‌ای قرمز یا یک‌ونیم سیب‌زمینی تنوری وجود دارد.

آیا ویتامین سی از سرماخوردگی جلوگیری می‌کند؟

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مصرف مکمل ویتامین سی در همه افراد از سرماخوردگی پیشگیری نمی‌کند، اما ممکن است برای کسانی که تحت فشار جسمی قرار دارند، مفید باشد.

آدریان گومبارت، استاد زیست‌شیمی و زیست‌فیزیک دانشگاه ایالتی اورگن، می‌گوید پنج آزمایش نشان داده‌اند که مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم ویتامین سی، از دست‌کم دو هفته پیش از فعالیت بدنی شدید، می‌تواند احتمال سرماخوردگی را در ورزشکاران استقامتی به نصف کاهش دهد.

با این‌ حال، نتایج یک بررسی گسترده شامل ۲۹ مقایسهٔ آزمایش و ۱۱ هزار و ۳۰۶ شرکت‌کننده نشان داد که مصرف منظم دست‌کم ۲۰۰ میلی‌گرم ویتامین سی در روز، احتمال ابتلا به سرماخوردگی را در جمعیت عمومی کاهش نمی‌دهد.

آیا ویتامین سی مدت و شدت سرماخوردگی را کاهش می‌دهد؟

یک بررسی در سال ۲۰۲۳ نشان داد که مصرف خوراکی دست‌کم ۱۰۰۰ میلی‌گرم ویتامین سی، در مقایسه با دارونما، شدت علائم سرماخوردگی را ۱۵ درصد کاهش می‌دهد.

گومبارت می‌گوید این مکمل مدت علائم شدید، نه علائم خفیف، را کوتاه می‌کند. احتمالاً خاصیت آنتی‌اکسیدانی ویتامین سی به کاهش آسیب بافتی در پوشش محافظ بینی، دهان و دستگاه تنفسی کمک می‌کند.

این بررسی همچنین نشان داد که مصرف منظم این ویتامین مدت سرماخوردگی را در کودکان ۱۴ درصد و در بزرگسالان ۸ درصد کاهش می‌دهد؛ یعنی مدت یک سرماخوردگی معمولی یک‌هفته‌ای حدود یک روز در کودکان و نیم‌روز در بزرگسالان کاهش پیدا می‌کند.

البته این فواید در افرادی مشاهده شده است که پیش از ابتلا به بیماری مکمل مصرف می‌کردند، نه کسانی که مصرف را هنگام بیماری آغاز کرده‌اند.

گومبارت توصیه می‌کند دریافت روزانهٔ ویتامین سی ترجیحاً از طریق مواد غذایی به ۴۰۰ میلی‌گرم برسد و در صورت دشواری تأمین این مقدار، از مکمل استفاده شود. متخصصان توصیه می‌کنند مصرف مکمل ویتامین سی از ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز فراتر نرود، زیرا مقدار زیاد ممکن است باعث اسهال و دل‌درد شود.

آیا مکمل‌های دیگر هم مؤثرند؟

زینک یا روی، مادهٔ معدنی موجود در غذاهای دریایی، گوشت قرمز، مرغ و لبنیات، نیز در عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد.

بررسی ۳۴ پژوهش در سال ۲۰۲۴ نشان داد که مکمل روی ممکن است مدت سرماخوردگی را به‌طور متوسط دو روز کاهش دهد، اما قطعیت شواهد پایین است و تأثیر آن بر شدت علائم یا پیشگیری از بیماری مشخص نیست.

سازمان ملی خدمات سلامت بریتانیا هشدار می‌دهد که مصرف روزانهٔ بیش از ۲۵ میلی‌گرم مکمل روی ممکن است باعث کم‌خونی و ضعف استخوان‌ها شود.

دینتا تاکار، پزشک عمومی در کلینیک‌های بوپا، نیز توصیه می‌کند در ماه‌های سرد سال مکمل ویتامین دی مصرف شود. به‌ گفتهٔ او، بزرگسالان بهتر است در پاییز و زمستان روزانه ۱۰ میکروگرم، معادل ۴۰۰ واحد بین‌المللی، ویتامین دی مصرف کنند.

این ویتامین در اثر تابش پرتو فرابنفش خورشید در پوست تولید می‌شود.

تاکار همچنین اضافه می‌کند تغذیهٔ مناسب، خواب کافی، ورزش منظم و رعایت بهداشت در کاهش خطر ابتلا به سرماخوردگی نقش دارند.