اصطلاح «چهرهٔ فریتینی» (Ferritin Face) به‌تازگی در رسانه‌های اجتماعی فراگیر شده است. ویدیوهایی از زنان منتشر می‌شود که تصاویر پیش و پس از درمان کمبود آهن را مقایسه می‌کنند. در تصاویر اولیه، پوست رنگ‌پریده و خشک، موهای کم‌پشت و تیرگی زیر چشم دیده می‌شود، در حالی که تصاویر بعدی بهبود پوست و بازگشت رنگ طبیعی چهره را نشان می‌دهند.
کرولاین کرامول، متخصص خون در مرکز پزشکی ویل کرنل و بیمارستان نیویورک-پرسبیترین، می‌گوید اگرچه تغییرات ظاهری ممکن است نشانه‌ٔ کاهش ذخایر آهن باشند، تشخیص کمبود فریتین صرفاً با نگاه به چهره امکان‌پذیر نیست.
تفاوت آهن و فریتین چیست؟
آهن برای تولید گلبول‌های قرمز خون ضروری است و میزان آن در بدن تحت تأثیر برنامهٔ غذایی تغییر می‌کند. فریتین پروتئینی است که آهن را در بدن ذخیره می‌کند و اندازه‌گیری آن تصویر دقیق‌تری از ذخایر آهن ارائه می‌دهد.
کرامول فریتین را به مخزن سوخت تشبیه می‌کند و می‌گوید پایین بودن میزان فریتین نشان می‌دهد ذخایر آهن بدن در حال کاهش است.
نشانه‌های کمبود فریتین
کرامول می‌گوید ریزش مو، خشکی پوست، شکنندگی ناخن‌ها و پف زیر چشم از تغییرات ظاهری احتمالی کمبود فریتین محسوب می‌شوند، هرچند هیچ‌یک علائم خاص این وضعیت نیستند.
کمبود فریتین همچنین ممکن است با خستگی، سندرم پای بی‌قرار، میل شدید به خوردن یخ، خون‌ریزی شدید قاعدگی، و در موارد وخیم‌تر، سرگیجه همراه باشد.
آیا کمبود فریتین همان کم‌خونی است؟
پایین بودن فریتین لزوماً به‌معنای ابتلا به کم‌خونی نیست. پزشکان اکنون به درمان کمبود ذخایر آهن حتی در افرادی توجه دارند که آزمایش‌هایشان کم‌خونی بالینی را نشان نمی‌دهد.
کرامول می‌گوید: «حتی اگر میزان آهن پایین باشد، اما فرد کم‌خونی نداشته باشد، باز هم ممکن است تمام علائمی را که درباره‌شان صحبت کردیم داشته باشد.»
به گفتهٔ این متخصص، اگرچه دربارهٔ معیارهای تشخیص اختلاف‌نظر وجود دارد، معمولاً میزان فریتین کمتر از ۳۰ یا ۵۰ به‌عنوان نشانه‌ای از کمبود آهن در نظر گرفته می‌شود.
او توصیه می‌کند افرادی که نگران‌اند دچار کاهش فریتین شده باشند، نتایج آزمایش‌هایشان را با پزشک بررسی کنند، زیرا ممکن است کمبود فریتین بدون وجود کم‌خونی بالینی در آزمایش‌ها مورد توجه قرار نگیرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
درمان کمبود فریتین
درمان معمولاً با مکمل‌های خوراکی آهن آغاز می‌شود، اما این مکمل‌ها ممکن است عوارض گوارشی مانند یبوست یا اسهال ایجاد کنند. برخی افراد نیز آهن خوراکی را به‌خوبی جذب نمی‌کنند.
در چنین مواردی، تزریق وریدی آهن ممکن است توصیه شود. این روش به‌ویژه برای زنان باردار، افراد دارای مشکلات گوارشی و مبتلایان به کم‌خونی شدید استفاده می‌شود.
کرامول تأکید می‌کند ریزش مو یا خشکی پوست به‌تنهایی دلیلی برای مصرف مکمل آهن نیست. مصرف این مکمل‌ها باید براساس نتایج آزمایش و با مشورت پزشک انجام شود.
مصرف مواد غذایی سرشار از آهن مانند گوشت قرمز، اسفناج، و حبوبات نیز می‌تواند به تأمین آهن بدن کمک کند. ویتامین سی، از جمله ویتامین ث موجود در مرکبات، جذب آهن را افزایش می‌دهد.
