جنگ اقتصادی ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، منابع قدرت حکومت را هدف گرفته است و نیروهای نظامی بدون دریافت حقوق مانده‌اند؛ آن هم درست در زمانی که رژیم برای مهار تنش‌ها به آن‌ها نیاز دارد.

دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، روز جمعه در پیامی ویدیویی گفت که محاصره دریایی مانع صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام ایران شده است و افزود که آمریکا و شرکایش نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار از دارایی‌های رمزارزی تهران را هم مسدود کرده‌اند.

به گفته کوپر، پیامد این اقدام‌ها به سراسر اقتصاد جمهوری اسلامی ایران گسترش یافته و حکومت را وادار کرده است پرداخت حقوق، مستمری بازنشستگی و مزایای کارکنان بخش‌های انرژی، تولید، ساخت‌وساز و امنیت، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، را متوقف کند.

او توضیح داد: «فشار مالی بر ارتش ایران به اندازه‌ای شدید شده است که گزارش‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه گروه‌های شبه‌نظامی همسو با ایران در سراسر منطقه، پرداخت حقوق نیروهایشان را متوقف کرده‌اند تا این پول را به سپاه پاسداران بازگردانند. سپاهی که خود نیز حقوق نیروهایش را پرداخت نمی‌کند.»

او در ادامه تاکید کرد که «جمهوری اسلامی ایران آشکارا فشار اقتصادی را احساس می‌کند و در نتیجه، نشانه‌های استیصال بیشتر در سپاه پاسداران روزبه‌روز آشکارتر می‌شود».

کوپر با اشاره به افزایش دوباره حملات ایران به کشتی‌های تجاری در خلیج فارس طی هفته‌های اخیر، یادآور شد که جریان صادرات نفت همچنان نزدیک به سطح پیش از جنگ باقی مانده است، زیرا کشورهای همسایه ایران نفت خام خود را تحت حفاظت ارتش آمریکا صادر می‌کنند.

فروپاشی اقتصادی ایران چنان شدید شده که حتی مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، دربارهٔ آن ابراز نگرانی کرده است. اوایل این ماه، رسانه‌های دولتی گزارش دادند که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، هم اذعان کرده که کشور با یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ خود روبه‌رو است.

در همین حال، با قطع درآمدهای نفتی، ارزش پول ایران هم به‌شدت در حال سقوط است. درآمد محدود حاصل از فروش نفت خامی که پیش از برقراری دوباره محاصره آمریکا، روی دریا قرار داشت، نیز اکنون رو به پایان است. دریافت پول این آخرین محموله‌های نفتی، که عمدتاً به چین می‌روند، ممکن است تا دسامبر ادامه یابد، اما پس از قطع این جریان، حکومت ایران از منبع درآمدی که پیش‌تر مهم‌ترین تأمین‌کننده ارز آن بود، کاملأ محروم خواهد شد.

فروش نفت معمولاً حدود یک‌سوم بودجه دولت ایران را تأمین می‌کند و یکی از منابع اصلی تأمین مالی سپاه پاسداران است.

گزارش روز جمعه ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا با نشانه‌های پیشین دربارهٔ کمبود نقدینگی حکومت ایران نیز همخوانی دارد. رسانه‌های محلی گزارش داده‌اند که بازنشستگان دولت در هفته‌های اخیر به دلیل دریافت نکردن کامل مستمری‌هایشان اعتراض کرده‌اند. شاغلان بخش‌های دولتی و خصوصی نیز در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده‌اند که به‌ دلیل ناکافی‌ بودن دستمزد، کارشان را ترک می‌کنند. 

این وضعیت در حالی است که تورم در ایران اکنون به نزدیک ۹۰ درصد رسیده است و هر ماه نیز شتاب بیشتری می‌گیرد، قدرت خرید حقوق مردم ایران را کاهش می‌دهد و مصرف‌کنندگان را وادار می‌کند مایحتاج روزمره، از جمله مواد غذایی، را قسطی بخرند.

ناتوانی جمهوری اسلامی ایران در پرداخت حقوق نیروهایش در مقطعی بسیار حساس رخ داده است. نیروهای نظامی نه‌تنها رفتار تهاجمی‌تری علیه نفتکش‌ها در تنگه هرمز در پیش گرفته‌اند، بلکه هم‌زمان با مقابله با ناآرامی‌های بیشتر در داخل، برای حمله احتمالی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نیز آماده می‌شوند.

همزمان، حکومت نگران دور جدیدی از اعتراض‌های داخلی است و در برخی مناطق از جمله استان‌های جنوب شرقی،علیه مواضع و مقام‌های حکومت حملاتی شکل گرفته است. رسانه‌های دولتی گزارش دادند که طی سه هفته گذشته، دست‌کم هشت عضو نیروهای امنیتی ایران در این منطقه کشته شدند که در میان آن‌ها یک مأمور پلیس، یک بسیجی و حتی یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران هم دیده می‌شود.

به باور ناظران، در چنین شرایطی که نیروهای امنیتی ایران به دلیل کمبود منابع و همچنین افزایش تهدیدهای خارجی و داخلی، تحت فشار قرار دارند، احتمالاً تعداد جنبش‌های محلی مشابه افزایش خواهد یافت و موقعیتشان تحکیم خواهد شد.

برگرفته از نشریه فورچون