شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر پیشین قطر، که در سال ۱۹۹۵ قدرت را در دست گرفت و ۱۸ سال بعد آن را به پسرش واگذار کرد، در ۷۴ سالگی درگذشت. دیوان امیری قطر، عالی‌ترین نهاد حکومتی این کشور، اعلام کرد او صبح یکشنبه درگذشته است، اما درباره علت مرگ توضیحی نداد.

به گزارش رویترز، شیخ حمد یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر قطر را رهبری کرد و نقشی اساسی در تغییر اقتصاد، جایگاه بین‌المللی و سیاست خارجی این کشور داشت. قطر در زمان واگذاری قدرت به شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، تا حد زیادی تحت تاثیر برنامه‌های نوسازی پدرش دگرگون شده بود.

شیخ حمد در سخنرانی کناره‌گیری‌اش از قدرت در سال ۲۰۱۳، گفت قصد دارد اداره کشور را به نسلی جدید با «اندیشه‌های نوآورانه و انرژی فعال» بسپارد. این انتقال داوطلبانه قدرت در منطقه خلیج فارس کم‌سابقه بود و با هدف تضمین جانشینی آرام و کاهش اختلاف‌ها در خاندان حاکم انجام شد.

شیخ حمد معمار توسعه زیرساخت‌های گاز طبیعی مایع قطر بود. این برنامه امکان صادرات ذخایر عظیم گاز کشور به بازارهای جهانی را فراهم کرد و قطر را به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز مایع در جهان و یکی از ثروتمندترین کشورهای منطقه تبدیل کرد.

او همچنین شبکه خبری الجزیره را تاسیس کرد، رسانه‌ای که نفوذ قطر را در سیاست جهان عرب افزایش و دامنه تاثیرگذاری این کشور را در فراسوی منطقه گسترش داد. در دوران حکمرانی شیخ حمد، قطر امتیاز میزبانی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ را نیز به دست آورد. این میزبانی جایگاه جهانی قطر را تقویت کرد و به اجرای طرح‌های گسترده عمرانی و نوسازی دوحه انجامید.

سیاست خارجی شیخ حمد بر میانجی‌گری و حفظ روابط هم‌زمان با بازیگران مختلف استوار بود. قطر در دوره حکومت شیخ حمد در مذاکرات مربوط به بحران‌های لبنان، یمن و دارفور نقش داشت و در عین میزبانی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، روابطش را با تهران و حتی گروه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی نیز حفظ کرد. این سیاست زمینه نقش کنونی قطر در مذاکرات ایران و آمریکا و تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ غزه را فراهم کرد.

قطر در جریان اعتراض‌های بهار عربی در سال ۲۰۱۱ نیز نقشی بحث‌برانگیز داشت. دولت شیخ حمد از برخی جنبش‌های انقلابی و گروه‌های اسلام‌گرا حمایت کرد. دوحه این سیاست را حمایت از خواسته‌های مردمی برای تغییر سیاسی می‌دانست، اما منتقدان قطر را به حمایت گزینشی از گروه‌های همسو با منافعش، به‌ویژه گروه‌های مرتبط با اخوان‌المسلمین، متهم کردند.

شیخ حمد در سال ۱۹۹۵، با کودتایی بدون خونریزی، پدرش را از قدرت کنار زد. یک سال بعد نیز از یک تلاش برای کودتای متقابل جان سالم به در برد. شیخه موزا بنت ناصر، همسر شیخ حمد، از مهم‌ترین همراهان او در روند نوسازی قطر بود و در حوزه‌های آموزش، پژوهش و توسعه اجتماعی فعالیت داشت.

شیخ حمد هنگام به قدرت رسیدن ۴۴ سال سن داشت و در آن زمان جوان‌ترین رهبر منطقه به شمار می‌رفت.