همزمان با شدت گرفتن تنش‌ها میان تهران و واشنگتن در روزهای اخیر و جدال لفظی میان مقام‌های دو طرف، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با انتشار پیامی تند در «تروث سوشال»، به شدت به جمهوری اسلامی ایران هشدار داد.

ترامپ در این شبکه اجتماعی نوشت: «هزار موشک آماده شلیک است و به سمت ایران نشانه‌گیری شده است و اگر دولت ایران به تهدیدات خود، که در گوشه و کنار جهان مطرح شده، برای ترور یا تلاش برای ترور رئیس‌جمهوری مستقر ایالات متحده آمریکا، که اکنون «من» هستم، عمل کند، هزاران موشک دیگر بلافاصله شلیک خواهد شد.»

 او در ادامه این پیام با اعلام صادر شدن دستورات لازم افزود: «دستورات از قبل صادر شده است و ارتش ایالات متحده آماده و قادر است تا در یک دوره زمانی یک‌ ساله (که قابل تمدید نیز هست)، تمام مناطق ایران را به طور کامل نابود و ویران کند.»

ترامپ چند ساعت پیش از آن نیز در این شبکه اجتماعی نوشت که با ادامه مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران موافقت کرده است، اما آتش‌بس به پایان رسیده است.

ترامپ نوشت: «جمهوری اسلامی ایران از ما خواسته است که «مذاکرات» را ادامه دهیم. ما با این کار موافقت کرده‌ایم، اما ایالات متحده با صراحت کامل به آنها اعلام کرده است که آتش‌بس به پایان رسیده است!»

پس از این تهدیدها، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، صبح شنبه ۲۰ تیرماه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس، از آمادگی نیروهای مسلح در نقاط مختلف کشور خبر داد.

این پیام در شرایطی منتشر شده است که پس از افزایش تنش‌های نظامی اخیر در منطقه و حملات ۱۷ و ۱۸ تیرماه آمریکا به ایران، تحرکات امنیتی در نقاط حساس از جمله مناطق ساحلی و جزایر مورد توجه قرار گرفته است.

همچنین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه وارد مسقط پایتخت عمان شد. سفری که در سایه تحولات اخیر منطقه و افزایش تنش‌ها میان تهران و واشنگتن انجام می‌شود.

سفر عراقچی در پی حملات آمریکا در روزهای ۱۷ و ۱۸ تیر و در شرایطی انجام شده است که نگرانی‌ها درباره احتمال گسترش درگیری‌ها افزایش یافته است.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد ایران تاکنون به تعهدات خود پایبند بوده، اما به گفته او، آمریکا مفاد توافق را نقض کرده است.

او با اشاره به بند ۹ تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، گفت وزیر خزانه‌داری آمریکا این بند را زیر پا گذاشته و این اقدام در ادامه «نقض‌ها و اشتباهات» قبلی واشنگتن صورت گرفته است.

عراقچی در پایان تأکید کرد که اجرای توافق تنها در صورت «پایبندی متقابل» امکان‌پذیر خواهد بود.

پیش از این، وزارت خزانه‌داری آمریکا در واکنش به ازسرگیری حملات ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، روز جمعه ۱۹ تیر، دور جدیدی از تحریم‌ها را علیه اشخاص و نهادهای ایرانی اعمال کرد. محور اصلی این تحریم‌ها علی انصاری، بانکدار و تاجر ایرانی مقیم دبی است که واشنگتن از او با عنوان یکی از تامین‌کنندگان مالی کلیدی مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، نام برده است.

همزمان مقام‌های ایرانی بر همکاری با مسقط برای مدیریت آبراهه هرمز تأکید می‌کنند. با این حال، شورای اجرایی «سازمان بین‌المللی دریانوردی» (IMO) در نشست روز جمعه ۱۹ تیر، با صدور مصوبه‌ای، تلاش‌های ایران برای تحمیل حاکمیت خود بر تنگه هرمز و ایجاد نهادی جهت کنترل تردد در این آبراهه را به‌شدت محکوم کرد. این شورا همچنین از تمامی کشورهای عضو خواست تا ادعاهای حاکمیتی ایران بر این تنگه و صلاحیت قضایی آن بر مناطق دریایی کشورهای ثالث را به رسمیت نشناسند.

پیش‌تر، نهادی تحت عنوان «سازمان تنگه خلیج فارس» در ایران اعلام کرده بود که تردد کشتی‌ها منوط به دریافت مجوز از این نهاد است؛ اقدامی که شورای سازمان بین‌المللی دریانوردی آن را «مداخله در ناوبری بین‌المللی» خواند.

در مقابل، هیئت نمایندگی ایران در سازمان بین‌المللی دریانوردی، ضمن رد این اتهامات، آنها را «سیاسی و فاقد مبنای قانونی» خواند و تأکید کرد که ایران به دلیل عضویت نداشتن در کنوانسیون حقوق دریایی سازمان ملل (UNCLOS) خود را ملزم به رژیم حقوقی مبتنی بر این معاهده نمی‌داند.

بر اساس تازه‌ترین داده‌های شرکت ردیابی کشتی ویندوارد (Windward)، رفت و آمد و تردد تجاری از تنگه هرمز در سومین شب متوالی در بازه زمانی ۱۸ تا ۱۹ تیرماه با کاهش شدید همراه بوده است. طبق گزارش این نهاد نظارتی، در یک بازه زمانی ۱۲ ساعته تنها شش شناور از این تنگه عبور کرده‌اند، در حالی که تا همین چند روز پیش، این رقم به طور معمول بین ۱۸ تا ۲۲ کشتی در نوسان بود.

به گزارش سی‌بی‌اس نیوز، مقام‌های ارشد آمریکایی روز جمعه فاش کردند که مقام‌های ایران در پیامی محرمانه به مشاوران دونالد ترامپ اعتراف کرده‌اند که شلیک به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز یک «اشتباه» بوده و این حملات را یک جریان تندرو و «خودسر» با هدف تخریب مذاکرات انجام داده‌اند.

با این حال، کاخ سفید این اقدام را نقض صریح آتش‌بس دانسته و خواستار اعتراف علنی تهران به این اشتباه شده است. براساس این گزارش، تیم ارشد دولت ترامپ، شامل جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری، جارد کوشنر، داماد ترامپ، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید و مارکو روبیو، وزیر خارجه، مأمور شده‌اند تا گفتگوها را روز شنبه در عمان ادامه دهند.

 در حالی که واشنگتن انتظار دارد ایران پس از این نشست تعهدش به باز بودن کامل تنگه هرمز را اعلام کند، مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند که اگر ایران نتواند به این ساده‌ترین بخش توافق پایبند بماند، امیدی به حل مسائل پیچیده‌تر نظیر تسلیم ذخایر اورانیوم غنی‌شده نخواهد بود و در صورت ادامه اقدامات خصمانه، با پاسخ سخت نظامی و اقتصادی مواجه خواهد شد.

وال استریت ژورنال نیز نوشت که مقام‌های ارشد دولت ترامپ روز جمعه در اظهاراتی بی‌سابقه فاش کردند واشنگتن دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران را به شدت نامحتمل می‌داند؛ اعترافی آشکار به اینکه کنترل برنامه هسته‌ای تهران ممکن است از طریق گفتگوهای صلح محقق نشود.

این مقام‌ها تأکید کردند که ایران باید بیانیه‌ای رسمی صادر و در آن اعلام کند تنگه هرمز باز است و شلیک به کشتی‌ها را متوقف می‌کند. در این میان، یکی از مقام‌ها صراحتا هشدار داد که عدم تعهد تهران به این خواسته تا روز شنبه، عواقب سختی در پی خواهد داشت.

این نشانه‌ها حاکی از آن است که پس از اعلام پایان آتش‌بس میان دو کشور از سوی دونالد ترامپ، کاخ سفید ممکن است برای تغییر استراتژی بزرگی آماده شود. گزینه‌هایی که شامل ازسرگیری جنگ تمام‌عیار برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، تن دادن به توافقی ضعیف‌تر، یا خروج کامل از این منازعه می‌شود.

ریشه این بدبینی‌ها به نقض مکرر تفاهم‌نامه موقت اسلام‌آباد بازمی‌گردد؛ توافقی که در آن تهران در ازای دریافت امتیازات مالی متعهد به تضمین امنیت کشتیرانی شده بود، اما قایق‌های تندروی سپاه به سوی کشتی‌های خارج از مسیرهای تعیین‌شده شلیک کردند.

مقام‌های آمریکایی استدلال می‌کنند وقتی ایران توانایی پایبندی به چنین تعهد ساده‌ای را ندارد، امید چندانی به اجرای یک توافق هسته‌ای پیچیده برای واگذاری یا نابودی اورانیوم غنی‌شده وجود نخواهد داشت، به ویژه آنکه واشنگتن تأکید دارد هرگونه توافق مشروط به تحویل کنترل کامل ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به آمریکا است.

همچنین به گزارش اکسیوس، مقام‌های ارشد دولت ترامپ روز جمعه اعلام کردند که ایالات متحده ضرب‌الاجلی ۲۴ ساعته (تا روز شنبه) برای ایران تعیین کرده است تا در بیانیه‌ای عمومی باز بودن تنگه هرمز و تعهد به توقف شلیک به کشتی‌های تجاری را رسما اعلام کند.

اکسیوس نوشت، پشت صحنه این بحران از یک سو نشان‌دهنده جنگ قدرت در درون حاکمیت ایران بر سر اجرای تفاهم‌نامه است و از سوی دیگر با هشدارهای تند واشنگتن همراه شده است.

رویترز نیز در همین زمینه نوشت که مقام‌های ارشد ایالات متحده با تعیین شرطی قاطع برای دستیابی به هرگونه توافق با تهران اعلام کردند: «اگر به غبار هسته‌ای دست پیدا نکنیم، هیچ توافقی با ایران نخواهیم داشت.» این مقام‌ها تأکید کردند که گفتگوها میان ایران و آمریکا سازنده بوده اما اکنون در مرحله «یا توافق می‌کنیم یا نه» قرار دارد.

این در حالی است که اسماعیل بقایی جمعه‌شب در گفتگو با صداوسیما، برگزاری جلسه اخیر شورای امنیت را یک «اقدام تبلیغاتی و تکراری» از سوی آمریکا، انگلیس و فرانسه خواند و با دفاع از صادر نشدن مجوز بازرسی از برخی مراکز، تأکید کرد که قطعنامه ۲۲۳۱ دیگر وجود خارجی ندارد.

بقایی در این گفتگو با اشاره به گزارش تکراری سازمان ملل مبنی بر اینکه «ایران اجازه بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده در حملات آمریکا و اسرائیل را نداده است»، تصریح کرد که این قطعنامه در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و هرگونه مطالبه در این زمینه فاقد وجاهت حقوقی است.