خبرگزاری واینت روز یکشنبه در گزارشی اعلام کرد که تصاویر ماهوارهای جدید از فعالیت در «کوه کلنگ» حکایت دارند؛ سایتی زیرزمینی در رشتهکوههای زاگرس که تاکنون اجازه بازرسی از آن به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی داده نشده است.
در این گزارش اشاره شده است که در حالی این مرکز فعالیت دارد که سایتهای نطنز، اصفهان و فردو پس از حملات آمریکا در سال گذشته فعالیت بسیار کمی داشتهاند.
همچنین این فعالیت در شرایطی صورت میگیرد که در بخشی از یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن آمده است: «جمهوری اسلامی ایران تأیید میکند که به دنبال تولید یا توسعه سلاحهای هستهای نخواهد بود و وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد.»
بهرغم این تأکید، تصاویر ماهوارهای جدید از یک سایت محرمانه، این پرسش را ایجاد کردهاند که آیا تهران واقعا قصد دارد به این توافق پایبند بماند یا نه.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
واینت اشاره میکند که «مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی» (ISIS) در واشنگتن، تحلیل دقیقی از تصاویر ماهوارهای جدید مربوط به اواخر ژوئن ۲۰۲۶ منتشر کرده که نشان میدهد فعالیت در این منطقه کوهستانی همچنان ادامه دارد.
این مؤسسه اعلام کرده است: «رفتوآمد خودروها در جادههای منتهی به ورودیهای غربی تونل دیده میشود که نشان میدهد کار در داخل مجموعه تونلها و مستحکم کردن ورودیها همچنان در جریان است.»
این مؤسسه افزود: «بر اساس یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران، جمهوری اسلامی موظف است وضعیت موجود را حفظ کند؛ بنابراین باید هرگونه ساختوساز در تأسیسات مرتبط با هستهای، از جمله در کوه کلنگ، متوقف شود.»
اسپنسر فرگاسو، یکی از پژوهشگران ارشد این مؤسسه، در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «ادامه فعالیت در این کوه بسیار نگرانکننده است. این فعالیتها دستکم از سال ۲۰۲۰ به طور مداوم ادامه داشتهاند. این اقدام حکم یک بیمهنامه را برای ایران دارد تا اگر مذاکرات شکست بخورد، یک تأسیسات هستهای پیشرفته داشته باشد. ما ارزیابی کردهایم که این مجموعه کوهستانی به اندازه کافی بزرگ هست که بتواند تأسیسات غنیسازی اورانیوم را در خود جای دهد. اگر ایران در مذاکرات جدی است، باید به عنوان نشانه حسن نیت ساختوساز را در این کوه متوقف کند.»
در حالی که فعالیت در این سایت ادامه دارد، هیچ فعالیت غیرعادی در سه سایت اصلی هستهای دیگر دیده نشده است؛ سایتهایی که سال گذشته آمریکا آنها را در روز پایانی عملیات «شیر خیزان» بمباران کرد.
بر اساس تصاویر ماهوارهای این مؤسسه، در نطنز تنها فعالیت محدودی مشاهده شده است: «جادههای دسترسی به سالنهای زیرزمینی غنیسازی بازسازی نشدهاند. ورودیهای کارگران همچنان تخریبشده باقی ماندهاند و ورودیهای خودروها نیز بهشدت آسیب دیدهاند. تنها یک خودرو در جاده بیرونی تأسیسات آزمایشی سوخت دیده شده که در ژوئن ۲۰۲۵ تخریب و سپس پوشانده شده بود.»
این مؤسسه گزارش داد که تا ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶ هیچ فعالیتی در اصفهان مشاهده نشده و ورودی تونلها همچنان با خاک پوشانده شدهاند.
درباره سایت فردو که در دل کوه و نزدیک شهر قم قرار دارد نیز آمده است: «بین ۱۰ تا ۱۸ مه، ایران اقدامات دفاعی غیرفعالی را به صورت خاکریز، تختهسنگ و موانع دیگر در مسیرهای منتهی به ورودی تونلها اضافه کرده است. این موانع بهگونهای قرار داده شدهاند که در مسیر پیچهای تند ایجاد میکنند که نشان میدهد هدف، مسدود کردن مسیر نیست بلکه کاهش سرعت ورود و خروج سریع خودروها است. تصویر ماهوارهای ۲۱ ژوئن نشان میدهد این موانع همچنان در جای خود هستند و ورودیهای تونل فردو نیز همچنان با خاک پوشانده شدهاند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که تصمیم بحثبرانگیز ایالات متحده برای محدود کردن دسترسی به تصاویر ماهوارهای، باعث شده خبرنگاران و و تحلیلگران نتوانند بهطور کامل اثرات جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را بررسی کنند، از جمله میزان خسارت به اهداف نظامی را.
با این حال یک شرکت پیشرو در حوزه تصاویر ماهوارهای به نام «پلنت لبز» (Planet Labs) در روزهای گذشته امکان دسترسی به تصاویر حدود ۸۰۰ نقطه در ایران را فراهم کرده است.
موسسه اطلاعات نظامی «جینز» (Janes) در روزهای گذشته با اشاره به این تصاویر نوشت که در جریان حمله علیه جمهوری اسلامی، اهداف مختلفی مورد اصابت قرار گرفتهاند، از جمله انبارهای مهمات، زیرساختهای موشکهای بالستیک، سایتهای هستهای، سامانههای موشک زمین به هوا و پایگاههای دریایی.

