دومین روز از مراسم تشییع پیکر آیتالله علی خامنهای، رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی ایران، از بامداد شنبه ۱۳ تیر در مصلی تهران آغاز شد.
بر اساس برنامه اعلامشده از سوی برگزارکنندگان، مراسم «وداع عمومی» از ساعت شش صبح شنبه آغاز شده و تا ساعت ۲۰ روز یکشنبه ادامه خواهد داشت. پس از پایان مراسم وداع در تهران، پیکر علی خامنهای برای برگزاری نماز میت و مراسم تشییع به قم منتقل خواهد شد، سپس مراسمی در عراق برگزار میشود و در نهایت در مشهد به خاک سپرده خواهد شد.
در مراسم روز شنبه، گروهی از حاضران شعار «یالثارات القائد الشهید» (ای خونخواهانِ رهبر شهید) و دیگر شعارهای مرتبط با خونخواهی سر دادند و در نوحهها نیز مضامین انتقام از دشمنان جمهوری اسلامی شنیده میشد. همچنین یک پرچم قرمز با عبارت انگلیسی «ترامپ را بکش» (Kill Trump) در میان جمعیت دیده میشد.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی هم روز شنبه در بیانیهای به مناسبت مراسم حکومتی تشییع و خاکسپاری آیتالله علی خامنهای اعلام کرد که از آمریکا و اسرائیل به دلیل کشته شدن رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران «انتقام» خواهد گرفت.
در این بیانیه آمده است «دلهای آزرده مردم» تنها با «خونخواهی از مجرمان این جنایت» آرام خواهد گرفت، آمریکا و اسرائیل نیز به انجام «بزرگترین جنایت و توطئه تروریستی تاریخ معاصر» متهم شدهاند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
مراسم تشییع رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه در مصلای تهران آغاز شد. در روز نخست، رهبران سیاسی عراق، اقلیم کردستان عراق، تاجیکستان، ارمنستان، گرجستان و پاکستان حضور داشتند. دمیتری مدودف، معاون شورای امنیت ملی و رئیس جمهوری پیشین روسیه، رئیس مجلس سنای مصر، هه وی، معاون کنگره خلق چین، هیأتی از مقامهای طالبان افغانستان، رئیس مجلس نمایندگان قطر، رئیس مجلس نمایندگان عمان و معاون رئیسجمهوری ترکیه، ازجمله مقامهای رسمی خارجی در اولین روز مراسم تشییع و «آخرین وداع» با علی خامنهای بودند. نمایندگانی از بنگلادش و چند کشور آفریقایی هم تا عصر جمعه در این مراسم حضور یافتند.
این مراسم چند روزه با چهار ماه تاخیر در حالی برگزار میشود که مقامهای ایران در آستانه تجمع میلیونی عزاداران، درباره هرگونه حمله احتمالی هشدار دادهاند.
از سوی دیگر، تهدیدهای اسرائیل علیه مجتبی خامنهای و نگرانی از ازدحام جمعیت، سطح تدابیر امنیتی را به شدت افزایش داده، تا جایی که نیروهای نظامی ایران اعلام کردهاند که هر «خطای محاسباتی» با پاسخی قاطع و بیسابقه روبهرو خواهد شد.
این هشدارها پس از آن مطرح شد که یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، بار دیگر تهدید کرد مجتبی خامنهای، رهبر کنونی ایران، در فهرست اهداف ترور قرار دارد؛ موضوعی که رسانه اسرائیلی «واینت» آن را گزارش کرده است.
در همین حال، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی که در روزهای اخیر در مراسم عمومی دیده شدهاند، با خطر مضاعف ترور روبهرو هستند. حضور یا عدم حضور مجتبی خامنهای در این مراسم همچنان محل پرسش است؛ او از زمان کشته شدن پدرش و شماری از اعضای خانواده علی خامنهای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶)، همزمان با آغاز جنگ میان ایران از یک سو و اسرائیل و آمریکا از سوی دیگر، در انظار عمومی ظاهر نشده است.
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین شاخه ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، به سیانان گفته است که تهدیدها «از هوا و زمین» در حال بررسی است. به گفته او، مقامهای ایرانی «نمیخواهند هیچ احتمالی را نادیده بگیرند» و به همین دلیل، تدابیر حفاظتی را به شدت افزایش دادهاند.
تهدیدهای پیش روی تهران فقط به آمریکا و اسرائیل محدود نیست. ایران در داخل نیز با گروههای مخالفی روبهروست که در سالهای گذشته با نیروهای حکومتی درگیر شدهاند.
با این حال، دیده شدن برخی مقامهای ارشد، از جمله احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، در مراسم روز جمعه ۱۲ تیر، میتواند نشاندهنده اعتماد نسبی آنان به تدابیر امنیتی باشد؛ هرچند خطرهای احتمالی همچنان جدی ارزیابی میشود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز روز شنبه گفت که به تهران یک هفته فرصت داده است تا مراسم تشییع رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران را برگزار کند؛ اظهاراتی که میتواند نشانه درخواست واشنگتن از اسرائیل برای پرهیز از اقدام شتابزده در این بازه زمانی تلقی شود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که آغاز مراسم تشییع پیکر خامنهای با بسته شدن خیابانها و محدودیتهایی در حریم هوایی تهران همراه بوده و زندگی روزمره در بخشهایی از پایتخت را تحت تأثیر قرار داده است.
تشییع خامنهای چند ماه پس از کشته شدن او برگزار میشود. مراسم اولیه که قرار بود پس از ۹ اسفند ۱۴۰۴ انجام شود، به دلیل ادامه جنگ و نگرانیهای امنیتی به تعویق افتاد.
نگرانی درباره کنترل جمعیت نیز بخشی از محاسبات امنیتی تهران است. در تشییع قاسم سلیمانی در کرمان در دی ۱۳۹۸ (ژانویه ۲۰۲۰)، ازدحام جمعیت به کشته و زخمی شدن صدها نفر منجر شد؛ رویدادی که اکنون حساسیت مقامها به مدیریت مسیرها، ورودیها و محل تجمع را افزایش داده است.
در همین حال گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان میدهد که تهران وارد وضعیتی کمسابقه شده است، وضعیتی که به روایت دهها تن از مردم، بیش از آنکه به برگزاری یک مراسم مذهبی یا حکومتی شباهت داشته باشد، به اجرای یک عملیات تبلیغاتی و امنیتی گسترده برای نمایش حمایت مردمی از نظام شبیه است.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی ایران از حضور گسترده مردم در آیین تشییع دم میزنند، روایتهای رسیده از ساکنان تهران و دیگر استانها، تصویری متفاوت از آنچه را رسانههای حکومتی روایت میکنند، ارائه میدهد. این روایتها از تعطیلی گسترده ادارات، اختلال در زندگی روزمره، انتقال سازمانیافته نیروهای حکومتی از سراسر ایران به تهران و اجبار شمار زیادی از کارمندان دولت و حتی برخی شرکتهای خصوصی به حضور در این مراسم حکایت دارد.
در همین حال، گروهی از صاحبان صنایع و کارخانهها در تهران و البرز گفتند که طی هفتههای گذشته، ماموران سپاه و وزارت اطلاعات آنان را وادار کردهاند به بهانه «مسئولیت اجتماعی» شرکتها، بخشی از هزینههای مراسم تشییع و خاکسپاری آیتالله علی خامنهای را تامین کنند.
به گفته این منابع، از هر واحد صنعتی مبالغی چند میلیارد تومانی دریافت شده است. این در حالی است که طبق قوانین و ضوابط مربوط به مسئولیت اجتماعی، این منابع باید صرف توسعه فضای سبز، خدمات عمومی، پروژههای آموزشی یا گسترش امکانات ورزشی شود، نه برگزاری یک مراسم حکومتی که به گفته آنان برخلاف خواست بخش قابلتوجهی از مردم است.
