یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه اعلام کرد که علیه ۳۷ کیف پول رمزارزی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحریمهایی وضع کرده است.
بر اساس بیانیه دفتر کاتز، داراییهای موجود در این کیفپولها که مجموع ارزش آنها حدود ۲۴ میلیون شِکِل اسرائیل (حدود ۶.۵ میلیون دلار آمریکا) براورد میشود، برای تامین مالی گروههای نیابتی مختلف ایران، از جمله حزبالله، استفاده میشدند. تحقیقات بیشتر همچنین نشان داد که طی چند سال گذشته، دهها میلیون دلار از طریق این کیف پولهای رمزارزی به «سازمانهای تروریستی» منتقل شده است.
کاتز تاکید کرد: «مقابله با جمهوری اسلامی ایران تنها در میدان نبرد جریان ندارد؛ این مبارزه در عرصه مقابله با منابع مالی تامینکننده تروریسم نیز در حال اجرا است.»
او افزود: «هر دلاری که از دست سپاه پاسداران گرفته شود، دلاری است که به حزبالله، حماس، حوثیها و سایر نیروهای نیابتی تروریستی جمهوری اسلامی ایران نمیرسد. ما همچنان همه مسیرهای تامین مالی محور تروریستی تهران را، در هر نقطه و با هر ابزاری، هدف قرار خواهیم داد.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این اقدام چند هفته پس از آن صورت گرفت که آمریکا عملیات «خشم اقتصادی» را آغاز کرد؛ عملیاتی که هدف آن مختل کردن شبکههای بانکداری سایه جمهوری اسلامی ایران بود و تاکنون نزدیک به نیم میلیارد دلار دارایی رمزارزی مرتبط با حکومت ایران را مسدود کرده است.
بنا بر اعلام وزارت خارجه آمریکا، این شبکههای «بانکداری سایه» به تهران اجازه میدهند با وجود کارزار «فشار حداکثری» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، تحریمها را دور بزند.
بیشتر تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا علیه افراد، شرکتها و نهادهایی اعمال میشود که نامشان در فهرست «افراد و نهادهای ویژه تحریمشده» قرار میگیرد؛ فهرستی شامل دهها هزار نام است که دسترسی آنها به نظام مالی مبتنی بر دلار قطع و داراییهایشان مسدود می شود. هر فرد یا نهادی که با این افراد معامله کند نیز در معرض تحریم قرار میگیرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در ماه مه گفت: «وزارت خزانهداری برای تقویت اثربخشی اقدامهای امنیت ملی، در حال تطبیق برنامه تحریمها با الزامات قرن بیستویکم است. ما در حال بازبینی تعیینهای قدیمی و منسوخیم تا به موسسات مالی کمک کنیم روی پیچیدهترین طرحهای تامین مالی تروریسم و دور زدن تحریمها تمرکز کنند.»
خبرگزاری رویترز پیشتر در گزارشی به نقل از محققان حوزه بلاکچین، نوشته بود که همزمان با افزایش چشمگیر فعالیتهای رمزارزی در جمهوری اسلامی ایران، بازرسان آمریکایی در حال بررسی این موضوعاند که آیا پلتفرمهای مشخص ارز دیجیتال به رژیم حاکم بر ایران برای دور زدن تحریمها کمک کردهاند یا خیر.
طبق براورد نهادهایی مانند چینآلیسیس (Chainalysis) و تیآرام لبز (TRM Labs)، حجم تراکنشهای رمزارزی جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۲۵ به حدود هشت تا ۱۰ میلیارد دلار رسید، چرا که هم گروههای مرتبط با حکومت و هم سرمایهگذاران خرد به استفاده از رمزارزها روی آوردهاند.
بر اساس براورد تیآرام لبز، حجم فعالیت رمزارزی در ایران سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ میلیارد دلار بود. در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۱.۴ میلیارد دلار ارزیابی میشود. در همین حال، شرکت چینآلیسیس، یکی دیگر از شرکتهای تحلیل بلاکچین مستقر در ایالات متحده، اعلام کرد کیفپولهای ایرانی در سال ۲۰۲۵ رکورد دریافت ۷.۸ میلیارد دلار را ثبت کردهاند؛ رقمی که در سال ۲۰۲۴، حدود ۷.۴ میلیارد دلار و در سال ۲۰۲۳ حدود ۳.۱۷ میلیارد دلار بود.
صندوق بینالمللی پول اعلام کرده است که رمزارزها همچنان بخش کوچکی از سیستم مالی جهانی به شمار میروند، اما انتظار میرود استفاده از آنها در بازارهای نوظهور با ارزهای ضعیف، افزایش یابد. به باور کارشناسان، جمهوری اسلامی ایران که از سویی با تحریمهای جهانی و از سوی دیگر کاهش سریع ارزش ریال مواجه است، یکی از مهمترین راههای پیش رو را استفاده از ارزهای دیجیتال میبیند.
نشانی حسابهای دریافتکننده رمزارز با نام مستعار و به صورت رشتهای از حروف و اعداد در بلاکچین ثبت میشوند و این شناسایی هویت یا محل انجام شدن تراکنشها را دشوار میکند. پژوهشگران معمولا فعالیت رمزارزی را با استفاده از منابع دادهای مانند ترافیک وب و کیفپولهایی که کشورهایی از جمله آمریکا و اسرائیل آنها را با نهادهای تحریمشده مرتبط میدانند، تخمین میزنند.
چینآلیسیس هم با استفاده از همین روشها تخمین میزند ۵۰ درصد از حجم فعالیتهای رمزارزی ایران در سال گذشته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرتبط بوده است. در مقابل، براورد تیآرام لبز این است که ۹۵ درصد جریانهای رمزارزی مرتبط با ایران متعلق به سرمایهگذاران خرد است. با این حال، این شرکت هم میگوید بیش از پنج هزار نشانی کیفپول را شناسایی کرده که آنها را مرتبط با سپاه میداند و براورد میکند سپاه از سال ۲۰۲۳ تاکنون، حدود سه میلیارد دلار رمزارز جابهجا کرده است.
