ارتش آمریکا شامگاه جمعه ۶ تیر در واکنش به حمله پهپادی جمهوری اسلامی ایران به یک کشتی باری در تنگه هرمز، مواضعی را در ایران هدف قرار داد. با این اقدام، هر دو کشور یکدیگر را به نقض آتشبس هفته گذشته متهم کردند.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که جنگندههای این کشور انبارهای موشک و پهپاد و همچنین سایتهای راداری ساحلی را هدف قرار دادهاند. سنتکام سپس ویدیویی سیاهوسفید و با کیفیت پایین از یک انفجار منتشر کرد که برچسب «غیرمحرمانه» داشت.
نیویورک تایمز، به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که حملات هوایی ایالات متحده علیه اهداف موشکی و پهپادی ایران به پایان رسیده است.
این مقام مسئول اعلام کرد: «شش جنگنده نیروی هوایی آمریکا شامل جنگندههای اف-۳۵ و اف-۱۶، چهار سایت متعلق به ایران را در امتداد تنگه هرمز و جزیره قشم هدف قرار دادند.»
به گزارش نیویورک تایمز، این عملیات تلافیجویانه که در پاسخ به حمله پهپادی ایران به یک کشتی تجاری با پرچم سنگاپور انجام شد، حدود «۹۰ دقیقه» به طول انجامید و انبارها، محلهای نگهداری موشک و پهپاد و همچنین سایتهای راداری ساحلی در این مناطق بمباران شدند.
در سوی دیگر نیز جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که یک پرتابه به محدوده اسکلهای در بندر سیریک اصابت کرده و در پاسخ، نیروهای دریایی ایران نقاط استقرار آمریکاییها در منطقه را هدف قرار دادهاند. تهران جزئیاتی درباره این اهداف ارائه نکرد.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز روز شنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که «حملات آمریکا به ایران و حملات اسرائیل به لبنان نقض یادداشت تفاهم است.»
تهران اعلام کرده است که کنترل تردد کشتیها در تنگه هرمز را در اختیار خواهد داشت و پس از حمله روز پنجشنبه به یک کشتی باری در نزدیکی سواحل عمان، به کشورهای حاشیه خلیج فارس هشدار داد که در کنار واشنگتن قرار نگیرند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ایران را مسئول این حمله دانست و گفت این اقدام نقض توافق موقت هفته گذشته است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
سنتکام در بیانیهای اعلام کرد: «تجاوز بیدلیل نیروهای ایرانی به کشتیرانی تجاری، بهروشنی نقض آتشبس بود.» این نهاد حملات خود را «پاسخی قاطع به حمله دیروز علیه یک کشتی تجاری در حال عبور از تنگه هرمز» توصیف کرد.
ارتش آمریکا همچنین اعلام کرد که به ارائه «هماهنگی و پشتیبانی برای عبور ایمن» کشتیهای تجاری از تنگه هرمز ادامه خواهد داد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا که پیشتر از منتقدان مداخله نظامی واشنگتن در ایران محسوب میشد اما اکنون از چهرههای اصلی این پرونده است، گفت آمریکا به توافق آتشبس، که از آن با عنوان «یادداشت تفاهم» (MOU) یاد میشود، پایبند بوده است.
ونس در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «ایران توافق آتشبس را امضا کرده و ما به آن پایبند بودهایم. اگر درباره نحوه اجرای این یادداشت تفاهم اختلافنظر دارند، میتوانند از طریق گفتگو آن را مطرح کنند. اما خشونت، با خشونت پاسخ داده خواهد شد.»
رسانههای دولتی ایران به نقل از یک منبع نظامی ناشناس گزارش دادند که صدای انفجار در بندر سیریک، ناشی از وقوع یک حمله بوده است. این منبع مدعی شد که حدود پنج ساعت پیش از این حمله، چندین تیر هشدار از سیریک به سوی شناورهایی که ناقض مقررات تردد در تنگه هرمز شلیک شده و دو موشک هشداردهنده نیز از منطقه مجاور کرپان به سمت این آبراه راهبردی پرتاب شده است.
خبرگزاری مهر روز شنبه به نقل از مدیر بنادر شرق هرمزگان گزارش داد که حمله آمریکا هیچ آسیبی به بندر سیریک وارد نکرده است. این مقام گفت فعالیت بندر ادامه دارد و هیچ خسارتی به تاسیسات و تجهیزات گزارش نشده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرد که در پاسخ، نیروی دریایی سپاه «مراکز استقرار نظامیان آمریکایی در منطقه» را هدف قرار داده و هشدار داد هرگونه حمله مجدد آمریکا با پاسخی گستردهتر روبهرو خواهد شد.
سپاه همچنین اعلام کرد که بر اساس توافق آتشبس، کنترل تردد کشتیها در تنگه هرمز بر عهده ایران است.
آمریکا بلافاصله به گزارش ایران درباره حمله به اهداف آمریکایی واکنشی نشان نداد؛ اقدامی که تهران در طول این درگیری برای تحت فشار قرار دادن متحدان منطقهای واشنگتن از آن استفاده کرده است.
با این حال، وزارت خارجه بحرین در بیانیهای اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران بامداد شنبه به خاک این کشور حمله پهپادی کرده است. این وزارتخانه با محکوم کردن این حمله، آن را نقض حاکمیت بحرین و تعهدات جمهوری اسلامی ایران بر اساس تفاهمنامه اسلامآباد دانست.
در این بیانیه آمده است که حمله پهپادی، نقض آشکار حاکمیت بحرین، تهدیدی علیه امنیت شهروندان و ساکنان این کشور و مغایر با قوانین و عرف بینالمللی است. وزارت خارجه بحرین همچنین اعلام کرد ادامه حملات جمهوری اسلامی ایران، همزمان با تلاشهای منطقهای و بینالمللی برای کاهش تنش، روند صلح را تضعیف میکند و نشاندهنده رویکردی برای بیثبات کردن منطقه است.
وزارت خارجه بحرین با اشاره به تفاهمنامه اسلامآباد افزود جمهوری اسلامی ایران به توقف دائمی عملیات نظامی و احترام به حاکمیت کشورهای منطقه متعهد شده بود، اما حمله اخیر نشان میدهد تهران به تعهداتش پایبند نیست.
بحرین همچنین با تاکید بر حق خود برای دفاع از حاکمیت و امنیتش، از شورای امنیت سازمان ملل خواست در اجرای قطعنامه ۲۸۱۷ و پاسخگو کردن عامل این حمله مسئولانه عمل کند.
اما در ایران، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، در واکنش به حملات اخیر گفت دونالد ترامپ نشان داده که هیچ تعهدی به اصول مذاکره یا آتشبس ندارد.
او در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «این نقض بیپروا و خطرناک آتشبس، همانند گذشته، در نهایت به عقبنشینی و پشیمانی آنها منجر خواهد شد.»
پیش از ازسرگیری درگیریها، قیمت نفت روز جمعه حدود سه درصد کاهش یافت و در مسیر ثبت یکی از شدیدترین افتهای هفتگی قرار گرفت. این کاهش پس از آن رخ داد که نفتکشها بار دیگر از تنگه هرمز عبور کردند؛ آبراهی که پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، مسیر انتقال حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان بود.
دادههای کشتیرانی نشان میدهد شرکت آرامکوی عربستان بارگیری نفت خام در پایانه راس تنوره، بزرگترین بندر صادرات نفت جهان، را پس از نزدیک به چهار ماه از سر گرفته است.
ارسال محمولههای کود شیمیایی از طریق تنگه هرمز نیز افزایش یافته و همین موضوع تا حدی نگرانیها درباره جهش قیمت جهانی مواد غذایی را کاهش داده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، که در پایان سفر خود به کشورهای حوزه خلیج فارس برای اطمینانبخشی به متحدان منطقهای درباره توافق موقت بود، همراه با شورای همکاری خلیج فارس بیانیهای مشترک صادر کرد و خواستار «آزادی کامل، بدون قید و شرط و بدون محدودیت کشتیرانی» در تنگه هرمز، بدون دریافت عوارض یا «تلاش برای اعمال کنترل» بر آن شد.
با این حال وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که مسئولیت اداره تنگه هرمز برعهده ایران و عمان است.
محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، حملات آمریکا به اهدافی در جنوب ایران در بامداد شنبه را نقض یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران خواند و خواستار واکنش «شفاف و پشیمانکننده» مذاکرهکنندگان شد.
نبویان در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «منتظر تحقق شروط و واکنش شفاف و پشیمانکننده مسئولان مذاکرات نسبت به نقض تفاهم هستیم.»
علیاکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی ایران، به متحدان آمریکا در خلیج فارس هشدار داد که بقای آنها به میزان مدارا و تحمل تهران بستگی دارد.
