وال استریت ژورنال مینویسد که ترامپ با پیامهای شبکههای اجتماعی مقامات تهران را به تکاپو انداخته؛ آنها برای یافتن راه پاسخگویی، با روانشناسان مشورت میکنند و کتاب «هنر معامله» را میخوانند.
این روزنامه آمریکایی مینویسد، در حالی که مذاکرات شکننده آمریکا و ایران آخر هفته گذشته در سوئیس آغاز شده بود، دونالد ترامپ ناگهان بمبی خبری پرتاب کرد: تهدیدی در شبکههای اجتماعی مبنی بر اینکه اگر ایران تامین مالی حزبالله لبنان، متحد خود، را متوقف نکند، آمریکا به ایران حمله خواهد کرد. به دنبال این پیام، مذاکرات برای مدتی دچار وفقه شد و سپس از سرگرفته شد.
براساس این گزارش، اما این نخستین بار نبود که اظهارات ناگهانی ترامپ در شبکههای اجتماعی به عاملی غیرقابل پیشبینی در مذاکرات تبدیل میشد. میانجیها در طول مذاکرات بارها به آمریکا هشدار داده بودند که این پیامها تلاشها برای دستیابی به توافق را تضعیف میکند. از سوی دیگر آنها سعی داشتند مقامات تهران را متقاعد کنند که به گفتههای علنی ترامپ توجه نکند و بر آنچه مذاکرهکنندگان آمریکایی در جلسات خصوصی میگویند تمرکز کند.
وال استریت ژونرال مینویسد، این وضعیت نشاندهنده واقعیت جدیدی است که ترامپ با سبک عمومی و بیپروای خود و اتکایش به فرستادگان غیرمتعارف به جای دیپلماتهای کارکشته در عرصه دیپلماسی ایجاد کرده است.
بخش زیادی از این کشمکش جنبه نمایشی دارد. پس از آنکه ترامپ در آوریل با استفاده از الفاظ تند از ایران خواست تنگه هرمز را باز کند و در پایان نوشت «الحمدلله»، به یکی از دستیارانش گفته بود میخواهد تا حد ممکن بیثبات و غیرقابل پیشبینی به نظر برسد تا ایران را به پای میز مذاکره بکشاند. او بعدا نیز تهدید کرد که پایانه صادرات نفت ایران در جزیره خارگ و نیروگاههای برق را نابود خواهد کرد.
وال استریت ژورنال مینویسد، مقامات تهران میگویند سبک غیرمعمول ترامپ باعث شده است کتاب «هنر معامله»، اثر سال ۱۹۸۷ ترامپ و روزنامهنگار تونی شوارتز، را مطالعه کنند؛ کتابی که در آن رئیسجمهوری آینده آمریکا تاکتیکهای مذاکره خود را در دوران فعالیتش در بازار املاک شرح داده است. این کتاب پرفروش به مذاکرهکنندگان توصیه میکند با مطرح کردن خواستههای حداکثری و غیرقابل پیشبینی، اضطراب ایجاد کنند و طرف مقابل را به امتیازدهی وادارند.
برخی میانجیها میگویند مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی به آنها گفتهاند که برای درک ذهنیت ترامپ با گروهی از روانشناسان مشورت کردهاند. به گفته این منابع، مقامات تهران با کمک این متخصصان تلاش میکنند واکنشهای علنی ترامپ به پیشنهادهای ایران را پیشبینی کنند.
با این حال، فردی آگاه از فعالیتهای دیپلماتیک ایران در سوئیس گفت تیم مذاکرهکننده ایران در آنجا روانشناس در اختیار ندارد و جمهوری اسلامی ترجیح میدهد درباره انگیزهها یا تصمیمهای ترامپ وارد گمانهزنی روانشناختی نشود.
تحلیلگران سیاسی و میانجیها میگویند اعتراضها و تهدیدهای پرسروصدای ترامپ تاکنون نتوانسته است امتیاز بیشتری از تهران بگیرد.
به گفته افراد آگاه، تهران پس از ازسرگیری مذاکرات از طریق میانجیها، توانست مانع گنجاندن نام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیه پایانی شود و توافق درباره تعهد آمریکا به اجازه فروش نفت ایران با دلار را نهایی کند. با این حال، فرد دیگری که از موضع آمریکا اطلاع دارد گفت ایران مانع این اقدام نشده بود و از ابتدا قرار بود موضوع آژانس بهطور جداگانه بررسی شود.
ترامپ پیشتر تهدید کرد نیروگاههای برق ایران را بمباران خواهد کرد و سپس گفت کشور را نابود میکند و در مقطعی هم هشدار داد: «امشب یک تمدن کامل خواهد مرد.»
به گفته مقامهای جمهوری اسلامی و میانجیها، در آن زمان آمریکا خواستار آتشبسی ۴۵ روزه بود؛ دورهای که ایران نگران بود واشینگتن و اسرائیل از آن برای تقویت نیروهای خود استفاده کنند. ایران تصمیم گرفت تهدید ترامپ را نادیده بگیرد و آن را تاکتیکی برای مذاکره بداند و در نهایت نیز به خواسته خود رسید و به جای ۴۵ روز، آتشبسی ۱۵ روزه برقرار شد. با این حال، یک منبع آگاه از موضع آمریکا گفت ترامپ در تهدید خود کاملا جدی بود و همان پیام موجب برقراری ارتباطاتی با ایران شد.
ده روز بعد، پیام دیگری از ترامپ به اختلاف در ایران دامن زد. تنها چند دقیقه پس از آنکه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد تنگه هرمز پس از برقراری آتشبس در لبنان کاملا باز است، ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت که محاصره اعمالشده از سوی آمریکا همچنان برقرار خواهد ماند.
نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی نیز از این پیام ترامپ بهره بردند و بعدا اعلام کردند تنگه هرمز همچنان بسته است.
