۱۶۵ روز پس از اعتراضات ملی روزهای ۱۸ تا ۲۰ دیماه ۱۴۰۴ در مشهد، ایندیپندنت فارسی در جریان تحقیقی که حدود یک ماه به طول انجامید، موفق شد هویت ۵۵ تن از جانباختگان اعتراضهای این شهر را که تاکنون نامشان در رسانهها منتشر نشده بود، احراز کند.
این اسامی از طریق بررسی تصویر سنگ مزارها در آرامستان بهشترضای مشهد، گفتگو با خانوادهها و نزدیکان جانباختگان و تطبیق اطلاعات به دست آمده با روایتهای شاهدان عینی و منابع محلی جمعآوری شدهاند.
خانوادههای این قربانیان میگویند در ماههای گذشته به دلیل تهدیدهای امنیتی، احضارهای مکرر، نگرانی از بازداشت و همچنین قطع گسترده اینترنت و محدودیتهای ارتباطی، امکان رسانهای کردن نام عزیزانشان را نداشتند.
بررسیهای ایندیپندنت فارسی نشان میدهد بسیاری از این خانوادهها حتی برای نصب تصویر، نام یا شرح کشته شدن فرزندان و بستگانشان نیز با محدودیت روبرو بودند. برخی از آنان میگویند تنها در صورتی توانستند تصویر و تاریخ کشتهشدن جانباختگان را روی سنگ قبر حفظ کنند که او را «شهید» معرفی کنند.
در میان ۵۵ نامی که هویتشان احراز شده است، نوجوانان، دانشجویان، هنرمندان، کارگران، ورزشکاران، پدران و مادران خانواده دیده میشوند؛ افرادی ۱۶ تا ۵۴ ساله که در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ دیماه ۱۴۰۴ در بلوار وکیلآباد مشهد و خیابانها و کوچههای اطراف آن هدف گلولههای جنگی و ساچمهای نیروهای جمهوری اسلامی ایران قرار گرفتند و کشته شدند یا در روزها و هفتههای بعد بر اثر شدت جراحات، در بیمارستانها جان باختند.
کمسنترین قربانیان شناساییشده چهار نوجوان ۱۶ ساله به نامهای مهدی مختاری، مهدی تاجیک، امیرحسین بصیری ملو و سجاد آخوندزادهاند. البته در میان جانباختگان نوجوان، نام یگانه محتاجی، عرفان حسننژاد و امیرعلی صیامی نیز دیده میشود که همگی ۱۷ ساله بودند.
پس از آنان، محمدمهدی جنگجو، سرباز وظیفه ۱۹ ساله، محمدجواد ترابیان، ۲۰ ساله، و محمدصادق یعقوبیپور، ۲۱ ساله، قرار دارند. در یک نمونه، خانواده محمدمهدی جنگجو به ایندیپندنت فارسی گفت که او برای پیوستن به معترضان به خیابان رفت، اما پس از کشته شدنش، ماموران تلاش کردند او را به عنوان «شهید مدافع امنیت» معرفی کنند؛ روایتی که خانواده آن را رد میکنند.
در میان قربانیان جوان، نام محمدجواد مددی، عارف آگاه و حمید باقریتبار، هر سه ۲۲ ساله، امیررضا اخلاقی و امیر اردوان امیری ۲۳ ساله، مصطفی قاسمی و سجاد بهاری مقدم ۲۴ ساله، محمد مرادی ۲۵ ساله، حسین غلامی و محدثه (صدف) مالکی ۲۶ ساله و مریم درویش لقمانی، نبیالله علیزاده و نیما احمدی، هر سه ۲۷ ساله نیز به چشم میخورد.
محدثه (صدف) مالکی هنرمند جوانی بود که خانوادهاش میگویند روز ۱۹ دیماه هدف گلوله ماموران جمهوری اسلامی قرار گرفت. مصطفی قاسمی نیز گیتاریست ۲۴ سالهای بود که در روز نخست اعتراضها کشته شد.
در گروه سنی ۲۹ تا ۳۹ سال، نامهایی همچون جعفر جاویدی و سعید رستمآبادی ۲۹ ساله، حجت عباسی و جواد روشندل ۳۰ ساله، رضا قلیپور ۳۱ ساله، جواد قصابیفرد، علیرضا سالار حسینی و وحید ترابزاده توپکانلو ۳۲ ساله، مهدی مرداننیک ۳۳ ساله، محمد شریفی ۳۴ ساله، سیدرضا سیدی و مرتضی پردل ۳۶ ساله، امیر غلامی ۳۷ ساله، سعید سعیدی و عماد قاسمی ۳۸ ساله و حامد شوشتری ۳۹ ساله دیده میشود.
خانواده حامد شوشتری میگویند او یک دختر هفت ساله داشت. جواد قصابیفرد نیز پدر دو فرزند بود. مرتضی پردل هم در روز تولدش، ۱۸ دیماه، کشته شد.
از جمله جانباختگان میانسال، افسانه محمدعلیزاده، علیرضا سعدآبادی و محمدرضا الوندی بودند که همگی ۴۲ سال داشتند. جعفر (امید) موحدپور و روحالله نورائی ۴۶ ساله، مرتضی رادمهر ۴۷ ساله، مریم سنجری و جواد جاهدی ۴۸ ساله، مسعود عدالتیان ۴۹ ساله، احسان گلمکانی و جواد جعفریراد ۵۰ ساله، داوود صفایی ۵۲ ساله و حسنعلی نوروزی سامله ۵۴ ساله هم در این گروه قرار دارند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
افسانه محمدعلیزاده مادر دو فرزند بود. داوود صفایی نیز یک فرزند داشت و بنا بر اطلاعات به دست آمده، در محدوده وکیلآباد مشهد هدف گلوله جنگی و شمار زیادی گلوله ساچمهای قرار گرفت و پس از انتقال به بیمارستان فارابی جان باخت.
برخی اسامی در این فهرست همان روزهای اعتراضات کشته شدند، اما برخی دیگر پس از انتقال به بیمارستان و تحمل چند روز جراحت، جانشان را از دست دادند. از جمله محمدجواد مددی که روز ۱۹ دی مجروح شد و ۲۲ دی در بیمارستان جان باخت. عارف آگاه هم روز ۱۹ دی هدف گلوله قرار گرفت و دو روز بعد در بیمارستان جان سپرد. جواد محمدزاده نیز پس از مجروح شدن در شامگاه ۱۹ دی، سرانجام ۲۲ بهمن بر اثر شدت جراحات جان باخت. خانواده او روی سنگ مزارش تصویری از زمین فوتبال نقش کردند؛ ورزشی که به گفته نزدیکانش، بزرگترین علاقه زندگیاش بود.
به این ترتیب اسامی کامل ۵۵ جانباخته احراز هویت شده عبارتاند از: مریم سنجری، مهدی مختاری، یگانه محتاجی، مرتضی رادمهر، محمدجواد مددی، محمد شریفی، سیدرضا سیدی، جواد قصابیفرد، امیررضا اخلاقی، روحالله نورائی، محمدجواد ترابیان، مرتضی پردل، جواد جاهدی، افسانه محمدعلیزاده، احسان گلمکانی، مریم درویش لقمانی، سعید سعیدی، جواد محمدزاده، علیرضا سعدآبادی، عماد قاسمی، جعفر جاویدی، مهدی تاجیک، علیرضا سالار حسینی، عارف آگاه، عرفان حسننژاد، وحید ترابزاده توپکانلو، محمد مرادی، امیر غلامی، محمدرضا الوندی، امیر اردوان امیری، داوود صفایی، حامد شوشتری، حمید باقریتبار، محمدصادق یعقوبیپور، امیرحسین بصیری ملو، سید سجاد موسوی، حجت عباسی، مصطفی قاسمی، محمدمهدی جنگجو، حسنعلی نوروزی سامله، سجاد بهاری مقدم، سعید رستمآبادی، حسین غلامی، سجاد آخوندزاده، جعفر (امید) موحدپور، شایان بداغآبادی، امیرعلی صیامی، نبیالله علیزاده، نیما احمدی، رضا قلیپور، جواد جعفریراد، جواد روشندل، مسعود عدالتیان، محدثه (صدف) مالکی و مهدی مرداننیک.
انتشار این اسامی، تنها بخشی از روند شناسایی قربانیان اعتراضات دیماه است؛ اعتراضاتی که در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ دی به گستردهترین و خونینترین رویاروییهای میان معترضان و نیروهای جمهوری اسلامی ایران در ۴۷ سال اخیر تبدیل شد و بنا بر اعلام دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و شاهزاده رضا پهلوی، رهبر معترضان، بیش از ۴۰ هزار کشته به جا گذاشت.
اکنون خانوادههای این جانباختگان به ایندیپندنت فارسی میگویند هدفشان از شکستن سکوت، تنها روایت یک داغ شخصی نیست، بلکه ثبت نام و یاد انسانهایی است که به باور آنان، نباید در میان آمارها، روایتهای رسمی و گذر زمان گم شوند. آنان میگویند فرزندان، همسران، پدران، مادران، خواهران و برادرانشان تنها اعدادی در یک فهرست نیستند، بلکه انسانهایی بودند با زندگی، آرزوها، خانوادهها و آیندهای که هرگز فرصت تحقق نیافت.
به گفته آنان، انتشار این نامها تلاشی است برای حفظ حقیقت آنچه در شبهای خونین مشهد رخ داد و جلوگیری از فراموش شدن کسانی که جانشان را در جریان اعتراضات ملی دیماه از دست دادند.
