در شرایطی که تهران کنترلش بر تنگه هرمز را به رخ میکشد، اسرائیل و حزبالله به تبادل حملات ادامه میدهند، و جناح راست حزب جمهوریخواه همچنان ترامپ را متهم میکند بیش از حد به ایران امتیاز داده است، تلاش دونالد ترامپ برای دستیابی به توافق با ایران روز یکشنبه با موانع جدی روبهرو شد.
مایکل برنباوم در مطلبی در واشنگتن پست به بررسی وضعیت میپردازد و مینویسد این چالشها دشواری ماموریت ترامپ را برجسته میکند؛ او در تلاش است پس از ماهها جنگ که باعث جهش قیمت انرژی شد، آتشبسی شکننده را به توافقی پایدار تبدیل کند.
پایان درگیریها نگرانیهای ترامپ درباره قیمت نفت و بازارهای سهام را تاحدی برطرف کرده، اما پرسش اصلیِ مناقشه همچنان بیپاسخ مانده است: ایران حاضر است چه محدودیتهای هستهای را اعمال کند، البته اگر محدودیتی را بپذیرد؟
برنباوم در ادامه میافزاید ترامپ ممکن است در حال حاضر نسبت به مذاکرات پیش از جنگ اهرم فشار کمتری در اختیار داشته باشد. آن زمان، مقامهای جمهوری اسلامی نگران بودند حمله آمریکا به سقوط حکومت منجر شود. اما جمهوری اسلامی اکنون نشان داده است میتواند حتی پس از کشتهشدن رهبرش نیز به بقای خود ادامه دهد. ترامپ آشکارا گفته است توقف صادرات نفت از خلیج فارس یکی از نقاط فشار به آمریکا است. در مقابل، تهران نشان داده است که فقط با تهدید حمله به کشتیها میتواند به بازارهای جهانی انرژی شوک وارد کند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ونس و دیگر مقامهای ارشد آمریکایی که درپی پیشرفت مذاکراتاند، باید برسر موضوعهای متعددی چانهزنی کنند، موضوعهایی که ترامپ برای توقف جنگ و بازگشایی تنگه هرمز رسیدگی به آنها را به آینده موکول کرد. این روند عملا به بازگشت به وضعیت پیش از حمله آمریکا در ۲۸ فوریه منجر شده است. امتیازهایی که کاخ سفید برای بازگشت جمهوری اسلامی به میز مذاکره داده، به یکی از مهمترین محورهای حمله منتقدان ترامپ تبدیل شده است.
ترامپ دیگر خواستار تغییر رژیم در ایران نیست؛ این در حالی است که پیشتر به ایرانیان وعده داده بود کمک در راه است. او همچنین گفته است نیاز ایران به موشکهای بالستیک را درک میکند؛ این موضع متحدان آمریکا را که خود را در معرض تهدید این موشکها میبینند، نگران کرده است. علاوه بر این، ترامپ بهروشنی اعلام کرده است نمیخواهد دست به اقدامی بزند که روند صعودی بازار سهام را مختل کند.
ارن دیوید میلر، کارشناس روابط آمریکا و اسرائیل، گفت: «اکنون فضای زیادی برای مانور ترامپ وجود ندارد تا بتواند دوباره به ایران فشار بیاورد.»
او در ادامه افزود که «فشار بر ایران عملا بهمعنای ازسرگیری جنگ یا اعمال مجدد محاصره دریایی است، اما این گزینهها پیامدهایی دارند»، همان پیامدهایی که ترامپ بارها گفته است میخواهد از آنها اجتناب کند.
میلر با اشاره به تضعیف بازدارندگی آمریکا در برابر ایران، گفت خامنهای سالها تلاش کرد از وضعیتی که آمریکا و اسرائیل در عملیاتی چند هفتهای علیه جمهوری اسلامی متحد شوند، جلوگیری کند، اما آنها اکنون نهتنها دوام آوردند، بلکه راهی برای حفظ انسجام نظام پیدا کردند.
این موضوع برای ترامپ و حزب جمهوریخواه پیامد دارد. تورمی که درنتیجه این درگیری تشدید شد، فشار زیادی به بسیاری از حامیان ترامپ وارد کرده و او را واداشته است تلاش کند پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر، اقتصاد را دوباره تحت کنترل درآورد.
نتایج نظرسنجی فاکسنیوز که هفته گذشته منتشر شد، نشان داد ۵۸ درصد رایدهندگان معتقدند تصمیم آمریکا به اقدام نظامی علیه ایران در ماه فوریه اشتباه بود. در مقابل، ۷۵ درصد جمهوریخواهان این اقدام را درست دانستهاند و ۳۵ درصد رایدهندگان عملکرد ترامپ در قبال ایران را تایید کردهاند.
اعلامهای مکرر تهران درباره بستن تنگه هرمز نشاندهنده چالشهایی است که تلاشهای دیپلماتیک دولت ترامپ با آن مواجه است. پیش از جنگ اخیر، نفوذ ایران بر این گذرگاه باریک دریایی هرگز آزموده نشده بود.
اکنون ایران نشان داده است میتواند با استفاده از مینها و پهپادها، رفتوآمد در مسیری را مختل کند که ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور میکند. ترامپ هفته گذشته گفت نگرانی درباره قیمت جهانی انرژی و کاهش ذخایر نفتی از عوامل اصلی تصمیم او برای دستیابی به توافق صلح بوده است.
ایران حتی بدون حمله مستقیم به کشتیها نیز میتواند تردد دریایی را کاهش دهد، زیرا کشتیها ممکن است از خطرپذیری خودداری کنند و شرکتهای بیمه نیز حق بیمه را افزایش دهند یا از پوشش این نوع خطرات سر باز زنند.
ترامپ و حامیانش میگویند نیروی دریایی ایران نابود شده است و بسیاری از پرتابگرهای موشکی این کشور از بین رفتهاند. آنها معتقدند رهبران جدید جمهوری اسلامی آمادگی بیشتری برای توافق و انجام اصلاحات دارند و ایران اکنون، نسبت به قبل از جنگ، با دستیابی به سلاح هستهای فاصله بیشتری دارد.
با این حال، ترامپ و ونس با انتقادهای فزاینده افرادی مواجه شدهاند که از حمله به ایران حمایت کرده بودند؛ بهویژه پس از آنکه رئیسجمهوری و معاونش هفته گذشته مواضع تندتری علیه اسرائیل اتخاذ کردند و این کشور را بهدلیل پایبند نبودن به مفاد توافق آماج انتقاد قرار دادند.
گنجاندن آتشبس لبنان در توافق احتمالا همچنان روابط واشنگتن و تلآویو را تحت فشار قرار خواهد داد، زیرا آمریکا را در موقعیتی قرار میدهد که در موضوع حملات اسرائیل در لبنان، عملا کنار جمهوری اسلامی قرار بگیرد.
برایان کیلمید، مجری برنامه «فاکس اند فرندز» که از حامیان قابل اعتماد ترامپ به شمار میرود، روز جمعه گفت: «اگر میخواهید اسرائیل با این طرح همراه شود، باید به آنها بگویید این طرح دقیقا چیست. آنها حتی در مذاکرات حضور نداشتند و ناگهان خود را درگیر آن میبینند.»
او در ادامه افزود: «این وظیفه ایران است که به حزبالله، که هرچه تهران بخواهد انجام میدهد، بگوید حملات را متوقف کند؛ در آن صورت، اسرائیل هم حملاتش را متوقف خواهد کرد.»

