کمیسیون اروپا اعلام کرد که قصد دارد برای گفتگو درباره بازگرداندن مهاجران افغان، مقام‌های رژیم طالبان را به بروکسل دعوت کند. 

به گزارش خبرگزاری فرانسه، کمیسیون اروپا نامه‌ای به کابل ارسال خواهد شد تا تاریخ برگزاری این نشست در پایتخت بلژیک مشخص شود. این نشست در ادامه مذاکراتی برگزار شود که طی ماه‌های گذشته میان برخی از مقام‌های اروپایی و طالبان درباره مهاجران و اخراج پناهجویان افغان انجام شد. 

کشورهای اروپایی در سال‌های اخیر و به‌‌ویژه پس از افزایش حملات خشونت‌آمیز برخی مهاجران افغان در برخی از این کشورها، در تلاش‌اند برای بازگرداندن مهاجران دارای محکومیت‌های کیفری به افغانستان راه‌هایی پیدا کنند. 

در ماه اکتبر، چندین کشور عضو اتحادیه اروپا در نامه‌ای از بروکسل خواستند برای پیشبرد روند اخراج مهاجران مجرم به افغانستان، راه‌های دیپلماتیک و عملی پیشنهاد کند. 

سخنگوی کمیسیون اروپا گفت: «مقام‌ها اینک در حال کار روی یک نشست در سطح کارشناسان در بروکسل با مقام‌های بالفعل افغانستان (رژیم طالبان)‌اند.» 

تاریخ مشخصی برای این سفر تعیین نشده است، اما منابع اروپایی گفته‌اند که رایزنی‌ها برای تعیین زمان و چارچوب این نشست ادامه دارد.

سخنگوی کمیسیون اروپا گفت: «در این زمینه، یک جلسه فنی ژانویه ۲۰۲۶ در کابل برگزار شد» و افزود که اتحادیه اروپا اکنون به طور مشترک با سوئد برای «پیگیری این بحث‌ها» در بروکسل همکاری می‌کند. 

طی سال‌های اخیر، موضوع مهاجران افغان در اروپا به یکی از چالش‌های سیاسی و امنیتی کشورهای اروپایی تبدیل شده است. طبق گزارش آژانس داده‌های اتحادیه اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ حدود یک میلیون درخواست پناهندگی از شهروندان افغانستان دریافت کردند که نزدیک به نیمی از این درخواست‌ها پذیرفته شدند. 

در سال ۲۰۲۵ نیز شهروندان افغانستان همچنان بخش بزرگی از متقاضیان پناهندگی در اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دادند. ادامه بحران اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی شدید، افزایش فقر و وضعیت نامساعد حقوق بشر در افغانستان باعث شده است که بسیاری از شهروندان این کشور همچنان به دنبال ترک افغانستان و رسیدن به اروپا باشند. 

برخی کشورهای اروپایی از جمله آلمان روند اخراج مهاجران دارای محکومیت‌های کیفری را قبلا آغاز کرده‌اند. این اخراج‌ها از طریق پروازهای چارتر و با کمک قطر انجام شدند. 

بر اساس گزارش رسانه‌های آلمانی، از سال ۲۰۲۴ تاکنون، بیش از ۱۰۰ شهروند افغانستان دارای محکومیت کیفری از طریق قطر به افغانستان اخراج شده‌اند. 

دست داشتن و عاملیت شهروندان افغانستان در برخی رویدادهای خشونت‌آمیز در اروپا فشار سیاسی بر دولت‌های اروپایی را برای سخت‌تر کردن سیاست‌های مهاجرتی افزایش داده است. فوریه ۲۰۲۵ یک پناهجوی افغان با یک خودرو مینی‌ کوپر به میان جمعیتی از افراد در شهر مونیخ آلمان راند و دست‌کم ۲۷ نفر را زخمی کرد. این حادثه واکنش‌های  سیاسی و رسانه‌ای گسترده‌ای در آلمان به دنبال داشت و بار دیگر بحث مهاجران و امنیت را به موضوع اصلی بحث در فضای سیاسی اروپا تبدیل کرد. 

علاوه بر آلمان، برخی دیگر از کشورهای اروپایی نیز برای هماهنگی در زمینه اخراج مهاجران با طالبان وارد تعامل مستقیم شدند. از جمله اتریش که اواسط سپتامبر ۲۰۲۵ پذیرای هیئتی از نمایندگان طالبان در وین بود تا در مورد اخراج پناهجویان مجرم به افغانستان گفتگو کند.  

کشورهای اروپایی در حالی تماس‌ و تعامل‌ با طالبان را گسترش می‌دهند که رژیم طالبان همچنان به دلیل نقض گسترده حقوق بشر، به‌‌ویژه وضع محدودیت‌های شدید برای زنان و دختران، تحت انتقاد گسترده جامعه جهانی قرار دارد. طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت، تحصیل دختران بالاتر از کلاس ششم را ممنوع کردند، زنان را از بسیاری از شغل‌ها کنار گذاشتند و بر زندگی اجتماعی و مدنی آنان هم محدودیت‌های گسترده‌ای وضع کردند. 

در افغانستان تحت حاکمیت رژیم طالبان، میلیون‌ها نفر زیر خطر فقر شدید زندگی می‌کنند و بحران اقتصادی، بیکاری گسترده و کاهش کمک‌های بین‌المللی وضعیت زندگی مردم را دشوارتر کرده است. این وضعیت تمایل به مهاجرت، به‌‌ویژه سفرهای قاچاقی به سمت ترکیه و اروپا، را همچنان بالا نگه داشته است. 

حضور هیئت‌های رژیم طالبان در اروپا به بهانه‌های مختلف، از جمله گفتگو درباره اخراج مهاجران دارای محکومیت کیفری، باعث نگرانی بخشی از جامعه مهاجران افغان در اروپا شده است. بسیاری از پناهجویان افغان می‌گویند که آن‌ها به دلیل ترس از طالبان افغانستان را ترک کردند و حضور نمایندگان طالبان در کشورهای اروپایی برای آنان احساس ناامنی و نگرانی ایجاد کند. 

برخی مهاجران افغان ساکن اروپا معتقدند که گسترش تماس‌های سیاسی و فنی با طالبان، هرچند در سطح محدود، ممکن است به‌تدریج به «عادی‌ سازی» روابط با این گروه منجر شود. این نگرانی زمانی بیشتر شد که در برخی سفارت‌های افغانستان در اروپا، دیپلمات‌های نزدیک به طالبان یا افراد تحت حمایت این گروه منصوب شدند. 

اکنون این نگرانی‌ وجود دارد که کشورهای اروپایی به تقلید از برخی همسایگان افغانستان، به سمت گسترش تعامل و تماس بیشتر با طالبان حرکت کنند.  

این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که اتحادیه اروپا همواره بر ارزش‌های حقوق بشری، آزادی‌های مدنی و حقوق زنان تاکید کرده، اما رژیم طالبان حکومتی ایدئولوژیک و مبتنی بر قرائت افراطی از «شریعت اسلامی» است و هرگونه تعامل با طالبان بدون فشار جدی بر این گروه در زمینه حقوق بشر، می‌تواند به تضعیف موضع اروپا در دفاع از ارزش‌های حقوق بشری منجر شود.