در حالی که حدود سه ماه از اعتراضات دیماه در جریان حمایت ایرانیان از شاهزاده رضا پهلوی گذشته و جنگ میان جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا همچنان ادامه دارد، گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان میدهد پرونده صدها نفر از مفقودشدگان انقلاب ملی به حاشیه رانده شده است و خانوادههای آنان با بنبست در پیگیری وضعیت اعضای خانواده خود، مواجهاند.
بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع مختلف در چند شهر ایران مانند تهران، مشهد، اصفهان، کیش و کرمانشاه، خانوادههایی که در هفتههای نخست پس از اعتراضها با مراجعه به نهادهای مختلف در پی یافتن سرنخی از سرنوشت نزدیکانشان بودند، اکنون با کاهش محسوس پاسخگویی و حملات تند نیروهای امنیتی روبرو شدهاند.
به گفته این منابع، مراجعات حضوری به نهادهای مسئول هم اغلب با پاسخهای کلی، ارجاعهای بدون نتیجه یا وعدههای نامشخص همراه است و در برخی موارد به خانوادهها گفته شده است که «در شرایط فعلی، امکان بررسی پرونده وجود ندارد».
همزمان، گذشت ۳۵ روز از قطع کامل اینترنت در ایران، مسیرهای اطلاعرسانی و پیگیری را بیشازپیش دشوار کرده است. برخی خانوادهها میگویند که در هفتههای اخیر، حتی امکان برقراری ارتباط با دیگر خانوادههایی که در وضعیت مشابهاند، یا انتقال اطلاعات به رسانهها با دشواری فراوان مواجه شده و همین موضوع، حس انزوا و بیپناهی آنان را تشدید کرده است. به گفته این افراد، در شرایطی که بسیاری از راههای رسمی بسته یا بینتیجه است، قطع یا اختلال در مسیرهای ارتباطی غیررسمی نیز عملا آنها را در موقعیتی قرار داده است که دسترسی به هرگونه اطلاعات مستقل را از دست دادهاند.
در کنار این محدودیتها، گزارشها از افزایش فشارهای حکومتی برای سکوت نیز حکایت دارد. پدری ۶۵ ساله در تهران که از هراس بازداشت یا قتل دیگر فرزندانش خواستار پنهان ماندن نامش شده، به ایندیپندنت فارسی میگوید: «جوان دستهگلم را کشتند. میدانم که کشته شده، اما هنوز بعد از سه ماه جنازهاش را تحویلمان نمیدهند. دوستانش گفتند حوالی میدان انقلاب به او تیر جنگی زدند و سپس به بیمارستان امام منتقل شد، اما وقتی ما به بیمارستان رسیدیم، هیچ اثری از او نبود. بعد از کلی جستوجو هم زنگ زدند و گفتند پسرت کشته شده، اما هیچ اطلاعی از محل نگهداری پیکیرش یا جایی که احتمالا او را دفن کردهاند، نمیدهند. با کمال وقاحت هم تهدید میکنند که در صورت مصاحبه با رسانهها، دیگر بچههایت را هم میکشیم!»
در مواردی مشابه، منابع محلی در چند شهر دیگر نیز از تشدید فشارهای امنیتی بر خانوادههای مفقودشدگان خبر میدهند. به گفته این منابع، در برخی مراجعات حضوری، نیروهای امنیتی نهتنها پاسخی نمیدهند که مستقیم تهدید میکنند. یکی از این منابع میگوید: «به خانوادهها میگویند اگر زیاد پیگیری کنید، برای خودتان پرونده درست میکنیم. بعضیها را هم از همان محل مراجعه با خود بردهاند و چند ساعت بازداشت کردهاند تا بترسند و دیگر دنبال موضوع را نگیرند.»
با گذشت نزدیک به سه ماه از اعتراضها، وضعیت تعداد متعددی از مفقودشدگان کاملا نامشخص باقی مانده است. در بسیاری از این پروندهها، نام افراد نه در فهرست بازداشتشدگان ثبت شده و نه در میان کشتهشدگان دیده میشود. این وضعیت، خانوادهها را در شرایطی قرار داده که به گفته آنان «بدترین نوع بلاتکلیفی» است؛ وضعیتی که نه امکان امیدواری میدهد و نه اجازه سوگواری.
در برخی موارد، خانوادهها میگویند که بهصورت غیررسمی از کشته شدن عزیزانشان مطلع شدهاند، اما هیچ نهاد رسمی حاضر به تایید یا ارائه اطلاعات درباره محل نگهداری یا دفن پیکر نیست. یکی از نزدیکان یک مفقودشده میگوید: «چند نفر که آنجا بودند گفتند تیر خورد و همانجا جان داد، اما هیچ جا اسمش ثبت نشده. وقتی هم پیگیری میکنیم، میگویند همچین فردی در سیستم نیست. آخر ما چه گناهی کرده بودیم که گرفتار این اشغالگرها شدیم؟»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
همزمان، ادامه قطع اینترنت و محدودیت شدید ارتباطات، عملا هرگونه امکان پیگیری جمعی را از خانوادهها گرفته است. یکی از این افراد میگوید: «قبلا حداقل میتوانستیم با چند نفر دیگر که شرایط مشابه داشتند، حرف بزنیم، اما الان حتی همین هم ممکن نیست. تلفنها هم که کاملا شنود است و هیچ حرفی نمیتوان زد.»
خانوادهای در جزیره کیش نیز در گفتگو با ایندیپندنت فارسی خبر داد که در مراجعات اخیر، بهصراحت به آنها گفته شده است که «الان وقت این مسائل نیست» و «در شرایط جنگی چنین موضوعاتی نباید مطرح شود». به گفته آنها، این جملات عملا به معنای بسته شدن کامل مسیر پیگیری است. یکی ازساکنان کیش افزود: «میگویند کشور درگیر جنگ است و شما هم سکوت کنید. یعنی جان بچه ما هیچ اهمیتی ندارد؟»
دولت جمهوری اسلامی ایران مدعی است که آمار کشتهشدگان اعتراضات دیماه سه هزار و ۱۱۷ نفر است، اما دونالد ترامپ، رئيسجمهوری آمریکا، بهتازگی با تکیه بر گزارشهای بینالمللی و حقوقبشری اعلام کرد که جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی ایرانیان ۴۵ هزار معترض را کشته است. در نتیجه به نظر میرسد با وجود افشا شدن نام بیش از هشت هزار تن از کشتهشدگان این اعتراضات در رسانهها، به دلیل فضای شدید امنیتی و هراس خانوادهها از سرکوب بیشتر، نام هزاران قربانی دیگر همچنان رسانهای نشده است.
