دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، گفته است جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای یکی از اهداف اصلی جنگ جاری است. به نوشته والاستریت ژورنال، در صورتی که تغییر رژیم رخ ندهدــ یا دستکم توافقی که رهبران جمهوری اسلامی اورانیوم غنیشده را تحویل دهندــ این هدف میتواند بهمعنای تصرف و توقیف مواد هستهای شکافتپذیری باشد که جمهوری اسلامی در اختیار دارد.
مقامها و کارشناسان پیشین نظامی آمریکا میگویند انجام چنین کاری در شرایطی که نیروهای جمهوری اسلامی مقاومت کنند، عملیاتی پیچیده خواهد بود که ممکن است مستلزم استقرار چندین روزه صدها سرباز در یک یا چند سایت باشد.
ارتش آمریکا تیمهای نخبهای دارد که برای خارج کردن مواد رادیواکتیو از مناطق درگیری آموزش ویژه دیدهاند. اما کشف و توقیف صدها کیلوگرم اورانیوم با غلظت بالا که جمهوری اسلامی در اختیار دارد نیازمند هماهنگی بسیار دقیق خواهد بود و میتواند با خطرات فراوان همراه باشد.
ترامپ گفته است در صورت ضرورت، گزینه اعزام نیروی زمینی به ایران را رد نمیکند. با این حال، او روز جمعه در گفتوگو با فاکس نیوز اشاره کرد که عملیات خارج کردن اورانیوم غنیشده در حال حاضر قریبالوقوع نیست و فعلا تمرکز روی نابودسازی کامل موشکها و پهپادها است.
پیش از جنگ ۱۲ روزه و حمله اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران در سال گذشته، برآورد میشد جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غلظت ۶۰ درصد و نزدیک به ۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غلظت ۲۰ درصد در اختیار داشته باشد، که بهراحتی میتوان آنها را به اورانیوم با غلظت ۹۰ درصد و در سطح تسلیحاتی تبدیل کرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
به گفته رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به نظر میرسد بیشتر این اورانیوم در تونلی زیرزمینی در مجتمع هستهای اصفهان و انباری در نطنز نگهداری میشد که هر دو سایت در جنگ ۱۲ روزه هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تایید کرده است که جمهوری اسلامی در حال حاضر غنیسازی اورانیوم را متوقف کرده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز نشانهای ندیده است که ایرانیها تلاش کرده باشند این مواد را جابهجا کنند.
با این حال، اگر این ذخایر در اختیار رژیمی در ایران باقی بماند که در تلاش برای تضمین بقایش است، میتواند از آنها برای ساخت بمب استفاده کند. کارشناسان میگویند جمهوری اسلامی سانتریفیوژهای لازم برای غنیسازی اورانیوم را در اختیار دارد و توانایی ایجاد یک سایت زیرزمینی جدید غنیسازی را نیز دارد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه به شبکه سیبیاس گفت اورانیوم با غلظت بالا همچنان زیر آوار ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل در ماه ژوئن قرار دارد. او گفت تهران در حال حاضر برنامهای برای بازیابی این مواد ندارد و فقط در صورت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ممکن است چنین اقدامی را در نظر بگیرد.
مقامهای ارشد نظامی آمریکا آمارهایی درباره تاثیر حملات هوایی بر تضعیف نیروی دریایی، زرادخانه موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی ارائه کردهاند، اما درباره برچیدن آنچه از برنامه هستهای باقی مانده است، کمتر سخن گفتهاند.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، روز جمعه گفت: «ما تمام گزینههای را حفظ کردهایم. تمرکز رئیسجمهوری همچنان بر توانمندیهای هستهای است. و باید بگویم مجموعهای از گزینهها داریم، از جمله اینکه جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد از آنها (اورانیوم غنیشده) صرفنظر کند.»
کاخ سفید همچنین ممکن است تصمیم بگیرد این ذخایر در اختیار جمهوری اسلامی باقی بگذارد، اما هشدار دهد که هرگونه تلاش برای انتقال آنها یا ازسرگیری غنیسازی، با حملات نظامی جدید آمریکا مواجه خواهد شد. با توجه به نفوذ اسرائیل در برنامه هستهای جمهوری اسلامی و همچنین شناسایی ماهوارهای آمریکا، احتمال زیادی وجود دارد که هرگونه فعالیت تهران در این زمینه شناسایی شود.
اگر ترامپ تصمیم بگیرد اقدام به توقیف اورانیوم کند، به گفته جیمز استاوریدیس، دریادار بازنشسته و فرمانده پیشین ناتو، احتمال دارد «نیازمند بزرگترین عملیات نیروهای ویژه در تاریخ» باشد.
به گفته مقامهای نظامی سابق، برای تامین امنیت محیط اطراف تاسیسات به نیروهای نخبه ارتش یا دیگر واحدهای رزمی نیاز خواهد بود. مهندسانی با تجهیزات حفاری نیز لازم خواهند بود تا از میان تنها آوار که ورودی مجتمعهای هستهای زیرزمینی ایران را مسدود کردهاند عبور کنند و همچنین وجود مینها یا تلههای انفجاری احتمالی را بررسی کنند.
اگر در نزدیکی محل فرودگاه وجود نداشته باشد، باید یک باند موقت برای انتقال تجهیزات به محل و خارج کردن مواد ایجاد شود. علاوه بر این، نیروهای زمینی و هواپیماها باید آماده مقابله با حملات پهپادی و موشکی احتمالی جمهوری اسلامی باشند. همچنین به گفته مقامهای نظامی سابق، یک نیروی واکنش سریع نیز باید در آمادهباش باشد تا در صورت نیاز، نیروهای بیشتری به محل اعزام شود.
ریچارد نفیو، مدیر پیشین امور ایران در شورای امنیت ملی آمریکا، گفت اجرای چنین عملیاتی ممکن است نیازمند بیش از هزار نیرو باشد.
او افزود اگر زمان محدود باشد، آمریکا میتواند تلاش کند مواد موجود را همانجا رقیق یا نابود کند، هرچند چنین اقدامی ممکن است باعث آلودگی هستهای در منطقه شود.
