زنان ورزشکار ایرانی با وجود سهم کمتر از فرصت حضور، دشواری‌های تمرین، کمبود امکانات و اجبار به استفاده از حجاب، به یکی از موفق‌ترین اعضای کاروان ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا تبدیل شدند و تا عصر جمعه سوم مهرماه، دو طلا، پنج نقره و دو برنز کسب کردند. هم‌زمان مردان ایران نیز در رشته‌های کاراته و ووشو، ژیمناستیک و بسکتبال مدال گرفتند، اما عملکرد زنان، با توجه به محدودیت‌هایی که در ورزش ایران با آن روبه‌رو هستند، در کارنامه این دوره جایگاهی ویژه دارد.

فاطمه مجلل پنجشنبه دوم مهرماه، نخستین مدال طلای تاریخ روئینگ زنان ایران در بازی‌های آسیایی را به دست آورد. او در فینال تک‌نفره سبک‌وزن با ثبت زمان هفت دقیقه و ۲۴ ثانیه و ۵۷ صدم ثانیه، قهرمان شد. حدود ۲۰ دقیقه بعد، زینب نوروزی و کیمیا زارعی نیز در دونفره سبک‌وزن با زمان شش دقیقه و ۵۳ ثانیه و ۹۳ صدم ثانیه، به مقام نخست رسیدند. به این ترتیب رشته‌ای که پیش از این برای زنان ایران در بازی‌های آسیایی طلا نداشت، در فاصله‌ای کوتاه صاحب دو قهرمانی شد.

موفقیت این سه قایقران به همان دو مسابقه محدود نماند. مجلل در تک‌نفره سنگین‌وزن نیز شرکت کرد و با زمان هفت دقیقه و ۳۵ ثانیه و ۹۹ صدم ثانیه، برنز گرفت. نوروزی و زارعی هم در دونفره سنگین‌وزن، دوم شدند و نقره کسب کردند. تیم چهارنفره زنان با ترکیب مهسا جاور، سها فخری، ساقی ملکی و هنگامه کامیاب نیز با زمان شش دقیقه و ۲۷ ثانیه و ۲۴ صدم ثانیه به مدال نقره رسید. به این ترتیب، زنان روئینگ ایران در یک روز دو طلا، دو نقره و یک برنز به دست آوردند.

ششمین مدال روئینگ ایران را امیرحسین محمودپور در تک‌نفره سبک‌وزن مردان به دست آورد. او با زمان شش دقیقه و ۵۲ ثانیه و ۵۹ صدم ثانیه، دوم شد. در نهایت تیم روئینگ ایران با مجموع دو طلا، سه نقره و یک برنز، پس از چین نایب‌قهرمان این رشته شد که پنج مدال ایران، از جمله هر دو طلا، حاصل عملکرد زنان تیم بود.

شورای المپیک آسیا درباره شرایط آماده‌سازی قایقرانان زنان ایران گزارش داد که آنان در پی جنگ، حدود هفت هفته از تمرین روی آب دور ماندند. کیمیا زارعی هم گفت در آن مدت روزانه ۲۰ کیلومتر با دستگاه پاروزنی در خانه تمرین می‌کرد. دور ماندن از آب برای ورزشکاری که باید هماهنگی حرکاتش را با قایق حفظ کند، مانعی جدی است. با این حال این زنان پس از بازگشت به تمرین، در ناگویا بهترین نتیجه تاریخ روئینگ زنان ایران در بازی‌های آسیایی را ثبت کردند.

زنان ایران پیش از درخشش در روئینگ، در کاراته نیز مدال گرفته بودند. فاطمه صادقی، سپیده امینی و زینب‌السادات حسینی در کاتای تیمی تا فینال پیش رفتند و نقره کسب کردند. فاطمه‌زهرا سعیدآبادی هم در کومیته انفرادی نقره گرفت. در بخش مردان، مرتضی و محمود نعمتی هر دو به مدال طلا رسیدند و علی‌اصغر آسیابری نقره گرفت. کاراته ایران با دو طلا و سه نقره به کار خود پایان داد که دو نقره آن سهم زنان بود.

سوگند سینکایی نیز پس از شکست‌ دادن حریفانی از هند، ویتنام و هنگ‌کنگ، به فینال وزن منهای ۵۲ کیلوگرم ووشو ساندا رسید، اما در دیدار نهایی برابر نماینده چین شکست خورد و نقره گرفت.

در بخش مردان این رشته، سهیل موسوی طلا و شجاع پناهی و عرفان محرمی نقره کسب کردند. طلای دیگر مردان ایران نیز در ورزش‌های الکترونیک، با قهرمانی حسن پاجانی و ابوالفضل آقایی‌نسب، به دست آمد.

در ژیمناستیک مردان، آرمان خدایی در خرک حلقه و مهدی الفتی در پرش خرک به مدال نقره رسیدند. علی پاکدامن در شمشیربازی سابر، صادق صمیمی در پرتاب دیسک و تیم بسکتبال پنج‌نفره مردان نیز برنز گرفتند. روز جمعه، علی آقامیرزایی و پیمان قویدل در کایاک دونفره ۵۰۰ متر به مدال برنز رسیدند و هانیه رستمیان و وحید گل‌خندان نیز به‌عنوان اعضای تیم تپانچه بادی ۱۰ متر مختلط ایران مدال برنز به دست آوردند.

تازه‌ترین مدال ایران را هم تیم بسکتبال سه‌نفره مردان کسب کرده است. محمد غفاری، بصیر مومنی، صارم جعفری و محمدمهدی رحیمی در دیدار رده‌بندی با نتیجه ۲۱ بر ۱۰ فیلیپین را شکست دادند و به مدال برنز رسیدند. این تیم پیش‌تر با پیروزی برابر ژاپن، چین، هنگ‌کنگ و مالزی به جمع چهار تیم برتر راه یافته بود، اما در نیمه‌نهایی نتیجه را ۱۴ بر ۱۱ به قطر واگذار کرد. با این برنز، شمار مدال‌های کاروان ایران به ۲۴ رسید.

در کنار مدال‌ها، حضور هنگامه هادیانی در ژیمناستیک هنری زنان نیز اهمیت دارد. او در مقدماتی پرش خرک سیزدهم شد و به فینال نرسید، اما نخستین زن ژیمناست ایرانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در بازی‌های آسیایی رقابت کرده است. این حضور در شرایطی شکل گرفت که کمیته ملی المپیک و وزارت ورزش و جوانان جمهوری اسلامی ایران، حتی با اعزام یک سرمربی تخصصی به ناگویا برای حضور در کنار هادیانی هم مخالفت کرده بودند.

این فاصله طولانی تا نخستین حضور یک زن ایرانی در این رشته، بخشی از محدودیت فرصت‌هایی را که ورزشکاران زن ایرانی همچنان با آن روبه‌رو هستند، نشان می‌دهد.

روز جمعه، فاطمه محیطی‌زاده نیز در آستانه کسب مدالی هفتگانه دوومیدانی قرار داشت، اما در اتفاقی عجیب، به دلیل نداشتن کفش‌های استاندارد و مخصوص این رشته، از مسابقات کنار گذاشته شد. او پس از شش ماده، با ۴۹۲۵ امتیاز دوم بود و تنها یک ماده تا پایان رقابت فاصله داشت. با این حال مسئولان مسابقه کفش او برای پرش طول را غیرقانونی تشخیص دادند و نتیجه‌اش را باطل کردند، تا بازهم کمبود امکانات اولیه برای ورزشکاران زن ایرانی، رخدادی تلخ و حسرت‌برانگیز را رقم بزند.

در همین روز، تیم ملی کبدی زنان ایران در نیمه‌نهایی با نتیجه ۲۳ بر ۱۹ چین تایپه را شکست داده و راهی فینال مسابقات شد. زنان ایران در فینال به مصاف هند خواهند رفت.

این در حالی است که در ترکیب کاروان اعزامی ورزش ایران به ژاپن هم به زنان ورزشکار فرصت برابر داده نشده است و از ۳۱۲ ورزشکار تنها ۹۷ نفر زن‌اند و حتی تیم فوتبال زنان نیز اعزام نشد. زنان حاضر در ناگویا مجبورند مقررات حجاب اجباری جمهوری اسلامی ایران را رعایت کنند؛ پوششی که انتخاب آن به ورزشکار واگذار نمی‌شود و بسته به رشته و شرایط مسابقه، می‌تواند دفع گرما و آزادی حرکت را دشوارتر کند.

این عوامل در ورزش حرفه‌ای بر عملکرد ورزشکاران اثر منفی مهمی دارند، با این حال زنان ورزشکار ایرانی همچنان تلاش می‌کنند با عبور از سدهای مختلف مانند نابرابری جنسیتی، کمبود امکانات اولیه، نبود مربی و ورزشگاه‌های تخصصی و دیگر سرکوب‌های حکومتی، توانایی‌های خود را در عرصه‌های جهانی نمایش دهند و به جمع بهترین‌های آسیا و جهان برسند.