به نظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، معتقد است تهدید فشار نظامی میتواند جمهوری اسلامی را وادار کند موضع سرسختانهاش در مذاکرات هستهای را تغییر دهد. اگر این تلاش شکست بخورد، احتمالا طرحهای عملیاتی برای حملات گسترده از قبل آماده شده است.
به نوشته واینت، ترامپ احتمالا آگاه است که ایده سرنگونی جمهوری اسلامی فقط از طریق حملات هوایی واقعبینانه نیست. با این حال، تضعیف مستمر حکومت میتواند اعتراضهای داخلی را دوباره شعلهور کند. یک حمله لزوما تهران را با شرایط مطلوبتر به میز مذاکره بازنمیگرداند، اما ممکن است یکی از اهداف واشنگتن همین باشد.
در صورت وقوع حمله، توجه به اهداف احتمالی معطوف خواهد شد. گمان میرود مقامهای آمریکا و اسرائیل هماهنگی نزدیکی داشته باشند. بنا بر گزارشها، افسران ارشد دو کشور پس از جنگ ۱۲ روزه، هفتهها را صرف بررسی نقشهها، عکسهای هوایی و ارزیابیهای اطلاعاتی کردهاند.
واینت در ادامه مینویسد درزهای خبری عمومی درباره اختلافنظرها، از جمله ادعای مخالفت واشنگتن با حمله، تا حدی برای گمراه کردن جمهوری اسلامی بوده و ممکن است نوعی فریب راهبردی به شمار آید.
در صورت وجود هماهنگی، احتمالا اسرائیل و آمریکا برای حمله به اهداف تقسیم مسئولیت کردهاند. نخستین و فوریترین هدف، از کار انداختن سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی خواهد بود تا برتری هوایی برای هواپیماهای اسرائیلی و آمریکایی ایجاد شود.
جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه تلاش کرده است پدافند هواییاش را بازسازی کند. تهران برای تقویت دفاعیاش، به سامانههای پیشرفته موشکی اس-۴۰۰ روسیه نیاز داشت، اما بعید است مسکو بهدلیل درگیری در جنگ اوکراین، آنها را تحویل داده باشد. همچنین، گزارشهای متفاوتی درباره کمکهای احتمالی چین به جمهوری اسلامی منتشر شده است، هرچند دامنه آن روشن نیست. در هر صورت، نیروهای آمریکا و اسرائیل ابتدا باید شبکه پدافند هوایی جمهوری اسلامی را خنثی کنند و سپس، به اهداف راهبردی دیگر بپردازند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
به نوشته واینت، هر آنچه قابلیت پرواز داشته باشد نابود خواهد شد. هدف فوری دیگر، زرادخانه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی است. برای اسرائیل، نابودی موشکهای دوربردی که مستقیم خاکش را تهدید میکنند در اولویت خواهد بود. برای آمریکا، تمرکز بر موشکهای کوتاه و میانبردی خواهد بود که میتوانند نیروهای آمریکایی در خلیج فارس و متحدان منطقهای واشنگتن را هدف قرار دهند.
علاوه بر این، آمریکا تقریبا قطعی است که تلاش خواهد کرد شبکه پهپادی جمهوری اسلامی را از کار بیندازد، شبکهای که میتواند به داراییهای آمریکا در منطقه آسیب وارد کند. در چنین سناریویی تقریبا هر وسیلهای که بتواند پرواز کند هدف قرار خواهد گرفت.
هدف کلیدی دیگر، ناوگان دریایی سپاه پاسداران است که تهدیدی برای نیروهای دریایی آمریکا محسوب میشود. خنثیسازی این ناوگان در صورتی که واشنگتن بخواهد توان جمهوری اسلامی برای اخلال یا بستن تنگه هرمز را از میان ببرد، ضروری خواهد بود.
هدف اسرائیل نیز تمرکز بر دفاع در برابر جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی منطقهایاش، و همچنین آمادگی برای احتمال درگیری دوباره با حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن است. برنامهریزی اسرائیل در پی حذف کامل تهدید موشکی است.
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی تلآویو، گفت آمریکا احتمالا بهدنبال دستاوردی فراتر از تضعیف توان موشکی خواهد بود. به گفته او، از لحاظ نظری میتوان با حمله به مقرهای سپاه پاسداران و بسیج حکومت را تضعیف کرد و اگر یک ماه بعد، میلیونها شهروند به خیابانها بیایند، سرکوب برای حکومت دشوارتر خواهد شد.
زیمت افزود ایجاد تغییر بدون بسیج مردمی نیازمند اقدامی است که ساختار حکومت را از اساس دگرگون کند. او گفت حتی حذف برخی مقامهای سیاسی لزوما به بیثباتی حکومت نمیانجامد، اما حذف رهبر جمهوری اسلامی رویدادی زلزلهمانند خواهد بود، زیرا نظام را وارد فرایند انتخاب رهبر جدید میکند.
پرسش مهم دیگر این است که آیا اسرائیل یا آمریکا تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را نیز هدف خواهند گرفت. تاسیسات اصلی غنیسازی در نطنز و فردو در حال حاضر فعال نیستند. جمهوری اسلامی اقدامهای مختلفی برای تقویت حفاظت انجام داده است و همچنین، تاسیسات زیرزمینی عمیقی در جنوب نطنز وجود دارد که از فردو عمیقتر است و مشخص نیست بشود آن را هدف گرفت.
احتمال دیگر، حمله به «شهرهای موشکی» یعنی مجموعه تونلهای زیرزمینی ذخیره و پرتاب موشکهای بالستیک است. در جنگ ۱۲ روزه، برخی پرتابگرها و ورودیها هدف قرار گرفتند اما به تاسیسات بهدلیل عمق زیاد حمله نشد و آمریکا ممکن است توان ایجاد خسارت عمیقتر در زیرزمین را داشته باشد.
عامل مهم دیگر، دفاع موشکی است. آمریکا و اسرائیل احتمالاً در رهگیری موشکهای بالستیکی که جمهوری اسلامی به اهداف منطقهای یا اسرائیل شلیک کند همکاری نزدیک خواهند داشت و حتی ممکن است کشورهای دیگر نیز در رهگیری مشارکت کنند، موضوعی که نشاندهنده ابعاد منطقهای گسترده این بحران است.
