سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا و وزارت انرژی ایالات متحده اعلام کرده‌اند که متعهد شده‌اند تا سال ۲۰۳۰ یک رآکتور هسته‌ای روی ماه بسازند.

این رآکتور مستقر در سطح ماه، مبتنی بر شکافت هسته‌ای است تا انرژی موردنیاز [ماموریت] آرتمیس، برنامه پیش‌ روی این سازمان فضایی، و ماموریت‌های آینده به مریخ را تامین کند.

این نهادها یک یادداشت تفاهم امضا کرده‌اند که بر اساس اعلام ناسا، هدف آن همچنین استقرار رآکتورهای هسته‌ای در مدار است.

رئیس‌جمهوری [آمریکا] در ماه دسامبر یک فرمان اجرایی صادر کرد که خواستار تمرکز دوباره بر این رآکتورها و «برتری فضایی آمریکا» شده بود.

کریس رایت، وزیر انرژی [ایالات متحده]، گفت که معتقد است این پروژه «یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای فنی در تاریخ انرژی هسته‌ای و اکتشافات فضایی» خواهد بود.

جرد آیزاکمن، مدیر تازه‌تایید‌شده ناسا، فضانورد اسپیس‌اکس و دوست ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌اکس، در اظهاراتی گفت: «بر اساس سیاست ملی فضایی رئیس‌جمهوری ترامپ، آمریکا به بازگشت به ماه، ساخت زیرساخت برای ماندن در آن و اجرای سرمایه‌گذاری‌های لازم برای گام بزرگ بعدی به سوی مریخ و فراتر از آن متعهد است. تحقق این آینده مستلزم به کار گرفتن انرژی هسته‌ای است.»

زمان‌بندی سریع‌تر
شان دافی، سرپرست پیشین ناسا، پس از آنکه چین و روسیه برنامه‌ای برای ساخت یک رآکتور هسته‌ای برای یک پایگاه ماه تا سال ۲۰۳۵ اعلام کردند، تابستان گذشته خواستار تسریع در زمان‌بندی این رآکتور شده بود.

دافی هشدار داده بود: «اولین کشوری که این کار را انجام دهد، به طور بالقوه می‌تواند یک منطقه ممنوعه اعلام کند که این امر، اگر ایالات متحده زودتر در آنجا حضور نداشته باشد، به شکل قابل‌توجهی مانع از استقرار برنامه‌ریزی‌شده آرتمیس خواهد شد.»

ناسا نخستین بار در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد که «ظرف یک دهه»، یک رآکتور روی ماه مستقر خواهد کرد. تا سال ۲۰۲۴، این سازمان گفته بود که تاریخ هدف برای رساندن یک رآکتور به [مرحله] سکوی پرتاب، در اوایل دهه ۲۰۳۰ است.

رآکتورهای فضایی هسته‌ای نخستین بار در دهه ۱۹۵۰ در ایالات متحده توسعه داده شده بودند.

مرا به ماه ببر

بر اساس اعلام وزارت انرژی، سامانه تامین برق شکافت هسته‌ای مستقر روی سطح ماه، همانند رآکتورهای هسته‌ای روی زمین، با شکافتن اتم‌های اورانیوم در داخل یک رآکتور کار می‌کند، گرما تولید می‌شود و این گرما سپس به برق تبدیل می‌شود.

ایده این است که این رآکتور بتواند بدون توجه به میزان نور خورشید در دسترس یا شرایط جوی، جریان پیوسته‌ای از انرژی فراهم کند.

این رآکتور همچنین باید بتواند سال‌ها بدون نیاز به سوخت‌گیری مجدد کار کند.

این رآکتورها باید سبک‌وزن و نسبتا کوچک هم باشند و دست‌کم ۴۰ کیلووات توان فراهم کنند که ناسا می‌گوید، برای تامین انرژی ۳۰ خانوار به مدت یک دهه کافی است.

برنامه‌ای بلندپروازانه؟

برخی کارشناسان امکان‌پذیری قرار دادن رآکتور روی ماه، حتی در بازه چند دهه‌ای تردید دارند.

ناسا برای ارسال رآکتور و توانایی فرود روی ماه، به یک وسیله پرتاب نیاز خواهد داشت که در عمل قابل‌استفاده [و عملیاتی] باشد.

جوزف سیرینسیونه، تحلیلگر امنیت ملی، کارشناس هسته‌ای و نویسنده، در ماه اوت به ایندیپندنت گفت: «در دولت قبلی ترامپ بود که ناسا یک بیانیه مطبوعاتی منتشر کرد، یک ویدیو یوتیوب منتشر و اعلام کرد که قصد دارد این رآکتورهای هسته‌ای کوچک و مدولار را برای استفاده روی ماه بسازد و قرار بود این رآکتورها تا سال ۲۰۲۶ آماده شوند. اوه، واقعا؟ پس کجاست؟»

با این حال، برخی دیگر به این ایده خوش‌بین‌ترند.

دکتر بهاویا لال، معاون پیشین مدیر ناسا در حوزه فناوری، سیاست و راهبرد، به ایندیپندنت گفت: «این کار ممکن است، اما به تعهد جدی نیاز دارد.»

سباستین کوربیزیرو، مدیر ارشد برنامه در آزمایشگاه ملی آیداهو که برنامه رآکتور فضایی وزارت انرژی را سرپرستی می‌کند، به ایندیپندندت گفت که ساخت یک رآکتور هسته‌ای روی ماه تا سال ۲۰۳۰ «شدنی» است.