افشای همکاری پژوهشی دانشگاه استرالیایی و دانشگاه تحریم‌شده ایرانی

دانشگاه موناش با وجود هشدارهای دولت برای توقف همکاری با نهادهای وابسته به تهران، به همکاری پژوهشی با دانشگاه شریف ادامه داده است

یک دانشگاه عضو «گروه هشت» استرالیا که در زمینه یکپارچه‌سازی شبکه انرژی‌های تجدیدپذیر این کشور‌ تحقیق می‌کند با دانشگاه صنعتی شریف تهران همکاری پژوهشی دارد، دانشگاهی به‌دلیل برنامه موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی تحت تحریم اتحادیه اروپا و بریتانیا و در فهرست خطرات امنیت پژوهشی مورد تایید سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا و کانادا قرار دارد.

روزنامه استرالین فاش کرده است که دانشگاه موناش همراه یک استادیار دانشگاه صنعتی شریف به‌طور مشترک نظارت پژوهش یک دانشجوی دکترا را بر عهده دارد. این همکاری شامل نگارش مشترک مقالات علمی نیز بوده و پس از بازگشت این استاد به تهران در ژانویه ۲۰۲۳، همچنان ادامه داشته است.

بودجه این پژوهش را سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر استرالیا، وزارت تغییرات اقلیمی، انرژی، محیط‌زیست و آب و همچنین سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی مشترک‌المنافع استرالیا تامین کرده است. این پروژه پیش‌تر نیز توجه سنای آمریکا و یکی از اعضای کابینه دولت جو بایدن را جلب کرده بود. 

به گزارش استرالین، همکاری مذکور با وجود نامه‌ای که پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا، در اوایل سال ۲۰۲۳ برای روسای دانشگاه‌ها ارسال کرد، ادامه پیدا کرده است. در این نامه‌ درخواست شده بود «همکاری‌های موجود با نهادهای ایرانی متوقف شود» و دانشگاه‌ها از «هرگونه تعامل جدید پیشنهادی خودداری کنند».

استاد مشاور ایرانی این پروژه محمدحسن روانجی، پژوهشگر پسادکتری سابق دانشگاه موناش، است که حقوق دریافتی‌اش در استرالیا از طریق کمک‌هزینه سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر استرالیا پرداخت می‌شد.

او در ژانویه ۲۰۲۳ سمت استادیاری دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف را پذیرفت و  از آن زمان تاکنون از تهران، در نگارش مقالات و راهنمایی پژوهش‌ها با «مرکز نوآوری شبکه» دانشگاه موناش همکاری داشته است؛ البته این غیر از یک انتصاب ۱۲ماهه دیگر در موناش بود که فوریه سال جاری به پایان رسید.

دکتر روانجی پیش از پیوستن به موناش، پژوهشگر شرکت مدیریت شبکه برق ایران، اپراتور ملی بازار برق ایران، بود.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

مدیریت این همکاری در دانشگاه موناش بر عهده بهروز بحرانی، مدیر مرکز نوآوری شبکه موناش و فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی شریف، است.

بحرانی همچنین مدیرعامل شرکت نوآفرین گریدزینک (GridZync) در حوزه نرم‌افزار انرژی‌های تجدیدپذیر است. این شرکت در سال ۲۰۲۵ یک کمک‌هزینه جداگانه ۹۵۳ هزار دلاری از سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر استرالیا برای تجاری‌سازی نرم‌افزار تثبیت شبکه که در موناش طراحی و ساخته شد، دریافت کرد.

بحرانی و روانجی بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ دست‌کم ۱۷ مقاله مشترک منتشر کرده‌اند که در آن‌ها وابستگی سازمانی روانجی دانشگاه صنعتی شریف ذکر شده است.

بیشتر مقالات مشترک بحرانی و روانجی درباره کنترل «مبدل‌های شبکه‌ساز» است؛ فناوری برق قدرتی که به مزارع بادی، نیروگاه‌های خورشیدی و سامانه‌های ذخیره‌سازی باتری امکان می‌دهد ولتاژ و فرکانس را در شبکه‌های عمدتا متکی به انرژی‌های تجدیدپذیر پایدار نگه دارند.

همین شیوه‌های کنترل سیستم قدرت زیربنای سامانه‌های یکپارچه تامین انرژی در ناوهای تمام‌برقی نیروی دریایی آمریکا نیز به شمار می‌روند. این فناوری‌ همچنین در ریزشبکه‌های تامین برق پایگاه‌های نظامی آمریکا کاربرد دارد.

دفتر پژوهش‌های نیروی دریایی آمریکا از سال ۲۰۰۲ کنسرسیوم پژوهش و توسعه کشتی‌های برقی را برای توسعه ساختارهای یکپارچه قدرت و کنترل مبدل‌ها برای ناوهای تمام‌برقی تامین مالی کرده است.

سخنگوی وزارت آموزش استرالیا گفت: «انتظار دولت روشن است که دانشگاه‌ها نباید وارد همکاری‌های پژوهشی با نهادهای ایرانی شوند، یا به آن ادامه دهند یا تسهیل کنند، این همکاری‌ها با سیاست خارجی، برنامه تحریم‌ها یا منافع ملی استرالیا ناسازگار خواهد بود. این موضوع نه فقط توافق‌های رسمی میان نهادها بلکه تعامل پژوهشگر با پژوهشگر را نیز شامل می‌شود.» او در ادامه افزود دولت همچنان با دانشگاه‌ها همکاری نزدیک خواهد داشت تا یکپارچگی رعایت این انتظارات تقویت شود.

سخنگوی دانشگاه موناش، با اشاره به اینکه روانجی اقامت دائم استرالیا را دارد، گفت او «پیش و پس از بازگشت به ایران به هیچ اطلاعات محرمانه، حساس، تحت محدودیت صادرات، مرتبط با دفاع، اطلاعات شرکا، فروشندگان، گریدزینک یا پروژه‌های غیرعمومی دسترسی نداشته است».

او در ادامه افزود: «پژوهش‌هایی که روانجی در آن‌ها مشارکت داشت تحقیقات باز، غیرنظامی و داوری‌شده در حوزه یکپارچه‌سازی شبکه انرژی‌های تجدیدپذیر بود، نه پژوهش دفاعی یا فعالیت نظامی. بودجه این پروژه‌ها به چالشی مهم در راستای منافع عمومی مرتبط است: کمک به استرالیا و دیگر کشورها برای بهره‌برداری از سیستم‌های برق قابل‌اعتماد با سهم بالای انرژی‌های تجدیدپذیر.»