همزمان با محدود شدن دسترسی به بنزین ۱۰ هزار تومانی در شماری از استانها، دولت جمهوری اسلامی ایران بنزین باکیفیتتر را با عنوان «سوپر» و به نرخ شناور عرضه میکند. به این معنا که قیمت نهایی این سوخت در هر جایگاه به هزینهٔ تولید و حمل و شرایط عرضه بستگی دارد.
این شیوهٔ قیمتگذاری در حالی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مقامهای دولتی از گسترش طرح جمعآوری کارت سوخت جایگاهها خبر دادهاند و رانندگان در برخی شهرها برای دریافت بنزین معمولی ساعتها در صف میمانند.
آخرین گزارشهای رسمی نشان میدهد قیمت بنزین سوپر داخلی با کسر یارانهٔ ۵۰ هزار تومانی دولت از نرخ پالایشگاه و احتساب هزینهٔ حمل و مالیات ۳۰ درصدی، محاسبه میشود. در نمونهٔ محاسبهشده برای مهر ۱۴۰۵، قیمت هر لیتر به حدود ۱۰۳ هزار تومان رسید و براورد شد که هزینهٔ حمل و شرایط بازار میتواند نرخ فروش را به ۱۱۰ هزار تومان برساند. بهای مواد اولیه پالایشگاه، هزینهٔ تولید و هزینههای جایگاه نیز بر قیمت نهایی اثر میگذارند.
اکنون تصویری که شامگاه یکشنبه ۲۴ آبان از محدودهٔ ورامین در استان تهران به ایندیپندنت فارسی رسید، تابلو عرضهٔ بنزین سوپر با نرخ لیتری ۱۴۰ هزار تومان را در یکی از جایگاهها نشان میدهد که ۳۰ هزار تومان بالاتر از نرخ ۱۱۰ هزار تومانی است که پیشتر گزارش شده بود و نشان میدهد قیمت فروش این سوخت در برخی جایگاهها میتواند از براوردهای قبلی فراتر برود.
سفر با بنزین سوپر چقدر تمام میشود؟
برای خودرویی با مصرف هشت لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، هزینهٔ سوخت رفتوبرگشت از تهران به چالوس در مسیری حدود ۲۹۴ کیلومتری، با بنزین لیتری ۱۱۰ هزار تومانی، حدود دو میلیون و ۵۹۰ هزار تومان است و با نرخ ۱۴۰ هزار تومانی، به سه میلیون و ۲۹۰ هزار تومان میرسد. همین هزینه برای تهران تا سمنان، میتواند بین ۳.۹ تا پنج میلیون تومان، برای تهران تا ساری، ۴.۶ تا ۵.۸ میلیون تومان و برای تهران تا رشت ۵.۸ تا ۷.۳ میلیون تومان باشد. هزینهٔ بنزین مسیر رفتوبرگشت تهرانــمشهد، با مسافت حدود هزار و ۷۹۴ کیلومتر، هم بین ۱۵.۸ تا ۲۰.۱ میلیون تومان خواهد شد که رقم دوم از حداقل حقوق پایهٔ یک ماه کارگران، یعنی حدود ۱۶.۶ میلیون تومان، بیشتر است.
البته این ارقام بر مبنای خرید تمام سوخت سفر با یکی از دو نرخ بنزین سوپر محاسبه شدند. با این حال برای رانندهای که بنزین بخشی از مسیر را از سهمیهٔ کارت شخصی تأمین میکند، هم خرید فقط ۲۰ لیتر بنزین سوپر برای تکمیل مسیر، ۲.۲ تا ۲.۸ میلیون تومان خرج دارد. توقفهای مکرر در ترافیک، حرکت با دنده سنگین در سربالایی و کارکرد درجا نیز میتواند مصرف واقعی را از مبنای این محاسبه بالاتر ببرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
از صف جایگاه تا توقف خودروها در بندرعباس
محدودیت استفاده از کارت جایگاهها در ۱۱ استان ایران به اجرا درآمده و محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، گفته است جمعآوری این کارتها بهتدریج به سراسر کشور گسترش مییابد.
اسماعیل سقاب اصفهانی، دیگر معاون پزشکیان و رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، نیز با تأیید مشکل تأمین بنزین، از مردم خواست برای سفر روی کارت جایگاه حساب نکنند و سوخت رفتوبرگشت را از پیش در سهمیهٔ کارت شخصی در نظر بگیرند.
همزمان، تصاویر منتشرشده از بندر گناوه در شب یکشنبه، صف طولانی خودروها را مقابل جایگاه سوخت نشان میدهد. منتشرکننده یکی از ویدیوها میگوید رانندگان برای زدن ۲۰ لیتر بنزین، ساعتها منتظر ماندند. ویدیو دیگری که به ایندیپندنت فارسی رسید، هم صف خودروها را مقابل جایگاهی در چیتگر تهران نشان میدهد. در بندرعباس نیز گروهی از مردم دو شب متوالی خودروهایشان را مقابل جایگاهی در بزرگراه رجایی متوقف کردند و در اعتراض به دشواری سوختگیری، مسیر را بستند.
بنزین گران در سالگرد اعتراضهای آبان
فشار کمبود و گرانی بنزین برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی، مسافربرها و پیکهایی که با خودرو شخصی درآمد کسب میکنند، هر روز تکرار میشود. ساعتهای انتظار در صف از زمان کارشان کم میکند و خرید سوخت گرانتر بخشی از درآمدشان را میبلعد. این افزایش هزینهٔ سوخت از مسیر کرایهٔ تاکسی، خدمات پیک و توزیع شهری به خانوارهای فاقد خودرو هم منتقل میشود.
این فشارها در حالی افزایش مییابد که تورم نقطهبهنقطه به دستکم ۸۸.۷ درصد رسیده و براوردها، هزینهٔ حداقلی زندگی یک خانواده را در ایران بیش از ۱۰۰ میلیون تومان در ماه نشان داده است.
دوشنبه ۲۵ آبان، هفتمین سالگرد اعتراضاتی است که پس از افزایش ناگهانی قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ آغاز شد و جمهوری اسلامی ایران آن را با قطع اینترنت و سرکوب خونین پاسخ داد. اکنون اعتراض محلی رانندگان در بندرعباس، نشان میدهد که محدودیت دسترسی به سوخت بازهم میتواند مردم را به خیابان بکشاند. در شرایطی که دستمزدها از تورم عقب ماندهاند و خودرو برای بخشی از مردم وسیلهٔ امرار معاش است، گسترش محدودیت سوختگیری و گرانی دوبارهٔ بنزین میتواند زمینه اعتراضهایی گستردهتر را فراهم کند.

