اسرائیل نگران است در شرایطی که دونالد ترامپ به دنبال توافقی برای جلوگیری از جنگی دیگر است، در مواجهه با جمهوری اسلامی تنها بماند؛ با توجه به تردیدها درباره حمایت نظامی آمریکا، اورشلیم بر تأثیرگذاری بر واشنگتن متمرکز شده است، در حالی که تهران ممکن است برای تضمین بقای حکومت دست به حمله بزند. 

همچنین، اطلاعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد ایران ازسرگیری توسعه و تولید موشک‌های بالستیک را آغاز کرده است؛ و چند ده موشک و احتمالاً کمتر از ۵۰ فروند در ماه تولید می‌کند. ایران همچنین در تلاش است تأسیسات هسته‌ای و مراکز تولید موشک و پهپاد را که در جریان عملیات‌های «طلوع شیران» و «غرش شیران» از کار افتاده بودند، بازسازی و مستحکم‌ کند.

چهره‌های ارشد ساختار حاکمیتی ایران نیز به‌شدت نگران‌اند و بقایشان را در معرض خطر می‌بینند؛ زیرا محاصرهٔ دریایی مؤثر آمریکا و تردد دریایی از تنگهٔ هرمز تحت حفاظت نیروی دریایی آمریکا درست در مقابل چشمان آن‌ها و برخلاف خواسته‌شان در حال اجرا است. در نتیجه، تهدیدها و لفاظی‌شان رسانه‌های داخلی ایران و رسانه‌های بین‌المللی شدیدالحن‌تر شده است.

در اسرائیل، رسانه‌ها مرتب دربارهٔ احتمال «محاسبهٔ اشتباه» ایران صحبت می‌کنند، محاسبه‌ای که ممکن است به حملهٔ ایران به اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه منجر شود. اما خطر واقعی در حال حاضر دقیقاً نقطهٔ مقابل این سناریو است: «محاسبه‌ای آگاهانه» و عمدی از سوی ایران.

هر روز که می‌گذرد، احتمال اینکه تهران از مرحلهٔ تهدید وارد اقدام عملی شود و برای شکستن محاصره و بن‌بست مذاکرات، به آمریکا، متحدانش در خاورمیانه و احتمالاً اهدافی فراتر از منطقه حمله کند، بیشتر می‌شود. برای مثال، این حملات می‌توانند از طریق اقدام‌های تروریستی علیه پایگاه‌های آمریکا در اروپا انجام شوند. بر اساس گزارش‌هایی که در بریتانیا و فرانسه منتشر شده‌اند، عوامل جمهوری اسلامی هم‌اکنون در تلاش‌اند دست به چنین حملاتی بزنند.

اما نگرانی اصلی رهبران سیاسی و نظامی و همچنین جامعه اطلاعاتی اسرائیل، به روندهایی مربوط می‌شود که طی روزهای اخیر در واشنگتن در حال شکل‌گیری است.

به بیان دقیق‌تر، آن‌ها نگران تمایل آشکار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، معاونش و ارشدترین مقام‌های دولتش برای پایان دادن به بحران ایران، بدون ورود به یک رویارویی نظامی دیگرند.

برخی در اسرائیل و آمریکا با لحنی کنایه‌آمیز از «ترس اسرائیل از رها شدن» سخن گفته‌اند. اما بررسی سخنان ترامپ و مقام‌های دولتش طی هفته گذشته نشان می‌دهد که از نگاه اسرائیل، این نگرانی واقعی و موجه است. دلیل این نگرانی وابستگی‌ای است که اسرائیل در زمینهٔ تمام مسائل مربوط به ایران به همکاری نزدیک با آمریکا پیدا کرده است.

به‌طور کلی، عملیات «طلوع شیران» و عملیات‌ پیشین نشان دادند که موساد و ارتش اسرائیل می‌توانند بدون کمک آمریکا، عملیات‌هایی هدفمند را در داخل ایران باموفقیت اجرا کنند، عملیات‌هایی که حذف رأس رهبری جمهوری اسلامی و نابودی بخش‌هایی از زیرساخت‌های مورد استفاده برای توسعه و تولید تأسیسات هسته‌ای و موشک‌ها را شامل می‌شد.

اما عملیات‌ گسترده در مقیاس «صنعتی» که توانستند نظام‌های تأمین مالی ایران، شبکه‌های تأمین مواد اولیه و تأسیسات توسعه و تولید صنایع دفاعی این کشور را تا سال‌ها نابود یا مختل کنند، فقط در نتیجهٔ همکاری میان آمریکا و اسرائیل امکان‌پذیر شدند.

به همین دلیل، رهبران دفاعی اسرائیل طی هفته جاری به‌شدت نگران شده‌اند که همکاری حیاتی با آمریکا ممکن است به‌ میزان قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یابد یا حتی به‌طور کامل به پایان برسد.

ترامپ، طبق معمول، سخنان متناقضی مطرح کرده است. او اعلام کرد که «جنگ عملاً تمام شده است»، در حالی که همزمان گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه آمریکا از اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه خواسته است برای حمله‌ای فوری آماده باشند.

با این حال، ترامپ در همان اظهارات روشن کرد که آمریکا قصد ندارد از خواسته‌اش مبنی بر ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و باز ماندن تنگهٔ هرمز به روی کشتی‌رانی بین‌المللی، بدون هیچ‌گونه محدودیت یا دریافت عوارض عبور، صرف‌نظر کند.

بنابراین، رئیس‌جمهوری آمریکا اعلام کرد که آمریکا محاصرهٔ دریایی بسیار مؤثر بنادر ایران را حفظ خواهد کرد، به اسکورت کشتی‌های حامل نفت و گاز در تنگهٔ هرمز ادامه خواهد داد، و نیروی دریایی عظیمی را که فرماندهی مرکزی آمریکا در حال گردآوری در اطراف ایران است بیش از پیش تقویت خواهد کرد.

ساختار سیاسی و دفاعی کنونی اسرائیل هیچ مخالفتی با مذاکرهٔ آمریکا با ایران ندارد؛ به شرط آنکه واشنگتن همواره شمشیری برنده را بالای سر تهران نگه دارد. منظور از این شمشیر، تهدید نظامی قدرتمندی است که امکان اجرای آن، با همراهی اسرائیل، ظرف چند ساعت وجود داشته باشد.

نگرانی در اورشلیم این است که ترامپ و دولتش ممکن است ظرف چند روز یا چند هفته آینده با ایرانی‌ها به توافق برسند. چنین توافقی می‌تواند زمینهٔ بازگشایی تنگهٔ هرمز را در مدت‌زمانی کوتاه فراهم کند و دربرگیرندهٔ نوعی امتیازدهی ایران در موضوع هسته‌ای باشد.

برای مثال، ممکن است ایران موافقت کند که بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نظارت بر تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده و ذخایر اورانیوم با غلظت بالا را از سر بگیرند، ذخایری که همچنان زیر آوار مدفون‌اند.

در مقابل، آمریکا با دست‌کم بخشی از هفت خواسته‌ای که ایران بر آن‌ها پافشاری می‌کند، موافقت خواهد کرد. این خواسته‌ها عبارت‌‌اند از لغو محاصرهٔ دریایی بنادر ایران، رفع بخشی از تحریم‌ها، آزادسازی بخشی از میلیاردها دلار دارایی ایران که در کشورهای غربی مسدود شده‌اند، و تعهد به از سر نگرفتن جنگ که شامل اسرائیل نیز خواهد شد.

ایران پیش‌تر یک بار این امتیازها را دریافت کرده بود، در قالب تفاهم‌نامه‌ای میان آمریکا و ایران که معاون رئیس‌جمهوری آمریکا میانجی‌گری آن را بر عهده داشت و ترامپ در ماه ژوئن (خردادماه) سال جاری آن را امضا کرد.

چنین توافق بدی، از نگاه اسرائیل، نه‌تنها مزایایی در اختیار ایران قرار می‌دهد که به این کشور امکان می‌دهد توانمندی‌های مخرب و نیروهای نیابتی‌اش را بازسازی کند و تا سطوحی جدید و خطرناک گسترش دهد، بلکه به رئیس‌جمهوری آمریکا اجازه می‌دهد اعلام پیروزی کند و سپس، نیروهای عظیم آمریکایی را که هم‌اکنون در منطقه مستقر شده‌اند و برای عملیات در ایران در کنار ارتش اسرائیل آمادگی دارند، از منطقه خارج کند.

برخی مدعی‌اند که نتانیاهو قصد دارد اقدام‌هایی تحریک‌آمیز علیه ایران انجام دهد تا تهران را به واکنش وادار کند، آن هم در شرایطی که نیروهای آمریکایی و اسرائیلی در منطقه در بالاترین سطح آمادگی و وضعیت هشدار قرار دارند.

نتانیاهو و نزدیکانش این ادعاها را به‌شدت رد می‌کنند. وزیر دفاع نیز همین موضع را دارد. اما آنچه مشخص است نخست‌وزیر در حال حاضر تقریباً تمام مشورت‌های امنیتی را تنها با گروه کوچکی انجام می‌دهد که اعضای آن عبارت‌اند از رؤسای موساد و شین‌بت (سازمان امنیت داخلی اسرائیل)، رئیس شورای امنیت ملی، سفیر اسرائیل در آمریکا، و وزیر دفاع. تمامی این افراد را نتانیاهو منصوب کرده است و همگی به‌عنوان شخصیت‌های قاطع و اهل موضع‌گیری شناخته شده‌اند.

منطقی است که فرض کنیم اسرائیل در آیندهٔ نزدیک عملیات تهاجمی مستقلی را در ایران آغاز نخواهد کرد. در عوض، احتمالاً تلاش اصلی این کشور بر یک کارزار فشرده و گسترده برای تأثیرگذاری بر دولت ترامپ متمرکز خواهد بود؛ با این هدف که واشنگتن به‌جای امضای تفاهم‌نامه‌ای سازش‌کارانه، مشابه توافقی که چند ماه پیش امضا کرد، از فشار بر ایران دست نکشد و بر دستیابی به توافقی پافشاری کند که از نگاه اسرائیل نیز قابل‌قبول و منطقی باشد.

تجربه‌ای که تاکنون از تعامل با حکومت کنونی ایران به دست آمده است، نه در واشنگتن و نه در اورشلیم، چندان امیدبخش نیست. بنابراین، بسیار منطقی است که ارزیابی کنیم جنگ ایران به پایان نرسیده، بلکه صرفاً به‌مدت چند ماه به تعویق افتاده است، شاید تا بهار یا تابستان سال ۲۰۲۷.

آن زمان ممکن است خود حکومت کنونی ایران آغازگر درگیری باشد، زیرا به این نتیجه رسیده است که برای تضمین بقایش، چاره‌ای جز حمله ندارد.

برگرفته از وبسایت وای‌ نت