«تا آخر ماه فقط ۳۰۰ هزار تومان دارم»؛ روایت ایرانیان از فقر

«تازه زندگی مشترکم را شروع کرده‌ام، اما حقوقمان را به‌شدت کاهش داده‌اند و مدام تهدید می‌کنند که نیروها را تعدیل خواهند کرد»

یک کودک کار و یک جوان زباله‌گرد در مرکز تهران، آبان ۱۴۰۵‌ــ ایندیپندنت فارسی

این روزها برای بسیاری از ایرانی، داشتن شغل و دریافت حقوق ماهانه دیگر تضمینی برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی نیست. پدرانی که توان پرداخت هزینهٔ تحصیل فرزندانشان را ندارند، خانواده‌هایی که برای درمان کودکانشان با هزینه‌های سنگین مواجه‌اند و بازنشستگانی که ناچارند وسایل ضروری زندگی را قسطی بخرند، اکنون با محدودیت‌های تازهٔ دولت پزشکیان برای دریافت کالابرگ نیز روبه‌رو شده‌اند.

بر اساس معیارهای اعلام‌شده، خانواده‌های یک تا سه نفره با درآمد تنها ۲۰ میلیون تومان و بیشتر و خانواده‌های چهار نفره با درآمد ۲۷ میلیون تومان و بیشتر نیز از دریافت این حمایت معیشتی محروم شده‌اند. این در حالی است که براوردهای کارشناسانه هزینهٔ حداقلی زندگی خانواده‌ها در شهرهای بزرگ را بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان در ماه نشان می‌دهد و حداقل مزد پایهٔ کارگران نیز تنها ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان است.

همزمان، تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۸.۷ درصدی مهرماه و افزایش هزینه‌های خوراک، مسکن و درمان بسیاری از خانوارها را حتی با وجود اشتغال چند عضو خانواده، به حذف نیازهای ضروری و استقراض برای گذران زندگی وادار کرده است.

فقط ۳۰۰ هزار تومان ته حسابم مانده

یکی از پیام‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی از وضعیت دشوار کارمندی حکایت دارد که پیش از پایان ماه، تقریباً تمام حقوقش را خرج کرده است. این پدر ۴۰ ساله از تهران نوشت: «تا آخر ماه فقط ۳۰۰ هزار تومان در حسابم باقی مانده. نمی‌دانم از چه کسی قرض بگیرم، چون هرکس را می‌شناسم، خودش گرفتار است. شرمندهٔ زن و بچه‌ایم دیگر...»

برای بسیاری از حقوق‌بگیران، پرداخت اجاره‌خانه، هزینهٔ رفت‌وآمد و خرید مواد غذایی بخش عمدهٔ درآمد ماهانه را مصرف می‌کند. افزایش قیمت‌ها باعث شده است حتی مخارج پیش‌بینی‌نشده‌ای مانند تعمیر خودرو، خرید پوشاک یا تهیه وسایل مدرسه هم به بحرانی جدی در بودجهٔ خانواده تبدیل شود.

در پیامی دیگر، یکی از مخاطبان از هزینهٔ سنگین تعمیر خودرو گلایه کرده و می‌گوید پس از خراب شدن دینام ماشینش، متوجه شده است که خرید قطعهٔ جدید ۱۶ میلیون تومان و تعمیر آن حدود هفت میلیون تومان هزینه دارد. او نوشت: «وقتی قیمت را شنیدم، وسط خیابان گریه‌ام گرفت. حتی معلوم نیست اگر این همه پول برای تعمیر بدهم، قطعه دوباره درست کار کند.»

هزینهٔ ۵۰ میلیونی برای جراحی کودک

در پیام رسیده به ایندیپندنت فارسی از کرج، پدر کودکی که به جراحی آرنج نیاز دارد، از درخواست پول خارج از تعرفهٔ رسمی برای عمل فرزندش خبر می‌دهد. او می‌گوید برای دریافت نامهٔ بستری و انجام شدن جراحی، ناچار شده است ۵۰ میلیون تومان به پزشک پرداخت کند.

این پدر نوشت: «پسرم باید آرنجش را عمل می‌کرد، اما به هر پزشکی که مراجعه کردم، بدون دریافت پول اضافه حاضر به جراحی کار نبود. در نهایت مجبور شدم ۵۰ میلیون تومان بپردازم. چرا دولت برای حل مشکلات مردم کاری نمی‌کند؟»

در پیامی دیگر، نیز فردی از پرداخت دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای انجام شدن نوار قلب گلایه کرد.

افزایش هزینه‌های پزشکی در شرایطی ادامه دارد که بسیاری از خانوارها پیش از مراجعه به پزشک باید میان پرداخت اجاره، خرید مواد غذایی و هزینهٔ درمان یکی را در اولویت قرار دهند. برای خانواده‌هایی که بخش عمدهٔ درآمدشان صرف نیازهای روزمره می‌شود، بیماری یکی از اعضای خانواده می‌تواند به معنای استقراض، فروش دارایی یا به تعویق انداختن درمان باشد.

افزایش هزینه‌ها و نگرانی از آیندهٔ شغلی

یکی دیگر از پیام‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی از بوشهر به کاهش حقوق و نگرانی کارکنان یک مجموعهٔ بزرگ خدماتی دربارهٔ از دست دادن شغلشان اشاره دارد.

فرستندهٔ این پیام که به‌تازگی ازدواج کرده، می‌گوید درآمد کارکنان کاهش یافته است و مدیران هم مرتب دربارهٔ احتمال تعدیل نیرو هشدار می‌دهند. او نوشت: «تازه زندگی مشترکم را شروع کرده‌ام، اما حقوقمان را به‌شدت کاهش داده‌اند و مدام تهدید می‌کنند که نیروها را تعدیل خواهند کرد. در این وضعیت باید چه‌ کار کنم؟ تا کی باید تاوان تصمیم‌های حکومت را مردم عادی بدهند؟»

نگرانی دربارهٔ آینده شغلی در حالی افزایش یافته که هزینهٔ بسیاری از کالاها و خدمات نیز چندبرابر شده است. فردی از تهران با اشاره به افزایش هشت‌برابری قیمت روغن موتور در یک سال گذشته، این گرانی را به پیامدهای جنگ و آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های پالایشگاهی مرتبط دانست و نوشت: «حتی با محاسبهٔ قیمت دلاری هم چنین افزایشی قابل‌توجیه نیست.»

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

بازنشستگانی که دوباره کار می‌کنند

در یکی از پیام‌های دریافتی، یک بازنشستهٔ اهل ساری در مازندران از ناتوانی در تأمین هزینه‌های خانواده چهار نفره خود خبر داد. او می‌گوید برای جبران هزینه‌ها به مسافرکشی با تاکسی‌های اینترنتی روی آورده است، اما درآمد حاصل از آن نیز پاسخگوی مخارج زندگی نیست. این بازنشسته نوشت: «با اسنپ کار می‌کنم، اما باز هم هزینه‌ها تأمین نمی‌شود. تازه درآمد من از بسیاری از مردم بیشتر است و خانه از خودم دارم. نمی‌دانم کسانی که ۳۰ یا ۴۰ میلیون تومان حقوق می‌گیرند و مستأجر هم هستند، چگونه زندگی می‌کنند.»

بازنشسته دیگری که ماهانه ۲۵ میلیون تومان مستمری دریافت می‌کند، از خرید اقساطی دستگاه تصفیه هوا به دلیل بیماری ریوی خود خبر داد. او می‌گوید: «به دلیل مشکل ریه، مجبور شدم دستگاه تصفیه هوا بخرم، اما پولش را نداشتم و قسطی گرفتم. حالا باید مدت طولانی اقساطش را پرداخت کنم.»

در پیامی دیگر، نیز فردی از بابل از قیمت ۲۵ میلیون تومانی عینک گلایه کرد و نوشت: «هیچ‌وقت تصور نمی‌کردم روزی برسد که برای خرید یک عینک ساده گریه کنم.»

جوانانی که هزینه تحصیل و ورزش را ندارند

افزایش قیمت لوازم آموزشی و تجهیزات ورزشی فشار اقتصادی بر دانشجویان و جوانان را تشدید کرده است. یکی از دانشجویان معماری در کرمان، در پیامی به ایندیپندنت فارسی نوشت که برای خرید یک قلم راپید، ۲۰۰ هزار تومان پرداخت کرده و دیگر از درخواست پول از پدرش خجالت می‌کشد.

او می‌گوید: «همه چیز آن‌قدر گران شده که برای خرید ساده‌ترین وسایل دانشگاه هم نمی‌توانم راحت از پدرم پول بخواهم. می‌دانم خودش چقدر برای تأمین مخارج خانه زحمت می‌کشد.»

در پیامی دیگر، یک ورزشکار رشتهٔ بسکتبال از افزایش قیمت کفش تخصصی این رشته از هشت میلیون تومان در سال گذشته به ۲۶ میلیون تومان خبر داد.

افزایش هزینه‌ها تنها به تحصیل و ورزش محدود نیست. یکی از مخاطبان از رسیدن هزینهٔ تعمیر زیپ کاپشن به ۵۰۰ هزار تومان گلایه کرد و گفت که دو سال پیش با همین مبلغ می‌توانست یک کاپشن نو بخرد.

برای جوانانی که هنوز درآمد مستقلی ندارند یا با حقوق‌ پایین وارد بازار کار شده‌اند، چنین افزایش قیمت‌هایی به معنای محدود شدن امکان ادامهٔ تحصیل، فعالیت ورزشی و برنامه‌ریزی برای آینده است.

از کالابرگ‌های قطع‌شده تا ناتوانی در خرید نان

در کنار افزایش هزینه‌های زندگی، پیام‌هایی دیگر نیز از اختلال در تأمین نیازهای اولیه حکایت دارند. یکی از ساکنان روستایی در زنجان خبر داد که هر سه نانوایی محل زندگی‌ او سهمیه نان را کاهش داده‌اند. نانوایان کمبود آرد را دلیل این تصمیم عنوان کردند.

در پیام دیگری از اصفهان، یکی از دریافت‌کنندگان بیمه بیکاری دربارهٔ تأخیر ۲۵ روزه در پرداخت مقرری خود نوشت: «دیگر حتی پول خرید خوراک را نداریم.» کارمند یک شرکت خدمات مالی در تبریز نیز از پرداخت نشدن سه ماه حقوق، بیمه و مزایای کارکنان خبر داد.

این روایت‌ها نشان می‌دهد بحران معیشتی تنها به کسانی که شغل یا درآمد ندارند محدود نیست و حقوق‌بگیران، بازنشستگان، دانشجویان و خانواده‌های دارای چند منبع درآمد نیز به دلیل افزایش هزینه‌ها، با کاهش قدرت خرید مواجه‌اند.

در چنین شرایطی، کالابرگ یک یا ۱.۵ میلیون تومانی تنها بخش محدودی از هزینه‌های ضروری خانوارها را پوشش می‌دهد و حذف آن، بر کسانی که پیش‌تر ناچار شده‌اند از هزینه‌های درمان، آموزش، خوراک و سایر نیازهای اولیه زندگی خود بکاهند، فشار بیشتری وارد می‌کند.

بیشتر از اقتصاد