گزارش تازهٔ سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا هشدار میدهد که چین ممکن است تا پایان دهه جاری، سلاحهای لیزری و دیگر سامانههای مبتنی بر انرژی هدایتشده را در فضا مستقر و از آنها برای عملیات نظامی در فضای ماورای جو استفاده کند.
به گزارش اویلپرایس، سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) اعلام کرده که چین ممکن است تا پایان دهه ۲۰۲۰ توانایی بهکارگیری سلاحهای انرژی هدایتشده در مدار زمین را به دست آورد. این گزارش که روز یکشنبه منتشر شد، تصویری کمسابقه از هواپیمای فضایی تازه چین با قابلیت استفاده مجدد را نیز در بردارد که میتواند پس از اجرای مأموریت به زمین بازگردد و دوباره استفاده شود.
گزارش سازمان اطلاعات دفاعی با عنوان «چالشهای امنیت در فضا»، نخستین موردی است که دولت آمریکا در آن یک جدول زمانی تخمینی برای ساخت سلاحهای مبتنی بر انرژیهدایتشده مستقر در فضای چین ارائه میکند. پکن هماکنون سلاحهای انرژی هدایتشده مستقر روی زمین را در اختیار دارد که میتوانند در عملکرد ماهوارهها اختلال ایجاد کنند، کارآیی آنها را کاهش دهند یا به آنها آسیب برسانند.
پیشبینی میشود این سلاحها نیز تا پایان دهه ۲۰۲۰ قدرتمندتر شوند و بتوانند بر ماهوارههای فراتر از مدار پایین زمین اثر بگذارند. سلاحهای انرژی جدید مستقر در فضا قابلیت اخلالگری تازه و بهمراتب خطرناکتری به این زرادخانه خواهند افزود.
با این حال، همهٔ ارزیابیها به اندازهٔ یافتههای سازمان اطلاعات دفاعی هشدارآمیز نیستند. ویکتوریا سامسون، مدیر ارشد امنیت و ثبات فضایی در بنیاد «جهان امن»، به روزنامهٔ ساوت چاینا مورنینگ پست گفت: «بسیار تعجب خواهم کرد اگر چین تا اواخر دهه ۲۰۲۰ سلاحهای لیزری مستقر در فضا را عملیاتی کند.»
ارتش آزادیبخش خلق چین دربارهٔ هواپیمای فضایی در دست ساخت خود پنهانکاری میکند، اما دربارهٔ پیشرفتهایش در ساخت سلاحهای انرژی هدایتشده کمتر پردهپوشی کرده است. در گزارش سازمان اطلاعات دفاعی آمده است: «در ژانویه ۲۰۲۱، رسانههای ارتش آزادیبخش خلق اعلام کردند که سلاحهای لیزری در آستانه ورود به عصری طلایی قرار دارند. آنها خیرهسازیــ یعنی کور کردن موقت حسگرــ را یکی از کاربردهای متعدد عملیاتی سلاحهای لیزری برشمردند.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
چین نیز بهنوبهٔ خود گزارش آمریکا دربارهٔ اهداف نظامی پکن در فضا را بهشدت محکوم کرد. این هفته، گلوبال تایمز، رسانهٔ دولتی و تبلیغاتی چین، گزارشی اتهامآمیز با این عنوان منتشر کرد: «دستگاه اطلاعاتی آمریکا تهدیدهای فضایی چین و روسیه را بزرگنمایی میکند، در حالی که خود به تقویت حضور نظامیاش در مدار زمین شتاب میدهد.»
این رسانه نوشت: «واشنگتن، مانند دنکیشوت که به آسیاب بادیها حمله میکرد چون آنها را غولهایی تهدیدکننده میپنداشت، دربارهٔ تهدیدهای ادعایی در فضای ماورای جو زنگ خطر را به صدا درمیآورد، در حالی که خود همچنان به تقویت حضور نظامیاش در مدار ادامه میدهد.»
این گزارش چینی چندان هم بیپایه نیست. ایالات متحده مدتی است که خود را برای چنین تحولی آماده میکند. ژنرال استیون وایتینگ از نیروی فضایی آمریکا، ماه اوت در همایش سالانهٔ دفاع فضایی و موشکی در هانتسویل آلاباما گفت: «از کلیترین منظر، شاید مهمترین ویژگی ساختار فضایی پاسخگو و انطباقپذیر امنیت ملی که رئیسجمهوری در فرمان اجرایی با عنوان «تضمین برتری فضایی آمریکا» خواستار آن شد، این باشد که بقاپذیری دستکم به اندازهٔ عملکرد اهمیت دارد.»
وایتینگ در ادامه گفت: «در فضا هیچ پناهگاه امنی وجود ندارد. نمیتوانید سنگر بِکَنید یا سپر بسازید. ماهوارههای ما یا همواره در محدودهٔ درگیری سلاحهای دشمن قرار دارند یا حضورشان در این محدوده قابل پیشبینی است. ما میتوانیم پیشرفتهترین ماهوارهها با بالاترین عملکرد در تاریخ بشر را بسازیم، اما اگر این ماهوارهها به زیرساختهای پشتیبانی آسیبپذیر و قابل هدفگیری وابسته باشند، عملکردشان در نخستین روز جنگ بعدی به صفر خواهد رسید.»
پنتاگون در آغاز ماه جاری از چهار سامانه سلاح انرژی هدایتشدهٔ خود که قرار است در یک طرح آزمایشی مقابله با پهپادها در خاک آمریکا به کار گرفته شوند، رونمایی کرد. وزارت دفاع در بیانیهای، این چهار سامانه را چنین معرفی کرد: سامانه لیزر پرانرژی شرکت «ارووایرونمنت» (AeroVironment)، نصبشده روی سکوی قابلحمل، سامانه مایکروویو پرقدرت «لئونیداس» (Leonidas) شرکت «اپیروس» (Epirus)، لیزر پرانرژی «فایرفلای» (Firefly) شرکت «کورد» (Kord) و سامانه سلاح لیزری فشرده شرکت «بوئینگ» (Boeing).
ایجاد و گسترش یک سامانهٔ دفاعی متناسب با عصر فضا برای راهبرد دفاعی ایالات متحده حیاتی خواهد بود، زیرا آمریکا در مقایسه با چین، در رویاروییهای تهاجمی متکی بر فضا، هم منافع بالقوه بیشتری دارد و هم بیشتر در معرض زیان است. به گفتهٔ برندن مالوینی، مدیر موسسه مطالعات هوافضای چین، در یک درگیری احتمالی در آینده، «وابستگی آمریکا به فضا بسیار بیشتر از وابستگی ارتش آزادیبخش خلق چین خواهد بود».
ساوت چاینا مورنینگ پست بر اساس مصاحبهٔ خود با مالوینی گزارش داد: «بنابراین، ایجاد اختلال در این ماهوارهها میتواند تأثیری بهمراتب بیشتر بر نیروهای آمریکایی بگذارد و توانایی آنها را برای مداخله در یک درگیری منطقهای، مانند درگیری بر سر تایوان، تضعیف کند.»

