تنها چند روز پس از آغاز «عملیات انزوای اقتصادی» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، رژیم حاکم بر ایران اذعان کرد که این جنگ هزینه‌های اقتصادی سنگینی به کشور تحمیل کرده است.

در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، از دولت خواسته شده برای مقابله با مشکلات اقتصادی اقدام کند، در حالی که رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است تجارت خارجی کشور به دلیل تحریم‌ها و محاصره آمریکا ۳۵ درصد کاهش یافته است.

در پیام مجتبی خامنه‌ای، که روز جمعه به مناسبت هفته دولت منتشر شد، او با قدردانی از عملکرد مسعود پزشکیان و دولت چهاردهم، خواستار پرهیز از طرح سخنان ناامیدکننده شد و هشدار داد که «بیان صادقانه ضعف‌ها» در شرایط کنونی به تقویت «روحیه دشمن» کمک می‌کند.

در این پیام، او با اشاره به تشدید فشارها، تحریم‌ها و آنچه «دسیسه‌های دشمن آمریکایی‌ـ‌صهیونی» خواند، پزشکیان را «صادق و دلسوز» توصیف کرد و اقدامات دولت را در مدیریت خدمات، تأمین کالاها و مدیریت انرژی به‌رغم محدودیت‌ها ستود.

خامنه‌ای همچنین مسئولان و رسانه‌ها را از ایجاد «دوگانه‌سازی‌های موهوم» برحذر داشت و خط‌مشی حکومت در قبال نقد و تحلیل وضعیت موجود را مشخص کرد: «قاطعانه اعلام می‌کنم ارتکاب هرآنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است.»

همزمان با انتشار این پیام، خبرگزاری رویترز، روز جمعه، در گزارشی اعلام کرد مجتبی خامنه‌ای در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، «به‌شدت مجروح شده» و چهره‌اش آسیب جدی دیده است.

بر اساس این گزارش، هرچند مقام‌های ارشد حکومتی و فرماندهان سپاه پاسداران مدعی‌اند او جلسات مکرری با چهره‌هایی نظیر مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران، داشته و از پشت پرده تصمیم‌گیرنده نهایی مسائل کلان کشور است، تداوم این غیبت طولانی‌مدت تردیدهای جدی به همراه داشته است. غیبت او حتی در مراسم تشییع پدرش و اکتفا به بیانیه‌های مکتوب، گمانه‌زنی‌ها را در میان حامیان حکومت و نیروهای بسیج درباره وضعیت جسمانی و توان رهبری او تقویت کرده است. به باور تحلیلگران، این شرایط در میانه بحران اقتصادی و جنگ با آمریکا، خلأ قدرت خطرناکی را در رأس هرم تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی ایران پدید آورده است.

 تحریم‌های جدید آمریکا از یک سو و فشارهای گروه‌های مختلف برای مذاکره یا مقابله با آمریکا از سوی دیگر، اقتصاد ایران را به وضعیتی بحرانی رسانده است. تشدید کارزار تحریم‌ها، فشار ناشی از جنگ بر اقتصاد ایران را بیشتر کرده است؛ اقتصادی که نرخ تورم سالانه آن در ماه گذشته به ۶۶ درصد رسید.

مسعود پزشکیان در گفتگو با صداوسیما با تأکید بر وضعیت بحرانی اقتصاد و کمبود منابع مالی گفت: «ما پول نداریم، درآمد نداریم، در جنگ زدند و خراب کردند و حتی نمی‌توانیم به آنها که بیکار شدند پولی بدهیم. ارز کم داریم و قیمت دلار می‌تواند خیلی بالاتر از این هم برود.»

او با هشدار درمورد تداوم فشارهای اقتصادی گفت: «تحریم ادامه پیدا کند، گرانی هم بیشتر می‌شود.» پزشکیان همچنین با تأکید بر اینکه «واردات و صادرات به‌شدت کاهش یافته است»، افزود: «دخل و خرج ما با هم همخوان نیست. واقعیت این است که ما پول نداریم، درآمدمان هم کمتر شده، مشکلاتمان هم بیشتر شده و باید جواب هم پس بدهیم.»

همزمان با این گفته‌ها، برخی دیگر از مقام‌های حکومتی ایران، آمریکا را به مقابله نظامی تهدید و اعلام کردند که نیروی دریایی ایران همچنان کنترل تنگه هرمز را در دست دارد؛ آبراهی راهبردی که ایران با تکیه بر توان ایجاد اختلال در بازارهای جهانی انرژی، از آن به‌عنوان اهرم فشار استفاده می‌کند.

به گزارش تسنیم، فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران روز جمعه با انتشار بیانیه‌ای، اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره بازگشایی تنگه هرمز را رد و اعلام کرد: «تنگه هرمز بر روی تمامی کشتی‌هایی که بدون هماهنگی با جمهوری اسلامی ایران قصد تردد دارند مسدود است و این روند تا پایان شرارت‌های ارتش آمریکا و اجرای تعهدات مقرر ادامه خواهد یافت.»

در عین حال فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) با انتشار تصویری از ناوشکن یواس‌اس جان پل جونز (USS John Paul Jones) در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که نیروهای آمریکایی همچنان در حال اعمال و اجرای محاصره دریایی علیه ایران در آب‌های منطقه‌اند.

سنتکام در این پیام اعلام کرد که تا جمعه ششم شهریور، نیروهای این فرماندهی مسیر ۸۲ کشتی تجاری را برای اجرای محاصره آمریکا علیه ایران تغییر داده‌، سه شناور را از کار انداخته و دو کشتی را نیز بازرسی کرده‌اند تا از رعایت این محدودیت‌ها اطمینان حاصل شود.

اکنون که جنگ به ششمین ماه خود رسیده و مذاکرات به بن‌بست خورده است، دولت دونالد ترامپ تلاش‌ها برای وارد کردن فشار مالی بر ایران را تشدید کرده است؛ اقدامی که واشنگتن آن را « روز دی اقتصادی» (Economic D-Day) نامیده است.

واشنگتن به دیگر کشورها هشدار داده است که روابط تجاری خود با ایران را کاهش دهند، اگرنه با تحریم‌های ثانویه مواجه خواهند شد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین «بانک مصر» (Banque Misr) را به دلیل انجام معاملات تجاری با تهران تحریم کرد و وضع مقرراتی را پیشنهاد کرد که بر اساس آن شعب این بانک در امارات متحده عربی از انجام تراکنش‌های دلاری محروم شوند.

بانک مرکزی مصر اعلام کرد که به همراه وزارت امور خارجه این کشور درباره این موضوع با مقام‌های آمریکایی در ارتباط است. این نهاد همچنین افزود که این اقدام تنها تراکنش‌های دلاری شعبه امارات «بانک مصر» با بانک‌های کارگزار را دربر می‌گیرد.

مقام‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین تحریم‌هایی را علیه یک نهاد مستقر در هنگ‌کنگ و یک فرد مرتبط با بانک ملی ایران اعمال کردند. این موضوع در اطلاعیه‌ای که در وبسایت وزارت خزانه‌داری آمریکا منتشر شد، اعلام شده است.

در حالی که آمریکا بر کارزار فشار اقتصادی علیه ایران متمرکز است، دیگر کشورها تلاش می‌کنند اقدامات دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ را دوباره احیا کنند.

شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، روز پنجشنبه با رهبران ایران در تهران دیدار کرد. او گفت در جریان این دیدار بر اهمیت بازگشت به وضعیت پیش از جنگ، یعنی باز بودن مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز، تأکید کرده است.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نیز روز جمعه مذاکرات با آل ثانی را «خلاقانه» توصیف کرد.

قطر، که هم‌پیمان آمریکا و همسایه ایران است، به همراه پاکستان در میانجی‌گری برای دستیابی به تفاهم‌نامه ماه ژوئن نقش داشتند؛ تفاهم‌نامه‌ای که به یک آتش‌بس کوتاه‌مدت منجر شد، اما اختلافات بر سر تنگه هرمز باعث فروپاشی آن شد.

آنا کلی، معاون سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، روز جمعه در مصاحبه با شبکه خبری الجزیره تصریح کرد که هیچ‌گونه گفتگو یا مذاکره‌ای میان ایالات متحده و حکومت ایران در جریان نیست و برای برگزاری چنین مذاکره‌ای هم به هیچ وجه برنامه‌ریزی نشده است.

این مقام با تکرار اینکه تنگه هرمز «کاملا باز و کاملا پاک‌سازی شده است»، تأکید کرد که محاصره دریایی آمریکا علیه ایران «با قدرت و با تمام ظرفیت» ادامه دارد.

معاون سخنگوی کاخ سفید همچنین یادآور شد کارزار فشار اقتصادی واشنگتن علیه تهران، موسوم به عملیات «طرد اقتصادی»، در حال اجراست تا تمامی شریان‌های اقتصادی باقی‌مانده جمهوری اسلامی ایران را کاملا قطع کند.