سیانان به نقل از چند مقام آمریکایی که نام آنها را اعلام نکرده، مینویسد، ارتش آمریکا طرحهای جدیدی برای حمله تدوین کرده است که در صورت صدور دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای ازسرگیری عملیات نظامی، ممکن است شامل استفاده از بمب موسوم به «مادر همه بمبها» علیه زیرساختهای انرژی و تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی ایران باشد. منبع دومی به سیانان گفت طرحهای نظامی برای حمله به تاسیسات هستهای، از جمله کوه کلنگ، صراحتا استفاده از بمب جیبییو-۴۳/بی را در نظر گرفتهاند. به نوشته این خبرگزاری آمریکایی این حملات ممکن است پیش یا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا (۱۲ آبان) انجام شوند. ترامپ پیشتر تعداد قابل توجهی از گزارشهای سیانان را تکذیب کرده است.
سیانان مینویسد، استفاده از بمب جیبییو-۴۳/بی (GBU-43/B) یا MOAB، که بزرگترین بمب غیرهستهای زرادخانه آمریکا است، به معنای تشدید قابلتوجه درگیری خواهد بود. با این حال، منابع آگاه از گفتوگوهای داخلی ارتش درباره احتمال استفاده از این سلاح میگویند تردیدهایی جدی وجود دارد که آیا این بمب میتواند اهداف راهبردی اعلامشده ترامپ را محقق کند یا موازنه جنگ را تغییر دهد.
به گزارش سیانان، ارتش آمریکا همچنان گزینههای مختلفی برای حمله احتمالی به اهداف باقیمانده در اختیار ترامپ قرار میدهد. با این حال، برخی مقامهای آمریکایی در محافل خصوصی همچنان تردید دارند که کاخ سفید راهبردی داشته باشد که این طرحها را به شکلی موثر در بر بگیرد و بتواند به جنگ پایان دهد.
به نوشته این خبرگزاری آمریکایی، ترامپ و مشاورانش ماههاست گزینههایی را بررسی میکنند که بتوانند بهعنوان پایانی «قطعی» بر جنگ معرفی شوند.
در حالی که برخی اعضای دولت ترامپ جنگ را عملا پیروزییافته توصیف کردهاند، ترامپ در اظهارات اخیر خود محتاطتر بوده است. او گفته است آمریکا هنوز کارهای ناتمامی در ایران دارد.
ترامپ در پشت صحنه همچنین نسبت به پیشنهاد برخی متحدان خارجی خود برای بازگرداندن نیروهای آمریکایی به کشور و کنار گذاشتن جنگ ابراز تردید کرده است.
در چند هفته گذشته، مشاوران کاخ سفید نشستهایی برای بررسی گزینههای مختلف درباره ایران برگزار کردهاند. ترامپ علنا اعلام کرده بود که پیش از انتخابات میاندورهای اقدام تازهای انجام نخواهد داد، اما چند مشاور او در گفتوگوهای خصوصی گفتهاند نمیدانند آیا این اظهارنظر تصمیمی قطعی است یا ممکن است پیش از روز انتخابات تغییر کند.
به گفته یکی از منابع، ترامپ به ارتش دستور داده است بستههای عملیاتی بیشتری برای حمله به اهداف در ایران تدوین کند.
این منبع به سیانان گفت عبارت مورد استفاده برای توصیف زمان حمله این بود: «پیش از عقبنشینی نیروهای آمریکا از حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام).» این عبارت نشان میدهد دولت آمریکا ممکن است حملات تکمیلی انجام دهد، پیروزی اعلام کند و سپس نیروهای خود را از منطقه خارج کند.
ترامپ در ماههای اخیر بارها تهدید کرده است که به کوه کلنگ حمله خواهد کرد؛ مکانی که آمریکا و اسرائیل معتقدند تهران اجزایی از برنامه هستهای خود را در آن نگهداری کرده است. این تهدیدها حتی پس از آن ادامه یافت که ترامپ در اوایل سال جاری میلادی عملیات گسترده نظامی را متوقف کرد. او همچنان تاکید میکند که هدفش جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای است.
تردیدها درباره کارآمدی بمب جیبییو-۴۳/بی
یکی دیگر از مقامهای آمریکایی گفت ارتش هنگام برنامهریزی، مجموعهای از گزینهها را در اختیار تصمیمگیرندگان سیاسی قرار میدهد که از حملات گسترده و سنگین تا عملیات محدودتر را در بر میگیرد. به گفته او، اهداف دشوارتر، از جمله اهدافی که در اعماق زمین قرار دارند، به بمبهای بزرگتری نیاز دارند و بمب جیبییو-۴۳/بی بزرگترین بمب غیرهستهای آمریکا است.
با این حال، درباره کارآمدی این بمب علیه تاسیسات هستهای ایران و دیگر اهدافی که در اعماق زمین قرار دارند، تردیدهایی وجود دارد.
به گفته منابع، این بمب هدایتشونده با جیپیاس قادر است منطقهای به وسعت حدود ۹ بلوک شهری را ویران کند، اما احتمالا توان نفوذ به عمق کافی برای نابودی تاسیسات هستهای مظنون در کوه کلنگ را ندارد. گفته میشود این تاسیسات با لایههایی از سنگ گرانیت محافظت شدهاند. همین محدودیت ممکن است درباره دیگر تاسیسات هستهای باقیمانده جمهوری اسلامی نیز صدق کند.
مشخصات بمب MOAB
نام رسمی: بمب انفجاری عظیم هوایی GBU-43/B
نام مستعار: «مادر همه بمبها»
قدرتمندترین بمب غیرهستهای زرادخانه آمریکا
وزن: ۲۱ هزار و ۶۰۰ پوند، معادل حدود ۹٫۸ تن
یکی از منابع سوم که از گفتوگوهای برنامهریزی نظامی درباره ایران آگاه است، به سیانان گفت: «این بمب سلاحی عظیم است که بیشتر برای عملیات روانی و پاکسازی مناطق وسیع مناسب است، اما کاربردهای چندانی فراتر از آن ندارد. این بمب قطعا برای نفوذ به اعماق زمین طراحی نشده است.»
منابع خاطرنشان کردند که در صورت استفاده، این بمب در منطقه برخورد، آثار ویرانگری بر جای خواهد گذاشت، اما این آثار احتمالا عمدتا به سطح زمین محدود میشوند.
سیانان مینویسد، بسیاری از اعضای دولت آمریکا و تحلیلگران خارج از دولت توافق دارند که شکست قاطع جمهوری اسلامی از طریق عملیاتی گسترده با مشارکت نیروهای زمینی امکانپذیر خواهد بود.
به نوشته این خبرگزاری آمریکایی، پنتاگون همه سناریوهای احتمالی را بررسی میکند و به همین دلیل چنین طرحهایی وجود دارند، اما در حال حاضر هیچیک از اعضای دولت آمریکا خواستار اقدامی تا این اندازه گسترده و پرمخاطره نیستند.
ترامپ نیز نشان داده است که علاقه چندانی به اعزام نیروهای زمینی آمریکا به داخل ایران ندارد.
به گفته منبع پنجمی که یک مقام آمریکایی است، انتظار میرود جابهجایی دورهای بعدی نیروهای آمریکایی مستقر در حوزه مسئولیت سنتکام نیز طی چند هفته آینده انجام شود. این مقام اذعان کرد که ممکن است برخی نیروهایی که منطقه را ترک میکنند، با نیروهای تازهنفس جایگزین نشوند.
یک مقام کاخ سفید در پاسخ به پرسش سیانان درباره این طرحها گفت دولت درباره طرحهای نظامی حساس که ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند، اظهارنظر نمیکند. او افزود: «رئیسجمهور ترامپ برای اطمینان از اینکه جمهوری اسلامی هرگز نتواند به سلاح هستهای دست یابد، همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.»
یک مقام پنتاگون نیز در پاسخ به درخواست سیانان برای اظهارنظر گفت: «وزارت جنگ برای طیف گستردهای از سناریوهای عملیاتی برنامهریزی میکند تا دستورات رئیسجمهوری و وزیر جنگ را اجرا کند و موفقیت ماموریت را در هر محیط عملیاتی تضمین کند.»
بمبی که با هدف «عملیات روانی» ساخته شد
بمب جیبییو-۴۳/بی در جریان جنگ عراق توسعه یافت. این بمب از نوع مهمات انفجاری هواانفجار است؛ به این معنا که پیش از برخورد با زمین منفجر میشود و موج انفجار عظیمی را به اطراف گسترش میدهد.
در مراحل پایانی آزمایش این بمب در سال ۲۰۰۳، مقامهای نظامی به سیانان گفته بودند که بمب جیبییو-۴۳/بی در درجه نخست بهعنوان سلاحی برای «عملیات روانی» طراحی شده است.
آن زمان، مقامهای نظامی امیدوار بودند که انفجاری با چنین ابعادی، نیروهای عراقی را به وحشت بیندازد و آنها را برای تسلیم شدن یا خودداری از جنگ تحت فشار قرار دهد.
در طرح اولیه، قرار بود این بمب علیه تجمعات بزرگ نیروهای نظامی و تجهیزات آنها یا سنگرهای مستحکم واقع در سطح زمین استفاده شود. بعدها دامنه اهداف احتمالی این بمب گسترش یافت و اهدافی در زیر سطوح نرمتر زمین، مانند غارها و تونلها، را نیز در بر گرفت.
دونالد ترامپ نخستین رئیسجمهوری آمریکا بود که دستور استفاده از این بمب را صادر کرد. او در نخستین دوره ریاستجمهوری خود، در سال ۲۰۱۷، به ارتش آمریکا اجازه داد این بمب غیرهستهای را علیه مواضع داعش در افغانستان به کار گیرد.
آن حمله شبکهای از تونلهای زیرزمینی مستحکم را هدف قرار داد که داعش از آنها برای سازماندهی حملات علیه نیروهای دولتی استفاده میکرد.
مقامهای افغان در آن زمان اعلام کردند که در این حمله ۳۶ جنگجوی داعش کشته شدند. مقامهای افغان و آمریکایی همچنین گفتند انفجار سه تونل زیرزمینی، به همراه سلاحها و مهمات موجود در آنها، را نابود کرد، اما هیچ غیرنظامی کشته یا زخمی نشد.

