مدیریت مجموعه ورزشی شهید کشوری تهران اعلام کرد از اول آبان ۱۴۰۵، زنان عضو این مجموعه اجازه ندارند از مسیر روباز دوومیدانی این مجموعه استفاده کنند و باید در سالن سرپوشیده تمرین کنند. این تصمیم در ادامه محدودیت‌های تازه برای زنان ورزشکار و چند روز پس از اعلام تعطیلی موقت دو مجموعه‌ ورزشی انقلاب و کشوری به بهانه رعایت نشدن «موازین شرعی» اتخاذ شد؛ محدودیت‌هایی که در ماه‌های اخیر با لغو مسابقات دوومیدانی و پیگرد قضایی برگزارکنندگان نیز همراه بودند.

طبق اطلاعیه مجموعه کشوری، زنان برای فعالیت ورزشی «صرفاً و منحصراً» باید از سالن سرپوشیده استفاده کنند. ورزش همگانی آنان هم به ساعت ۵ تا ۹ صبح محدود می‌شود و تمرین‌های تخصصی با حضور مربیان زن در دیگر ساعت‌ها، مطابق جدول پذیرش سالن، انجام خواهد شد. به این ترتیب، زنان هم امکان استفاده از مسیر روباز را از دست می‌دهند و هم برای انتخاب ساعت تمرین محدودیت دارند.

در روزهای اخیر، در سالن‌ها و دیگر فضاهای ورزشی مجموعه ورزشی انقلاب تهران، از جمله «جاده تندرستی» نیز تفکیک جنسیتی اعمال شده است.

ممنوعیت به جای رفع کمبودها

تصمیم مدیریت مجموعه کشوری با اعتراض شماری از دوندگان زن و مرد همراه شد و برخی ورزشکاران هم با انتشار مطالب اعتراضی در حساب‌هایشان در اینستاگرام، اعلام کردند که در واکنش به تفکیک جنسیتی، دیگر برای تمرین به این مجموعه نخواهند رفت.

دوندگان پیش‌تر نیز از مشکلات زیرساختی و کمبود امکانات رفاهی، از جمله نبود رختکن مناسب انتقاد کرده بودند، اما اکنون به جای برطرف کردن این کمبودها، دسترسی زنان به بخشی از امکانات موجود محدود شده است. اختصاص ساعت‌های ابتدایی صبح به ورزش همگانی نیز می‌تواند استفاده از مجموعه را برای زنان شاغل یا دارای مسئولیت‌های خانوادگی دشوارتر کند.

زمینه‌چینی برای این محدودیت شامگاه یکشنبه ۱۹ مهرماه آشکار شد؛ زمانی که شرکت دولتی توسعه و نگهداری اماکن ورزشی، زیرمجموعه وزارت ورزش دولت پزشکیان، از تعطیلی دو مجموعه‌ انقلاب و کشوری تا اطلاع ثانوی خبر داد. دلیل این تصمیم اجرای ضوابط شرعی، قانونی و عرفی اعلام شد.

وزارت ورزش تعطیلی را رد کرد، اما شرکت توسعه در اطلاعیه‌ای دیگر، بر ممنوعیت بهره‌برداری از فضاهایی که موازین موردنظر را رعایت نمی‌کنند، تأکید کرد. وزارتخانه سپس این اختلاف را «ناهماهنگی» خواند و در نهایت، ادامه فعالیت اعلام شد، اما محدودیت حضور هم‌زمان زنان و مردان و اطلاعیه تازه مجموعه کشوری نشان داد باز ماندن مجموعه‌ها به معنای حفظ دسترسی پیشین زنان نیست.

از پرونده‌های قضایی در تهران و کیش تا لغو پیاپی مسابقات

فشار بر زنان دونده به تمرین‌های روزمره محدود نمانده است. دادستانی تهران روز ۲۸ شهریور، یک روز پس از برگزاری مسابقه دو ۱۰ کیلومتر در بوستان ولایت، علیه عوامل و متولیان آن اعلام جرم کرد و علت تشکیل پرونده را رعایت نشدن موازین قانونی و شرعی عنوان کرد. این واکنش پس از انتشار تصاویر زنان دونده بدون حجاب اجباری صورت گرفت. حوزه علمیه تهران نیز خواستار برخورد قضایی و بازدارنده با برگزارکنندگان شد.

حبیب ستوده‌نژاد، مدیرکل ورزش و جوانان استان تهران، با وجود تأیید صدور مجوز شورای تأمین، از برخورد قانونی و انضباطی با ورزشکاران «خاطی» سخن گفت و اعلام کرد پیش از مسابقه، از شرکت‌کنندگان تعهد گرفته شد و حتی از حضور برخی زنان جلوگیری به عمل آمد.

چند روز پیش از آن، مسابقه نیمه‌ماراتن «ماهان‌ران» کرمان نیز پس از اعتراض حوزه علمیه استان به دویدن زنان و مردان کنار یکدیگر و فشار نهادهای حکومتی، لغو شده بود. بنابراین، داشتن برنامه و طی مراحل برگزاری نیز نتوانسته بود مانع توقف مسابقه شود.

بر اساس گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی، نهادهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران تنها طی یک سال اخیر، با برگزاری بیش از ۱۰ مسابقه دو ماراتن با شرکت زنان و مردان، به بهانه رعایت نشدن حجاب اجباری، مخالفت کرده‌اند.

بازداشت برگزارکنندگان در کیش

در آذر ۱۴۰۴ نیز برگزاری ماراتن کیش با حضور هزاران دونده، به بازداشت دو نفر از عوامل اصلی مسابقه منجر شد. دادستان کیش اعلام کرد یکی از بازداشت‌شدگان از مسئولان منطقه آزاد و دیگری از متولیان شرکت خصوصی برگزارکننده بود. در ادامه هم برای آنان جریمه‌هایی مانند محدودیت اشتغال دولتی نیز تعیین شد.

زنان و مردان در آن مسابقه در گروه‌های جداگانه شرکت کرده بودند، اما پوشش زنان همچنان بهانه برخورد شد. این تجربه نشان داد تفکیک جنسیتی مسابقه نیز لزوما مانع پیگرد نمی‌شود و برگزارکنندگان علاوه بر مسئولیت اجرایی، با خطر بازداشت و محرومیت شغلی نیز مواجه‌اند.

مجموعه‌های ورزشی انقلاب و کشوری تهران هر دو در دوران محمدرضاشاه پهلوی ساخته شدند. باشگاه انقلاب در سال ۱۳۳۷ با نام «کلوپ شاهنشاهی» تاسیس شد. ساخت خوابگاه و سالن بسکتبال مجموعه کشوری، واقع در محدوده داوودیه، هم سال ۱۳۴۷ آغاز و سالن چندمنظوره دوومیدانی آن هم سال ۱۳۵۴ افتتاح شد.