آمریکا اعلام کرده است «بزرگترین تهاجم مالی تاریخ» به پایان جنگ جاری با ایران کمک خواهد کرد. بیبیسی نیوز مینویسد با این حال، ایران از زمان انقلاب تقریبا بهطور مداوم با تحریمهای آمریکا مواجه بوده و در این مدت روابط تجاری گستردهای با کشورهایی برقرار کرده است که یا سابقه مقاومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا را دارند یا توقف تجارت با ایران برای آنها هزینههای قابلتوجهی به همراه دارد. تهران نیز اعلام کرده است برای تحریمهای جدید آمریکا «کاملا آماده» است.
بیبیسی نیوز در ادامه نگاهی داشته است به کشورهایی که شرکای تجاری ایران محسوب میشوند.
چین بزرگترین خریدار کالاهای ایرانی است. بر اساس دادههای مرکز تجارت بینالمللی، وابسته به سازمان ملل و سازمان تجارت جهانی، چین در سال ۲۰۲۵ مقصد ۲۶.۹ درصد صادرات ایران بود. البته این آمار مربوط به دوره پیش از آغاز جنگ ایران است و بخشی از فروش نفت ایران، بهویژه به چین، ممکن است در آمار رسمی منعکس نشده باشد. مرکز تجارت بینالمللی نیز بهدلیل دشواری دسترسی به آمار بهروز ایران، صادرات این کشور را عمدتا بر اساس آمار واردات شرکای تجاری محاسبه میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
چین پس از اعلام کارزار «تهاجم اقتصادی» آمریکا، با آنچه «تحریمهای یکجانبه غیرقانونی» خواند ابراز مخالفت کرد. پکن گفت فشار اقتصادی به حل مشکلات کمک نمیکند و چین از منافعش محافظت خواهد کرد.
ترکیه نیز از شرکای تجاری بزرگ ایران است، اما برخلاف چین روابط نزدیکتری با آمریکا دارد. واشنگتن تهدید کرده است کشورهایی را که به تجارت با ایران ادامه دهند مجازات خواهد کرد. در مقابل، توقف تجارت با ایران میتواند به اقتصاد ترکیه که دچار تورم ۳۱.۸ درصدی است، لطمه بزند. ترکیه همچنین تنها عضو ناتو است که با ایران مرز مشترک دارد و همزمان روابط اقتصادی گسترده با همسایهاش را حفظ کرده است.
پاکستان نیز با ایران مرز مشترک دارد و یکی از مقصدهای اصلی صادرات این کشور است، و در عین حال خواهان حفظ روابط نزدیک با آمریکا است. آمریکا بزرگترین مقصد صادرات پاکستان است و در نتیجه مجازاتهای اقتصادی واشنگتن میتواند برای اسلامآباد پیامدهای نامطلوب داشته باشد. پاکستان همچنین از میانجیهای مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران است.
بخشی از تجارت ایران و پاکستان خارج از کنترل رسمی دولت انجام میشود. بیبیسی شواهدی از قاچاق گسترده سوخت ایران از طریق مرز پاکستان مشاهده کرده است؛ این موضوع پیش از آغاز جنگ نیز وجود داشت اما دادهها حاکی از آن است که پس از شروع درگیریها افزایش یافته است. آمریکا و شرکتهای نفتی پاکستان از دولت این کشور خواستهاند با قاچاق مقابله کند، اما کنترل مناطق دورافتاده در امتداد مرز حدود ۹۰۰ کیلومتری دو کشور دشوار بوده است.
ارمنستان یکی دیگر از شرکای مهم تجاری ایران است. تفاوت این کشور با برخی دیگر از شرکای تهران روابط اقتصادی گسترده آن با روسیه است. در سال ۲۰۲۵، روسیه مقصد ۳۴.۹ درصد کل صادرات ارمنستان بود؛ این در حالی است که مسکو از زمان حمله گسترده به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تحت تحریمهای آمریکا و متحدانش قرار دارد. بنابراین، میتوان فرض را بر این گذاشت که ارمنستان بهرغم افزایش فشارهای آمریکا، همچنان مایل باشد به تجارت با ایران ادامه دهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفته است تحریمهای جدید علیه ایران با هدف «تنگتر کردن حلقه و مسدود کردن تمام منابع بالقوه درآمد» اعمال میشوند. بازارهای جهانی پس از اعلام تمهیدهای تازه واکنش محدودی نشان دادند. قیمت جهانی نفت کاهش یافت، هرچند همچنان بسیار بالاتر از سطح پیش از جنگ باقی ماند. شاخصهای عمده بازارهای سهام آمریکا، اروپا و آسیا نیز تغییر محسوسی نداشتند.

