تهدید آمریکا به برخورد با شرکای تهران؛ کدام کشورها نفت ایران را می‌خرند؟

چین واردات نفت ایران را از زمان آغاز جنگ کاهش داده است. این کشور پیش از جنگ روزانه حدود ۱.۴ میلیون بشکه نفت خام از ایران وارد می‌کرد

هرچند گزارش‌‌ها حاکی از آن است که به دنبال محاصره دریایی آمریکا و اعمال تحریم‌ها، صادرات نفتی ایران به صفر رسیده، آمریکا می‌کوشد با هشدار به دیگر کشورها درباره احتمال خرید نفت از ایران در آینده، کارایی اهرم محاصره دریایی و تحریم‌ها را حفظ کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز دوشنبه به کشورهایی که به خرید نفت از ایران ادامه می‌دهند هشدار داد. به گزارش سی‌ان‌ان، او نام چین را مستقیم مطرح نکرد، اما گفت واشنگتن از طریق «دیپلماسی آرام» انتظاراتش را به کشورهای مورد نظر اعلام می‌کند و افزود: «ما می‌دانیم آنها چه کسانی هستند و خودشان هم می‌دانند.»

چین بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است. بر اساس اعلام کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین، حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران را چین می‌خرد و سالانه ده‌ها میلیارد دلار درآمد برای حکومت ایران ایجاد می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد ایران فقط در سپتامبر ۲۰۲۵ بین ۳.۹ تا ۴.۲ میلیارد دلار نفت صادر کرده است.

بسنت اقدام‌های اعلام‌شده روز دوشنبه را «شلیک هشدار» توصیف کرد. آمریکا تعدادی از اشخاص و نهادهای مرتبط با فعالیت‌های نظامی ایران، خرید تجهیزات، و تجارت نفت و محصولات پتروشیمی را تحریم کرد، اما تحریم‌های گسترده‌ای علیه کشور مشخصی اعلام نکرد.

چین در واکنش به این اقدام، با تحریم‌ها و فشار اقتصادی مخالفت کرد. لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفت تحریم و فشار به حل مسائل کمک نمی‌کند و فقط به تشدید تنش‌ها منجر خواهد شد. او همچنین اعلام کرد پکن تحولات را از نزدیک دنبال می‌کند و «تمام اقدام‌های لازم» را برای حفاظت از حقوق و منافعش به عمل خواهد آورد.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

چین به مسیرهای انرژی منطقه وابسته است. بر اساس گزارشی از نومورا، ۳۸ درصد نفت و ۲۳ درصد گاز طبیعی مایع وارداتی چین از تنگه هرمز عبور می‌کند. با این حال، چین واردات نفت ایران را از زمان آغاز جنگ کاهش داده است. این کشور پیش از جنگ روزانه حدود ۱.۴ میلیون بشکه نفت خام از ایران وارد می‌کرد، اما این میزان در ماه‌های اخیر به حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است. کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها و استفاده از ذخایر نفتی داخلی از عوامل این افت عنوان شده‌اند.

اعمال تحریم‌های تازه می‌تواند به یکی دیگر از موضوع‌های اختلاف میان واشنگتن و پکن تبدیل شود. دو کشور سال گذشته، همزمان با افزایش تعرفه‌های دولت دونالد ترامپ، وارد جنگ تجاری شدند و اخیرا نیز بار دیگر تحریم‌هایی متقابل علیه یکدیگر اعمال کرده‌اند. شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، قرار است ماه آینده به آمریکا سفر کند.

آمریکا پیش از این نیز شرکای تجاری ایران را به تحریم تهدید کرده بود. هند زمانی از خریداران عمده نفت ایران بود، اما در سال ۲۰۱۹ تحت فشار تحریم‌های آمریکا واردات نفت ایران را متوقف کرد. با این حال، تجارت غیرنفتی دو کشور ادامه پیدا کرد و در فاصله آوریل تا دسامبر ۲۰۲۵، به حدود ۱.۱ میلیارد دلار رسید. هند در آوریل ۲۰۲۶ و هم‌زمان با بحران انرژی، بار دیگر یک محموله‌ نفت از ایران خریداری کرد.

در همین حال، تعیین میزان دقیق صادرات نفت ایران دشوارتر شده است. اطلاعات منتشرشده درباره حجم عبور نفت از تنگه هرمز متفاوت است و استفاده از «ناوگان سایه» نیز ردیابی محموله‌ها را پیچیده کرده است. این نفتکش‌ها مالکیت، مبدا یا مقصد محموله‌ها را پنهان می‌کنند. بر اساس اعلام شرکت کپلر، در هفته‌های اخیر حدود ۵۰ درصد رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز مربوط به تردد ناوگان سایه بوده است، در حالی که یک ماه قبل این رقم حدود ۱۲.۵ درصد بود.

کاهش جریان نفت بر قیمت‌های جهانی نیز اثر گذاشته است. در آغاز جنگ، ذخایر بزرگ نفتی از بروز کمبود شدید جلوگیری کردند و آتش‌بس‌های موقت نیز با دوره‌هایی از کاهش قیمت نفت همراه بودند، اما با پایان دوره، قیمت‌ها دوباره افزایش یافته‌اند. در آمریکا، میانگین قیمت بنزین به ۴.۱۰ دلار در هر گالن رسیده است، در حالی که میانگین سال گذشته ۳.۱۵ دلار بود.

بسنت ضمن تاکید بر این موضوع که «هیچ‌کس خارج از دسترس تحریم‌های آمریکا نیست»، برای اجرای اقدام‌های بعدی جدول زمانی مشخصی ارائه نکرد، اما گفت واشنگتن «صبر بی‌‌پایان» ندارد.