هم‌زمان با اعلام خبر وضع تحریم‌های جدید ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی ایران، مقام‌های تهران و مسقط درباره وضعیت تنگه هرمز مذاکره کردند.

بنا بر گزارش‌های منتشرشده، ایران و عمان در حال بررسی توافقی چارچوبی برای ایجاد یک کریدور موقت کشتی‌رانی در تنگه هرمز و مین‌روبی این منطقه‌اند. با این‌ حال، تهران امروز چهارشنبه هشدار داد تا زمانی که ایالات متحده به جنگ پایان ندهد، این آبراهه حیاتی بازگشایی نخواهد شد.

بر اساس بیانیه مشترک دو طرف، وزرای خارجه ایران و عمان در مذاکراتی که روز سه‌شنبه در تهران برگزار شد، درباره «چارچوبی مرحله‌ای که می‌تواند مبنایی عملی و قابل‌اجرا فراهم کند»، گفتگو کردند.

این چارچوب شامل «ایجاد یک کریدور موقت و مشترک کشتی‌رانی از طریق تنگه هرمز و توافق بر سر اجرای طرحی مشترک برای پاکسازی این تنگه از مین‌ها» است.

این دو کشور واقع در دو سوی تنگه هرمز می‌کوشند برای ساماندهی کشتی‌رانی در این تنگه، طبق مفاد یادداشت‌تفاهم آمریکا و ایران که ماه ژوئن (خرداد) امضا شد، راه‌هایی بیابند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز سه‌شنبه گفت که چارچوب پیشنهادی «نمونه‌ای روشن» از «تعهد تهران به صلح و ثبات» است که با دیپلماسی مستحکم و مستمر با کشورهای همسایه همراه می‌شود.

عباس عراقچی پس از دیدار با بدر البوسعیدی در تهران، با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر نیز تلفنی گفتگو کرد. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که در این گفتگو، طرفین ضمن بررسی آخرین تحولات منطقه، بر اهمیت استفاده از ظرفیت‌های دیپلماتیک و تداوم هماهنگی‌ها برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها در منطقه تاکید کردند.

با این حال کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز چهارشنبه هشدار داد که به هیچ کشتی نظامی اجازه عبور از تنگه هرمز داده نخواهد شد.

خبرگزاری ایرنا به نقل از غریب‌آبادی نوشت: «ما پیش از آنکه ایالات متحده محاصره اقتصادی اعمال کند، تنگه هرمز را بستیم، زیرا آمریکا به تعهداتش بر اساس یادداشت‌تفاهم عمل نکرد.»

غریب‌آبادی افزود که هیچ کشتی نظامی متعلق به هیچ کشوری اجازه عبور از تنگه هرمز را نخواهد داشت و مقام‌های ایرانی کشتی‌های تجاری را هم که قصد عبور از این تنگه را دارند، زیر نظر خواهند گرفت.

او افزود: «پیش از هر اقدامی برای بازگشایی تنگه هرمز، آمریکا باید تمامی تعهداتی را که نقض کرده است، به‌طور کامل اجرا کند.»

بیانیه مشترک ایران و عمان در حالی منتشر شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که طبق گزارش نیروی دریایی آمریکا، «تمامی مین‌ها از آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز خارج و/یا منفجر شده‌اند».

با این حال غریب‌آبادی روز چهارشنبه اظهارات ترامپ را «تبلیغات گمراه‌کننده» توصیف کرد و افزود که ایران مین‌روب‌های آمریکایی را که وارد منطقه شوند، هدف قرار خواهد داد.

او در گفتگو با صداوسیما، ضمن تشریح جزئیات تفاهم میان تهران و مسقط اعلام کرد که مسیر تردد در تنگه هرمز تغییر کرده و بر اساس این توافق موقت، مسیری جدید مانند یک «بزرگراه رفت‌وبرگشت» به عرض کل حدود ۷ مایل (معادل حدود ۱۳ کیلومتر) تعریف شده است.

غریب‌آبادی در ادامه افزود که این تفاهم به معنای بازگشایی تنگه هرمز از فردا نیست و تصریح کرد که طرفین باید ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز آینده درباره مسیر دائمی جدید مذاکره کنند.

در همین حال، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، روز سه‌شنبه ابراز امیدواری کرد که ایران و عمان «به‌زودی» ایجاد این کریدور موقت کشتی‌رانی را اعلام کنند.

بر اساس پیام البوسعیدی در شبکه اجتماعی ایکس، مدیریت آینده تنگه هرمز و دستیابی به راه‌حلی دائمی نیز مطابق ماده پنجم یادداشت اسلام‌آباد در مراحل بعدی دنبال خواهد شد. گفتگو با کشورهای منطقه برای حمایت از صلح، همکاری، ثبات و آزادی کشتی‌رانی نیز بخشی از این روند خواهد بود.

جمهوری اسلامی ایران و عمان از زمان آغاز «آتش‌بس» شکننده میان ایران و آمریکا، گفتگوها را برای آنچه تهران «نظم حقوقی جدید تنگه هرمز» می‌خواند، آغاز کردند. با این حال هنوز از چند ماه مذاکره نتیجه مشخصی به دست نیامده است.

عمان در ماه‌های اخیر نقش میانجی میان ایران و آمریکا را در گفتگوهای غیرمستقیم دو کشور ایفا کرد و هم‌زمان در رایزنی‌های مربوط به تنگه هرمز نیز مشارکت داشت. با این حال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، هفته پیش تهدید کرد که در صورت قرار گرفتن عمان در مسیر «توافق با ایران»، این کشور را هم بمباران خواهد کرد.

او روز سه‌شنبه نیز با اعلام اجرای سیاست «مدارا صفر» در تنگه هرمز، تاکید کرد که هر شناور ایرانی در حال مین‌گذاری در این آبراهه راهبردی به‌سرعت و به طور نظام‌مند، نابود خواهد شد.

تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز در حالی است که سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت شواهد روشن و مشخص نشان می‌دهد آمریکا که با نیروی دریایی خود در تنگه گشت‌زنی می‌کند، در حال پیشروی است و ایران بخش زیادی از کنترل خود را بر این آبراهه حیاتی از دست می‌دهد.

بر اساس داده‌های شرکت کپلر که با استفاده از فرستنده‌های کشتی‌ها و داده‌های ماهواره‌ای تردد کشتی‌ها را رصد می‌کند، بیش از ۸۰ درصد عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز طی دو هفته گذشته از مسیر عمان انجام شد؛ مسیری که سازمان ملل آن را به رسمیت شناخته است، اما تهران به‌شدت با آن مخالفت می‌کند.

سی‌ان‌ان نوشت آمریکا که نیروی نظامی قابل‌توجهی در آب مستقر کرده، بر تمام کشتی‌هایی که از تنگه عبور می‌کنند نظارت دارد و آمار بسیار بالاتری از حجم انتقال نفت ارائه کرده که از براوردهای قبلی هم بیشتر است.