حدود ساعت ۲ بامداد نهم تیر ۱۴۰۱، گروهی از چریکهای جبهه مقاومت ملی به فرماندهی صدیقالله شجاع، در کوه کجنو اندراب در شمال افغانستان، در حالی که میکوشیدند به کوهستانی دیگر و به همسنگرانشان برسند، هدف حمله غافلگیرانه طالبان قرار گرفتند. در این درگیری، محمدزمان اندرابی، از نیروهای جبهه مقاومت ملی، بهشدت زخمی شد. محمدزمان ۳۷ سال داشت و پدر هفت فرزند بود. عبدالرحمان اندرابی، پدر ۶۱ ساله او نیز در سنگر جبهه مقاومت ملی در کنار پسرش حضور داشت و شاهد اصابت گلولهها به بدن او بود.
پس از درگیری سنگین، طالبان عقبنشینی کردند، اما محمدزمان در دل تاریکی شب و کوهستان سرد، بدون امکانات پزشکی، در آغوش پدر ۶۱ سالهاش جان باخت؛ پدری که او نیز با تفنگی بر دوش علیه طالبان میجنگید.
عبدالرحمان اندرابی و فرزندش محمد زمان اندرابی در سنگر مقاومت علیه طالبان-ایندیپندنت فارسی
صدیقالله شجاع، فرمانده پیشین «جبهه مقاومت ملی» که در این نبرد حضور داشت، به ایندیپندنت فارسی گفت، عبدالرحمان اندرابی و فرزندش محمدزمان، از معدود پدر و پسرانی بودند که پس از فروپاشی دولت جمهوری، با امکاناتی که در اختیار داشتند، به صفوف مقاومت پیوستند. هم پدر و هم پسر در دولت پیشین افغانستان از افسران عالیرتبه پلیس بودند.
عکسی از محمدزمان که با بدن خونآلود، سر بر زانوی پدر گذاشته، پس از جان باختن او در رسانههای اجتماعی میان کاربران افغان دستبهدست شد. شماری از کاربران این پدر و پسر را «رستم مقاومت افغانستان» نامیدند. در این تصویر عبدالرحمان اندرابی با تفنگی بر دوش، زانویش را بالش سر پسرش کرده بود و در اوج اندوه به او مینگریست.
عبدالرحمان اندرابی در کنار پیکر بیجان محمد زمان فرزندش در سنگر کوهستانی جبهه مقاومت ملی در اندراب-AndarabRF/X@
در این گزارش، نگاهی به پدران و پسرانی میاندازیم که در سنگر مقاومت علیه طالبان جان باختند.
زندگی و مرگ عبدالرحمان اندرابی
عبدالرحمان اندرابی، فرزند عبدالحبیب، متولد سال ۱۳۴۰ در روستای گدالی، دره قاصان شهرستان اندراب استان بغلان و افسر باسابقه نظامی در دولت پیشین بود. او با آغاز تجاوز نظامی ارتش شوروی به افغانستان، به صفوف مجاهدان تحت رهبری برهانالدین ربانی پیوست و در مقام فرمانده یکی از واحدهای جهادی در اندراب فعالیت کرد و تا سقوط حکومت نجیبالله در سال ۱۹۹۲ در جبهه جنگ حضور داشت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
با تشکیل دولت اسلامی به رهبری ربانی، عبدالرحمان اندرابی مدتی در اداره گمرک مزارشریف مشغول به کار شد، اما با آغاز دور نخست نبردهای طالبان، دوباره به جبهههای جنگ بازگشت و در صفوف نظامی حزب «جمعیت اسلامی افغانستان»، تحت فرماندهی احمدشاه مسعود، در چندین جبهه با طالبان جنگید. با فروپاشی دور نخست حاکمیت طالبان و تشکیل دولت جدید افغانستان در سال ۲۰۰۲، ابتدا در وزارت دفاع خدمت کرد و سپس به نیروهای پلیس پیوست.
او از سال ۱۳۸۰ در مقام معاون حوزه دوم امنیتی پلخمری خدمت کرد، سپس مسئول توقیفخانه اندراب و از سال ۱۳۹۰ مسئول توقیفخانه زندان بغلان بود و تا فروپاشی دولت جمهوری در سال ۱۴۰۰ در این سمت باقی ماند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱، عبدالرحمان اندرابی به زادگاهش در اندراب بازگشت و به «جبهه مقاومت ملی» پیوست. فرزندش محمدزمان نیز او را همراهی میکرد و هر دو تا تیرماه ۱۴۰۱ در نبرد با طالبان فعالیت داشتند. او از نخستین فرماندهانی بود که در مقاومت مسلحانه علیه طالبان در اندراب مشارکت کرد. در جریان درگیریها، محمدزمان نیز در کنار پدرش میجنگید و در ۹ تیر ۱۴۰۱ کشته شد.
پس از وارد شدن تلفات سنگین به «جبهه مقاومت ملی» در پنجشیر و اندراب، برچیده شدن سنگرهای نظامی این جبهه و روی آوردن آن به جنگ چریکی، عبدالرحمان اندرابی از جنگ دست کشید و مخفیانه در کابل و اندراب زندگی میکرد. بستگان و نزدیکان او میگویند عبدالرحمان پس از مرگ پسرش در شرایط روحی دشواری زندگی کرد تا اینکه در ۲۷ خرداد ۱۴۰۵، در ۶۵ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت.
عوضخان و فرزندش سردار سلیمی
عوضخان و پسرش، سردار سلیمی، از دیگر پدر و پسرهایی بودند که پس از بازگشت طالبان به قدرت، به مجبهه مقاومت ملی» در اندراب پیوستند و در نبرد با این گروه کشته شدند. این پدر و پسر در ۱۰ مرداد ۱۴۰۱، در جریان نبرد با نیروهای طالبان در دره خاهوش، از توابع شهرستان خوست بغلان، هدف حمله قرار گرفتند. عوضخان در جریان درگیری جان باخت، اما پسرش سردار سلیمی که در کنار پدرش میجنگید، ابتدا زخمی و سپس به اسارت نیروهای طالبان درآمد.
عکسهای عوض خان و فرزندش سردار سلیمی-AndarabRF/X@
شریفالله سنگین، از اعضای «جبهه مقاومت ملی» اندراب، یک روز پس از این درگیری به ایندیپندنت فارسی گفت که افراد طالبان سردار سلیمی را به خانهاش در یکی از روستاهای شهرستان خوست منتقل کردند و او را مقابل چشمان اعضای خانواده و بستگانش تیرباران کردند.
فرمانده محمدیار و دو فرزندش
محمدیار، از فرماندهان جبهه مقاومت ملی در قرارگاه «شابه» شهرستان عنابه، از دیگر پدرانی بود که همراه با فرزندانش در نبرد با طالبان جان باخت. او روز ۲۱ شهریور ۱۴۰۱، همراه با دو پسر، یک برادر و سه تن از همرزمانش، در منطقه چشمهآب شهرستان دره به اسارت نیروهای طالبان درآمد و همان روز تیرباران شد.
فرمانده محمدیار و دو فرزندش در سنگر کوهستانی جبهه مقاومت ملی در پنجشیر-ایندیپندنت فارسی
محمدیار و همراهانش هنگام بازگشت از مأموریت کمکرسانی به نیروهای جبهه مقاومت در منطقه پیشغور، در نزدیکی یک چشمه به دست نیروهای طالبان اسیر شدند. آنان پس از انتقال به یکی از مراکز طالبان تیرباران شدند.
طالبان تا ۳۵ روز اجازه انتقال و دفن اجساد این هفت نفر را ندادند. سرانجام پس از نامهنگاری میان فرماندهان طالبان در پنجشیر و مقامهای این گروه در کابل و نیز با میانجیگری بزرگان محلی، خانواده قربانیان توانستند در ۲۵ مهر ۱۴۰۱ پیکر عزیزانشان را از ارتفاعات کوهستانی پایین بیاورند و به خاک بسپارند.
به گفته نزدیکان قربانیان، انتقال اجساد از کوهستان تا روستاهای محل سکونت آنان حدود پنج ساعت طول کشید. پیکر فرمانده محمدیار، دو فرزند، برادر و یکی از همراهانش در منطقه باغنو شهرستان عنابه به خاک سپرده شد و سه قربانی دیگر نیز در روستاهای پوجاوه و ملیمه، از توابع شهرستان دره، دفن شدند.
تصاویر اسارت و تیرباران فرمانده محمدیار، سه فرزندش و دیگر همراهانش در آن زمان در رسانههای اجتماعی بازتاب گستردهای یافت.
تیرباران پدر و پسر در پنجشیر
احمدشاه، ۵۸ ساله، و پسرش جاوید، ۲۶ ساله، از دیگر اعضای «جبهه مقاومت ملی افغانستان» بودند که در جریان نبرد با طالبان جان باختند. این دو در ۱۶ خرداد ۱۴۰۱، پس از آنکه در کوهستانهای شهرستان پریان استان پنجشیر به اسارت نیروهای طالبان درآمدند، به گفته بستگانشان، چندین ساعت تحت شکنجه قرار گرفتند و سپس کشته شدند.
احمدشاه و پسرش جاوید - ایندیپندنت فارسی
یکی از بستگان احمدشاه در آن زمان به ایندیپندنت فارسی گفت که نیروهای طالبان این پدر و پسر را پس از بازداشت، حدود پنج ساعت شکنجه کردند، سپس آنان را به یکی از قرارگاههای نظامی خود منتقل کردند. به گفته این منبع، احمدشاه در مسیر انتقال بسیار آزار دید و پس از رسیدن به قرارگاه تیرباران شد. او افزود که جاوید نیز پس از شکنجه و سنگسار هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت.
این منبع گفته بود پیکر هر دو به علت شدت شکنجه بهسختی قابل شناسایی بود. طالبان سپس اجساد پدر و پسر را به خانوادهشان تحویل دادند. احمدشاه از فرماندهان شناختهشده جهادی در شهرستان پریان بود و در دوره نخست حاکمیت طالبان نیز در صفوف نیروهای احمدشاه مسعود علیه این گروه جنگیده بود.
در سالهای اخیر، افزون بر این پدران و پسرانی که در جریان نبرد با طالبان کشته شدند، شماری از خانوادههای اعضای جبهههای مخالف طالبان در پنجشیر و اندراب نیز بازداشت و شکنجه و با کوچ اجباری و دیگر محدودیتها مواجه شدهاند. در پنج سال گذشته، خانوادهها و بستگان اعضای جبهههای مخالف طالبان در این دو منطقه بارها از خانههای خود کوچانده شدند و شماری از آنان نیز بازداشت و زندانی شدند. روایت این پدران و پسران بخش کوچکی از پیامدهای انسانی درگیریهای پس از فروپاشی دولت جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت است.
