گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی از تهران در روز سه‌شنبه ۳۰ تیر نشان می‌دهد موج تازه‌ای از پلمب کافی‌شاپ‌ها و رستوران‌ها در پایتخت ایران آغاز شده که به گفته صاحبان و کارکنان این واحدهای صنفی، تنها دلیل آن حضور زنان بدون حجاب اجباری یا فعالیت کارکنان زن بدون روسری است.

بر اساس اطلاعات دریافتی، تنها در روزهای اخیر، ده‌ها کافه در مناطق مختلف تهران از خیابان‌ سنایی و ایرانشهر گرفته تا اکباتان و تهرانپارس و برخی مناطق دیگر تعطیل شده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به جو کافه، کافه ۱۴۰۱، سام‌کافه، دوبار، نووک، تئوری، کافه مان و جی‌کافه اشاره کرد.

چند کافه‌دار و کارمند کافی‌شاپ‌ در تهران در گفتگو با ایندیپندنت فارسی، از برخورد خشن ماموران اداره اماکن خبر دادند. به گفته آنان، ماموران در برخی موارد بدون ارائه توضیح روشن یا فرصت برای پیگیری قانونی، داخل کافه‌ها ریختند، با کارکنان و مشتریان درگیر شدند و حتی چند نفر را نیز کتک زدند.

یکی از کافه‌داران مرکز تهران که به دلیل نگرانی از پیگرد امنیتی، نخواست نامش ذکر شود، به ایندیپندنت فارسی گفت: «ماموران ناگهان با حمله وارد شدند و از همان ابتدا برخوردشان تهاجمی بود. گفتند چرا مشتری‌های زن بدون روسری نشسته‌اند و چرا کارکنان زن حجاب کامل ندارند. توضیح دادیم که ما نمی‌توانیم با مشتری درگیر شویم، اما اصلا گوش ندادند. چند نفر از کارکنان را هل دادند و یکی از بچه‌ها را هم کتک زدند. مگر می‌شود در این وضعیت اقتصادی فاجعه‌بار، آن‌قدر بی‌رحم باشید که آخرین امید مردم برای امرار معاش را هم از بین ببرید؟»

او افزود که ماموران پس از بیرون کردن مشتریان، در ورودی کافه را پلمب کردند و هشدار دادند در صورت بازگشایی بدون مجوز، پرونده قضایی سنگین‌تری برای مالک تشکیل خواهد شد.

این در حالی است که طی ماه‌های اخیر، حساب صدها چهره حکومتی شناخته‌شده‌ در زمینه سبک زندگی در اینستاگرام و برخی فعالان سیاسی، تصاویری از کافه‌های تهران منتشر کردند که در آن‌ها، زنان جوان بدون حجاب اجباری، شاد و بی‌دغدغه دیده می‌شدند. محور مشترک بسیاری از این محتواها این بود که جامعه ایران اعتراض‌های دی‌ماه را پشت سر گذاشته، فضای عمومی عادی شده و حاکمیت نیز دیگر مانند گذشته درباره پوشش زنان حساسیت ندارد.

یکی از کارکنان یک کافی‌شاپ در محدوده خیابان ایرانشهر می‌گوید: «برخوردشان طوری بود که انگار مرتکب قتل شدیم. چند مامور با صدای بلند به زنان توهین کردند و از آن‌ها خواستند روسری سر کنند. وقتی یکی از همکاران اعتراض کرد، او را به دیوار کوبیدند و تهدید کردند که بازداشتش می‌کنند.»

به گفته این کارمند، عنوان رسمی ثبت‌شده در برگه پلمب با آنچه ماموران شفاهی مطرح کردند، متفاوت بود: «جلو ما فقط درباره حجاب حرف می‌زدند، ولی بعد به‌‌دروغ، سد معبر، گذاشتن صندلی در پیاده‌رو و تداخل صنفی را به‌عنوان دلایل پلمب نوشتند.»

از اکباتان نیز گزارش شد که تنها طی یک هفته اخیر به دست‌کم ۱۰ کافی‌شاپ در فاز ۱ این شهرک حکم پلمب داده شد. یکی از فعالان صنفی این منطقه به ایندیپندنت فارسی گفت که ماموران دلیل اصلی را «رعایت نشدن حجاب» اعلام کردند و به مالکان برای اعتراض یا اصلاح وضعیت فرصت چندانی ندادند.

او می‌گوید: «وقتی هم‌زمان به ۱۰ کافه در یک محدوده حمله می‌کنند، دیگر نمی‌شود گفت این یک بازرسی صنفی معمولی بود. کاملا مشخص است که دستور از بالا آمده بود و هدفشان ایجاد رعب و آزار و اذیت مردم بود.»

این موج فقط به تهران محدود نیست. چنانچه دادستان عمومی و انقلاب استان کهگیلویه و بویراحمد نیز به‌تازگی از پلمب ۱۰ کافه و قهوه‌خانه در دهدشت به دلیل آنچه «رعایت نکردن موازین شرعی» خوانده شد، خبر داد. برای متصدیان این واحدهای صنفی نیز پرونده قضایی تشکیل شد.

اهمیت موج تازه پلمب‌ها فقط در تعداد واحدهای تعطیل‌شده یا خسارت اقتصادی واردشده به صاحبان و کارکنان آن‌ها خلاصه نمی‌شود. این برخوردها در شرایطی انجام می‌شود که دستگاه‌های تبلیغاتی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های پس از کشتار گسترده معترضان در دی‌ماه، تلاش کردند تصویری متفاوت از جامعه ایران به نمایش بگذارند و با انتشار تصاویر زنان بدون حجاب، کافه‌های شلوغ، موسیقی، خنده، جریان داشتن «زندگی عادی» در تهران را برجسته کنند.

یک روزنامه‌نگار ساکن تهران به ایندیپندنت فارسی گفت: «بعد از دی‌ماه، حکومت نیاز داشت فضای اینستاگرام را پر از عکس‌ کافه‌ها و دختران بدون روسری کند. می‌خواستند بگویند هیچ اتفاقی نیفتاده، مردم شادند و حکومت هم با بی‌حجابی مشکلی ندارد. حالا همان کافه‌هایی را که پس‌زمینه این تبلیغات بودند، به‌ دلیل پذیرش زنان بدون حجاب پلمب می‌کنند.»

این تناقض برای بسیاری از مردم آشکارترین نشانه شکست پروژه عادی‌سازی است. تصاویری که قرار بود نمایشگر مدارا و آزادی اجتماعی باشند، اکنون به‌سرعت جای خود را به کرکره‌های پایین‌کشیده، برگه‌های پلمب و کارکنان بیکار داده‌اند.

یکی از کارکنان کافه‌ای در مرکز تهران می‌گوید: «وقتی برای تبلیغات خودشان نیاز دارند، دختر بی‌حجاب در کافه تبدیل می‌شود به نماد زندگی عادی. وقتی احساس می‌کنند کنترلشان بر اوضاع بیشتر شده، همان دختر و همان کافه را مجرم می‌کنند. همه‌چیز برایشان مصرف تبلیغاتی دارد.»

این سیاست دوگانه پیش‌تر نیز مشاهده شده بود و جمهوری اسلامی ایران در دوره‌های بحرانی دیگر، از جمله پس از جنگ‌ ۱۲ روزه و جنگ ۳۹ روزه، هم برخورد علنی با زنان بدون حجاب را در برخی مناطق کاملا متوقف کرد و حتی رسانه‌های حکومتی و وابسته به سپاه پاسداران نیز تصاویر زنان بدون روسری را در تجمع‌های حامی نظام منتشر می‌کردند، اما پس از کاهش فشارها، بازداشت زنان، توقیف خودروها و پلمب کافه‌ها و رستوران‌ها دوباره شدت گرفت.

برای صاحبان کافه‌ها، این برخوردها فقط مسئله‌ای سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه به معنای نابودی مستقیم معیشت صدها نفر است. بسیاری از این واحدها پس از جنگ، رکود اقتصادی، قطع اینترنت و کاهش شدید قدرت خرید مردم با دشواری فعالیت می‌کردند و حالا این تعطیلی ناگهانی، آن‌ها را کارکنان حقوق‌نگرفته، اجاره‌بها، مالیات و بدهی‌های انباشته تنها می‌گذارد.

یک کافه‌دار می‌گوید: «ما ماه‌ها با قطع اینترنت، گرانی مواد اولیه و نبود مشتری جنگیدیم. حالا مامور می‌آید و ظرف چند دقیقه همه‌چیز را تعطیل می‌کند. نه به زندگی مردم اهمیت می‌دهند، نه به اشتغال، نه به قانونی که خودشان نوشته‌اند.»

موج تازه پلمب کافی‌شاپ‌ها بار دیگر نشان می‌دهد تصاویر «زندگی عادی» که ماه‌های گذشته در اینستاگرام تکثیر می‌شد، نه نشانه تغییر سیاست جمهوری اسلامی ایران، بلکه بخشی از یک نمایش تبلیغاتی موقت بود. حکومتی که برای ترمیم چهره خود از تصویر زنان با پوشش آزاد در کافه‌ها استفاده می‌کرد، حالا همان زنان، همان کارکنان و همان کافه‌ها را به‌ دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری مجازات می‌کند.