ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، دوشنبه یکم تیر اعلام کرد که جمعهخان فاتح، فرمانده تاجیکتبار طالبان، از سمت معاون استاندار طالبان در زابل برکنار شده و به جای او فیضالله تمیم، رئیس عمومی پیشین اداره معیار و کیفیت، به این مسند گمارده شده است.
او تاکید کرده است که این تغییر بر اساس دستور ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، صورت گرفته است.
جمعهخان فاتح پیش از این مسئولیت شهرستانهای پنجگانه «درواز» در استان بدخشان را برعهده داشت؛ اما در ماه فروردین سال جاری از آن سمت نیز برکنار شد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
منابع طالبان در بدخشان میگویند که او پس از عید قربان به زادگاه خود، منطقه «درواز»، بازگشته بود و دیگر به استان زابل نرفت. این فرمانده محلی تاجیکتبار طالبان تمایل داشت همچنان به عنوان یکی از مقامهای طالبان در شهرستانهای پنجگانه «درواز» فعالیت کند و نفوذ خود را در این منطقه حفظ نماید.
در روزهای اخیر گزارشهایی درباره مخالفت جمعهخان فاتح با طالبان حوزه قندهار و حلقه نزدیک به ملا هبتالله آخندزاده منتشر شده بود. گفته میشود که او از تلاش طالبان قندهاری برای اعمال کنترل بیشتر بر معادن طلای بدخشان و کاهش نفوذ خود و طرفدارانش در این معادن نگران است.
این در حالی است که رهبر طالبان از حدود سه ماه پیش تلاش کرده است با اعزام یک واحد ویژه هزار نفری، کنترل و مدیریت معادن طلای بدخشان را به دست بگیرد و نفوذ فرماندهان محلی را کاهش دهد.
با این حال، تلویزیون ملی افغانستان تحت مدیریت طالبان به تازگی نوار صوتی منتسب به جمعهخان فاتح را منتشر کرده است که در آن ادعا میشود هیچ اختلافی میان او و رهبری طالبان وجود ندارد و رسانهها علیه او تبلیغات به راه انداختهاند.
او در این فایل صوتی گفته است: «چیزی که در رسانهها نشر و پخش حقیقت ندارد و به دور از حقیقت است. این رسانهها تبلیغات در قبال مسئولان و مجاهدین به راه انداختند که تشویش بین ملت و مردم ایجاد کنند و اختلاف میان مجاهدین و مسئولان هم ایجاد شود.»
جمعهخان فاتح حدود یک ماه پیش نیز در یک نوار صوتی دیگر مدعی شده بود که ده هزار نیروی نظامی در اختیار دارد. او گفته بود که در شهرستان «نسی» دو هزار و ۵۰۰ نظامی مجهز به تجهیزات سنگین تحت فرمانش قرار دارند و در شهرستانهای پنجگانه «درواز» نیز تا سه هزار و ۵۰۰ نیروی نظامی از او تبعیت میکنند.
جمعهخان فاتح پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، توانست با جمع آوری بخشی از عواید معادن طلای بدخشان به ثروت قابل توجهی دست یابد. او کاروانی از خودروهای لوکس و گران قیمت در اختیار داشت و حتی در برخی از سفرهای خود از هلیکوپترهای نظامی استفاده میکرد و این باعث جلب توجه طالبان حوزه قندهار به عملکرد او و تلاش برای به حاشیه بردن او شد.
جمعهخان فاتح همچنین کارزار تغییر مذهب اسماعیلیان و وادار کردن آنان به پذیرش مذهب حنفی را دنبال کرده است و شماری از اسماعیلیان یا تحت فشار و یا در برابر دریافت امتیازات مالی به مذهب حنفی گرویدهاند.
این در حالی است که جمعهخان فاتح شبکهای از مدارس دینی را در مناطق مختلف بدخشان، به ویژه در نواحی دارای اکثریت اسماعیلی، ایجاد کرده است. منابع محلی میگویند که کودکان و نوجوانان اسماعیلی در برخی مناطق به اجبار به این مدارس فرستاده میشوند.
هرچند جمعهخان فاتح اکنون هیچ سمت رسمی در ساختار حکومت طالبان ندارد، اما او طی حدود پنج سال گذشته توانسته است با بهره گیری از بخشی از درآمدهای بدخشان، به ویژه عواید حاصل از معادن طلا، شمار نیروهای وفادار به خود را افزایش دهد و شبکهای از نفوذ نظامی و اقتصادی ایجاد کند.
با این حال، قدرت گرفتن فرماندهان غیرپشتون در درون ساختار طالبان همواره یکی از نگرانیهای رهبری این گروه بوده است. به همین دلیل، طالبان ابتدا جمعهخان فاتح را از بدخشان به زابل منتقل کردند و اکنون نیز او را از سمت معاون استاندار زابل برکنار کردهاند.
از سوی دیگر، طی دو سال گذشته شمار طالبان پشتونتبار در بدخشان افزایش یافته است. رهبر طالبان تلاش کرده است بخشی از نیروهای وفادار به خود را به این استان اعزام کند تا نفوذ و قدرت فرماندهان تاجیکتبار طالبان در بدخشان محدود شود.
جمعهخان فاتح از جمله فرماندهان طالبان به شمار میرود که متهم به اعدام و تیرباران شماری از مخالفان طالبان در ملاءعام است. ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده است که در یکی از آنها، او یکی از ساکنان بدخشان را به اتهام همکاری با مخالفان طالبان با شلیک گلوله به قتل میرساند. او همچنین پیشتر مدعی شده بود که هر فردی که در برابر رژیم طالبان ایستادگی کند، حتی اگر نزدیکترین عضو خانوادهاش، از جمله پدر یا برادرش باشد، کشته خواهد شد.
با وجود چنین پیشینهای، جمعهخان فاتح اکنون بیش از هر زمان دیگری نگران سیاستهای طالبان حوزه قندهار در قبال بدخشان است؛ سیاستهایی که با هدف محدود کردن دسترسی او به معادن طلای بدخشان و کاهش قدرت نظامی و اقتصادیاش در این استان دنبال میشود.
