با آغاز مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی ایران، از روز جمعه ۱۲ تیرماه، تهران عملا وارد وضعیتی کمسابقه شده است. وضعیتی که به روایت دهها تن از مردم، بیش از آنکه به برگزاری یک مراسم مذهبی یا حکومتی شباهت داشته باشد، به اجرای یک عملیات تبلیغاتی و امنیتی گسترده برای نمایش حمایت مردمی از نظام شبیه است.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی ایران از حضور گسترده مردم در آیین تشییع دم میزنند، روایتهای رسیده به ایندیپندنت فارسی از ساکنان تهران و دیگر استانها، تصویری متفاوت از آنچه را رسانههای حکومتی روایت میکنند، ارائه میدهد. این روایتها از تعطیلی گسترده ادارات، اختلال در زندگی روزمره، انتقال سازمانیافته نیروهای حکومتی از سراسر ایران و اجبار شمار زیادی از کارمندان دولت و حتی برخی شرکتهای خصوصی به حضور در این مراسم حکایت دارد.
در همین حال، گروهی از صاحبان صنایع و کارخانهها در تهران و البرز در پیامهایی به ایندیپندنت فارسی، گفتند که طی هفتههای گذشته، ماموران سپاه و وزارت اطلاعات آنان را وادار کردهاند به بهانه «مسئولیت اجتماعی» شرکتها، بخشی از هزینههای مراسم تشییع و خاکسپاری علی خامنهای را تامین کنند.
به گفته این منابع، از هر واحد صنعتی مبالغی چند میلیارد تومانی دریافت شده است. این در حالی است که طبق قوانین و ضوابط مربوط به مسئولیت اجتماعی، این منابع باید صرف توسعه فضای سبز، خدمات عمومی، پروژههای آموزشی یا گسترش امکانات ورزشی شود، نه برگزاری یک مراسم حکومتی که به گفته آنان، برخلاف خواست بخش قابلتوجهی از مردم است.
مراسم تشییع علی خامنهای صبح جمعه ۱۲ تیر از مصلای تهران آغاز شد و قرار است طی چند روز آینده در قم، نجف، کربلا و در نهایت مشهد ادامه پیدا کند.
مقامهای جمهوری اسلامی ایران با تعطیل کردن بخش بزرگی از فعالیتهای اداری و اعمال محدودیتهای ترافیکی شدید، تلاش کردهاند شرایط لازم را برای برگزاری این برنامه چندروزه را فراهم کنند. مدارس، سالنهای ورزشی، مساجد، خوابگاهها و شماری از ساختمانهای دولتی نیز برای اسکان افرادی که از شهرهای دیگر به تهران منتقل شدهاند، در اختیار برگزارکنندگان مراسم قرار گرفته است.
اما آنچه بیش از همه در روایتهای مردمی تکرار میشود، نارضایتی گسترده مردم از فلج شدن زندگی روزمره در پایتخت است. یکی از ساکنان یوسفآباد به ایندیپندنت فارسی گفت: «از چند روز پیش، بخش زیادی از خیابانهای مرکزی شهر را بستهاند. رفتوآمد عادی تقریبا غیرممکن شده، برای انجام دادن کارهای روزمره باید مسیرهای طولانی را دور بزنیم. کل شهر را فقط برای برگزاری این مراسم تعطیل کردهاند. انگار نه انگار که مردم تهران و سراسر ایران چند روز از شادی مرگ خامنهای در حال جشن و پایکوبی بودند.»
فرد دیگری که در محدوده خیابان انقلاب زندگی میکند، میگوید سالن ورزشی محل تمرین فرزندش از چند روز قبل تخلیه شده و اکنون محل اسکان نیروهایی است که از شهرستانها به تهران آورده شدهاند. او افزود: «به ما گفتند تا اطلاع ثانوی هیچ فعالیت ورزشی برگزار نمیشود، چون سالن را برای اسکان مهمانان مراسم در اختیار گرفتهاند. چند مدرسه و ساختمان اداری اطراف نیز همین وضعیت را دارند. زندگی در حکومت آخوندی این شکلی است دیگر، دست از آزار و اذیت مردم برنمیدارند.»
در پیامهای متعددی که از مناطق مختلف تهران به دست ایندیپندنت فارسی رسیده، مردم میگویند بسیاری از پایتختنشینها که امکانش را داشتند، پیش از آغاز مراسم تهران را ترک کردند و راهی شهرهای شمالی شدند تا از ترافیک، محدودیتهای امنیتی و اختلالهای گسترده دور بمانند. یکی از این مخاطبان میگوید: «هر کسی توانست از تهران خارج شد. همه میدانستند که این چند روز زندگی عادی در شهر عملا ممکن نیست.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در کنار روایت ساکنان تهران، گزارشهای رسیده از استانهای مختلف نیز از بسیج گسترده نیروهای اداری و حکومتی برای حضور در مراسم حکایت دارد. یک کارمند شهرداری اصفهان میگوید از بخش حراست به کارکنان اعلام کردند که حضور در مراسم تهران الزامی است و اتوبوسهایی برای انتقال آنان در نظر گرفته شد. او افزود: «به ما گفتند اسامی ثبت میشود و غیبت قابلقبول نیست.»
روایت مشابهی هم از استان مازندران به دست ایندیپندنت فارسی رسیده است. یک کارمند اداره آب و فاضلاب ساری میگوید از چند روز قبل، فهرست کارکنانی که باید به تهران اعزام شوند، تهیه شده و برای آنان محل اسکان نیز در نظر گرفتهاند. او تاکید میکند: «این سفر کاملا اداری است و کسی حق مخالفت ندارد.»
چندین مخاطب از استانهای البرز، فارس، مرکزی، کرمان و آذربایجان شرقی نیز روایتهایی مشابه تعریف کرده و گفتهاند کارمندان دستگاههای دولتی، اعضای بسیج، کارکنان برخی شرکتهای وابسته به نهادهای حکومتی و گروههایی از دانشجویان برای حضور در مراسم سازماندهی شدهاند. به گفته آنان، بسیاری از این افراد با اتوبوسهای دولتی راهی تهران شدهاند و هزینه رفتوآمد و اسکان آنان را نیز نهادهای حکومتی تامین کردهاند.
این روایتها در حالی منتشر میشود که مقامهای جمهوری اسلامی ایران از روزهای گذشته آشکارا از بسیج امکانات عمومی برای برگزاری مراسم خبر داده بودند. تعطیلی ادارات، محدودیتهای ترافیکی، تغییر مسیر حملونقل عمومی و اختصاص مراکز عمومی برای اسکان مهمانان، بخشی از اقدامهایی است که به طور رسمی نیز اعلام شدهاند.
اکنون رسانههای حکومتی درحالی از حضور گسترده مردم در این مراسم سخن میگویند که امکان راستیآزمایی مستقل درباره میزان مشارکت داوطلبانه یا سازماندهیشده افراد در این مراسم وجود ندارد و گزارشهای مستقل نیز تصویری متفاوت از آنچه را رسانههای رسمی روایت میکنند، ارائه میدهند.
بسیاری از کسانی که با ایندیپندنت فارسی گفتگو کردهاند، معتقدند حکومت تلاش میکند با استفاده از امکانات دولتی، انتقال گسترده نیروهای وابسته و تعطیل کردن بخش بزرگی از تهران، تصویری از یک تشییع بیسابقه و پرجمعیت ارائه دهد؛ تصویری که بتواند در داخل کشور بهعنوان نشانهای از تداوم مشروعیت حکومت و در عرصه بینالمللی بهعنوان پاسخی به آمریکا و اسرائیل پس از کشته شدن علی خامنهای، مورداستفاده تبلیغاتی قرار گیرد.
این در حالی است که چهار ماه پیش و همزمان با انتشار خبر کشته شدن علی خامنهای در موج اول حمله آمریکا و اسرائیل، ویدیوهای متعددی از جشن، شادی و پایکوبی مردم در نقاط مختلف ایران در شبکههای اجتماعی منتشر شد که بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت. اکنون بسیاری از مردم معتقدند حکومت با بسیج گسترده امکانات عمومی و سازماندهی نیروهای وابسته، تلاش میکند آن تصویر را با نمایش مراسمی پرجمعیت جایگزین کند. هرچند به گفته آنان، هزینه این نمایش تبلیغاتی را باید میلیونها نفری بپردازند که زندگی روزمرهشان طی روزهای اخیر با تعطیلی ادارات، محدودیتهای شدید ترافیکی و اشغال مراکز عمومی، مختل شده است.
