جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، روز دوشنبه گفت که کشورش در مذاکرات با ایران «پیشرفت بسیار خوبی» داشته است. او تاکید کرد که دونالد ترامپ به دنبال توافقی است که برای هر دو ملت آمریکا و ایران «خوب» باشد.

به گزارش رویترز، ونس از محل برگزاری مذاکرات که روز یکشنبه برگزار شد و تا ساعات اولیه صبح روز دوشنبه در بورگنشتوک سوییس ادامه داشت، اعلام کرد که تنگه هرمز باز است. همچنین افزود که مذاکرات فنی در هفته‌ها و روزهای آینده ادامه خواهد داشت و تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران با بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موافقت کرده است.

او ادعا کرد که «ما برای یک توافق نهایی موفق پایه‌ای بسیار محکم بنا کرده‌ایم» و در مورد زمان آغاز فعالیت بازرسان هسته‌ای افزود: «شاید همین هفته، شاید حتی امروز.»

او با بیان اینکه «ایرانی‌ها با دعوت از بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای بازگشت به کشورشان موافقت کردند»، این موضوع را «گام اول به‌سوی کنار گذاشتن کامل سلاح هسته‌ای یا توقف برنامه هسته‌ای ایران» توصیف کرد و گفت: «این دقیقا همان چیزی است که ما می‌خواستیم و دقیقا همان چیزی است که از جمهوری اسلامی ایران خواسته بودیم.»

معاون رئیس‌جمهوری آمریکا افزود: «انتظار دارم این روند طی همین هفته انجام شود، اما فکر می‌کنم برخی گفتگوها با بازرسان و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ممکن است امروز دوشنبه انجام شود.»

او همچنین بر ادامه مذاکرات درباره حل‌وفصل درگیری میان لبنان و اسرائیل تاکید کرد و گفت: «ما برای خلع سلاح حزب‌الله سازوکاری ایجاد کردیم و می‌خواهیم امنیت اسرائیل را حفظ کنیم و در عین حال حاکمیت لبنان را نیز محترم بشماریم.»

ونس اعلام کرد: «ما خواهان آتش‌بس در منطقه‌ایم» و درباره لبنان افزود: «این روند در حال اجرا است و موضوع بحث‌های مستمر خواهد بود.»

او درباره دارایی‌های جمهوری اسلامی ایران نیز گفت: «ما می‌خواهیم سازوکاری ایجاد شود که تضمین کند این پول‌ها به دست مردم ایران برسد، نه اینکه برای تامین مالی تروریسم استفاده شود.»

معاون ترامپ در ادامه این نشست خبری افزود که ایالات متحده طی گفتگوهای یکشنبه در سوییس، به طور مداوم با مقام‌های اسرائیلی و همچنین با کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و لبنان در تماس بود تا آن‌ها را در جریان آخرین تحولات قرار دهد.

معاون رئیس‌جمهوری آمریکا تاکید کرد توافق موردنظر طرحی نیست که ایالات متحده بخواهد آن را به کشورهای منطقه تحمیل کند. به گفته او، کشورهای منطقه با اصرار فراوان از آمریکا خواستند برای دستیابی به چنین توافقی نقش‌آفرینی و کمک کند.

او همچنین گفت اگرچه تمرکز اصلی رسانه‌ها بر روابط و مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بوده، خاورمیانه مدت‌ها است که با بحران‌ها و چالش‌های پیچیده‌ای روبرو است و تلاش‌های دیپلماتیک گسترده‌تری در جریان است.

هیئت ایرانی که روز یکشنبه با میانجی‌گری پاکستان و قطر در مذاکرات با آمریکا در سوییس شرکت کرده بود، پس از «۱۸ ساعت مذاکرات فشرده» روز دوشنبه به تهران بازگشت.

خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد که هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و با حضور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، «اوایل صبح دوشنبه محل مذاکرات را ترک کرد». این خبرگزاری افزود که «مشاوره‌های فنی» در طول هفته در سوییس ادامه خواهد داشت.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نیز روز دوشنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که نخستین نشست کمیته عالی تحت چارچوب «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» در سوییس با موفقیت به پایان رسید و طرف‌ها بر سر نقشه راه دستیابی به توافق نهایی میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا ظرف ۶۰ روز آینده به تفاهم رسیدند.

به گفته شهباز شریف، در این نشست درباره تشکیل یک کمیته عالی برای نظارت سیاسی بر روند مذاکرات و آغاز گفتگوهای فنی بیشتر هم توافق شد.

نخست‌وزیر پاکستان از تعهد تهران و واشنگتن به ادامه تعامل سازنده هم استقبال و از کشورهای حامی این روند، به‌ویژه قطر و سوییس، قدردانی کرد. او که در مقام ریاست دولت اسلام‌آباد، میانجی اصلا مذاکرات پایان جنگ میان تهران و واشنگتن بود، از نقش ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در پیشبرد این مذاکرات تمجید کرد و تلاش‌های اسحاق دار، وزیر خارجه، و محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، را در موفقیت این روند دیپلماتیک موثر دانست.

در عین حال، رسانه‌های عرب‌زبان از جمله العربیه و المیادین روز دوشنبه به نقل از منابع آگاه در پاکستان گزارش کردند که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، روز سه شنبه دوم تیرماه به این کشور سفر می‌کند.

این خبر یک روز پس از توافق نمایندگان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا برای پیشبرد و اجرایی کردن سند تفاهم اسلام‌آباد برای پایان جنگ منتشر می‌شود.

حبیب‌الله عباسی، مدیرکل روابط عمومی دفتر ریاست‌جمهوری نیز تایید کرد که مسعود پزشکیان، سه‌شنبه در سفری یک‌روزه راهی پاکستان خواهد شد. او «پیگیری مصوبات سفرهای قبلی، بررسی زمینه‌های گسترش روابط اقتصادی و قدردانی پزشکیان از پیگیری‌های پاکستان در موضوع میانجی‌گری میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا» را از اهداف این سفر اعلام کرد.

عباسی افزود که مشورت با مقام‌های عالی پاکستان درباره موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی و پیگیری تفاهم‌های پیشین نیز در دستور کار سفر پزشکیان قرار دارد. به گفته او، انتظار می‌رود تعدادی از وزیران و مقام‌های دولت، از جمله وزیر امور خارجه، پزشکیان را در این سفر همراهی کنند.

در همین حال، سی‌ان‌ان به نقل از داده‌های دریایی گزارش داد عبور شناورها از تنگه هرمز در ۲۴ ساعت گذشته اندکی افزایش یافته و هم‌زمان تلاش‌ها برای بازگشایی کامل این آبراهه راهبردی ادامه دارد.

بر اساس داده‌های سرویس ردیابی کشتی‌ها (MarineTraffic) که سی‌ان‌ان بررسی کرده است، دست‌کم ۱۴ کشتی روز دوشنبه از تنگه هرمز عبور کردند.

بنا بر اعلام لویدز لیست اینتلیجنس (Lloyd’s List Intelligence) موسسه تحلیل داده‌های دریایی، از ۱۸ تا ۲۴ خرداد در مجموع ۳۰ عبور از این تنگه ثبت شد که دومین سطح پایین از ۱۱ اسفند به شمار می‌رود. سی‌ان‌ان نوشت این داده‌ها ممکن است همه شناورها را پشش ندهد، چون تنها بخشی از کشتی‌ها موقعیت خود را مخابره می‌کنند و برخی سیگنال‌ها نیز ممکن است تحت تاثیر «جعل موقعیت جی‌پی‌اس» قرار گرفته باشد.

با وجود مثبت ارزیابی شدن گفتگوهای تهران و واشنگتن و باز شدن تنگه هرمز، حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، در یادداشتی نوشت کمترین پاسخ به تهدیدهای دونالد ترامپ، «تحقیر» او و ترک میز مذاکره است و افزود حتی در صورت ادامه مذاکرات نیز نباید ترامپ را بدون «انتقام خون» علی خامنه‌ای، قاسم سلیمانی و دیگر کشته‌شدگان جمهوری اسلامی رها کرد.

شریعتمداری در این یادداشت که هم‌زمان با مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا منتشر شد، به اظهارات اخیر ترامپ در مصاحبه با فاکس‌نیوز درباره تنگه هرمز و لبنان و تهدید جمهوری اسلامی و مسئولان آن پرداخت. او ترامپ را «احمق»، «پلید» و «بی‌شخصیت» خواند و نوشت رئیس‌جمهوری آمریکا می‌خواهد «شکست در میدان» را با «رجزخوانی و قمپز در میز مذاکره» جبران کند.

مدیرمسئول کیهان همچنین نوشت: «لاف‌های گزاف ترامپ و قمپز درکردن‌های همه‌روزه‌اش به راه رفتن پنگوئن‌ها شبیه است» و افزود پنگوئن‌ها طوری راه می‌روند که انگار «چند تا شیر و ببر و پلنگ را لت‌وپار کرده‌اند».

امیرحسین بانکی‌پور، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، نیز به سایت دیده‌بان ایران گفت: «وقتی ترامپ با ادبیات قلدرمآبانه سخن می‌گوید و تهدید می‌کند، آتش‌بس معنایی ندارد.»

این نماینده مجلس ادامه داد: «آتش‌بس زمانی معنا پیدا می‌کند که طرف مقابل شما به زانو درآمده باشد، نه اینکه خود را پیروز بداند.» او افزود: «امیدواریم رفتار هیئت مذاکره‌کننده ما اصلاح شود و طرف مقابل را وادار کنند تا خواسته‌های ما را انجام دهد.»