در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از پیشرفت در مسیر دستیابی به توافقی احتمالی با جمهوری اسلامی ایران سخن میگوید، مقامها و تحلیلگران اسرائیلی بهطور فزایندهای در حال تشریح شروطیاند که به باور آنان، در هر توافقی، برای جلوگیری از بازسازی قدرت نظامی و نفوذ منطقهای تهران، باید درنظر گرفته شود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز چهارشنبه گفت اسرائیل و آمریکا همچنان در «هماهنگی کامل» قرار دارند. او در آغاز نشست کابینه امنیتی اعلام کرد: «ما اهداف مشترکی داریم که مهمترین آن، خارج کردن مواد غنیشده از ایران ــ همه مواد غنیشدهــ و برچیدن توان غنیسازی جمهوری اسلامی است.»
ترامپ نیز روز چهارشنبه به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «در ۲۴ ساعت گذشته گفتگوهای بسیار خوبی داشتهایم و احتمال دستیابی به توافق بسیار زیاد است.» با این حال هشدار داد اگر مذاکرات شکست بخورد، «ناچار خواهیم شد گامی بسیار بزرگتر برداریم».
برای اسرائیل، مسئله فقط پایان یافتن جنگ نیست، بلکه این است که جمهوری اسلامی چگونه از مذاکرات خارج میشود؛ تضعیفشده یا دارای موقعیتی برای بازسازی دوباره قدرت خود. مقامهای اسرائیلی نگراناند یک توافق ضعیف به تهران اجازه دهد توانمندیهای راهبردی خود را حفظ کند، به لحاظ اقتصادی، نفسی تازه کند و در نهایت شبکه گروههای مسلح منطقهای خود را که پیش از جنگ اسرائیل را تهدید میکردند، احیا کند.
اسرائیل همچنین به دنبال تضمینهایی است که در صورت نقض تعهدات از سوی تهران، اهرم فشار نظامی و آزادی عمل را برای اسرائیل حفظ کند.
در همین چارچوب، تحلیلگران اسرائیلی میگویند خط قرمزهای اورشلیم بر چهار محور اصلی متمرکز است: برچیدن زیرساختهای غنیسازی، محدود کردن برنامه موشکهای بالیستیک، جلوگیری از بازسازی حزبالله و حماس و ممانعت از آنکه حکومت ایران از مذاکرات مشروعیت سیاسی یا امتیاز راهبردی به دست آورد.
بدون غنیسازی، بدون بندهای انقضادار
ژاکوب عمیدرور، مشاور پیشین امنیت ملی اسرائیل، معتقد است موضع اسرائیل همان است که بود و از هیچیک از آنها کوتاه نخواهد آمد. او تصریح کرد: «اورانیوم قابلاستفاده در ساخت سلاح هستهای باید از ایران خارج شود. نباید به ایرانیها اجازه غنیسازی اورانیوم داده شود.»
نداو ایال، روزنامهنگار و تحلیلگر اسرائیلی، نیز با این دیدگاه موافق است و میگوید اسرائیل به دنبال چارچوبی بسیار سختگیرانهتر از توافقهای قبلی است. او تاکید میکند: «اسرائیل میخواهد جمهوری اسلامی تا حد ممکن طولانیمدت غنیسازی را متوقف کند و مواد غنیشده نیز از ایران خارج شود.» به گفته او، تلآویو به دنبال «توافق کنترل تسلیحاتی گسترده و مستحکم» است
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
آونر گولوف، معاون اندیشکده «مایند اسرائیل»، نیز به فاکسنیوز دیجیتال گفت اسرائیل خواهان برچیده شدن کامل زیرساخت هستهای زیرزمینی جمهوری اسلامی است. او گفت: «در حوزه هستهای، آنچه اهمیت دارد خروج مواد غنیشده، نابودی تاسیسات زیرزمینیــ از جمله سایتهایی که هنوز در حال ساختاندــ و ممنوعیت ایجاد سایتهای جدید است.»
گولوف درباره «بندهای غروب» یا همان بندهای انقضادار که پس از چند سال محدودیتها را منقضی میکنند، هم هشدار داد و گفت که توافق باید فاقد بندهای تاریخ انقضادار باشد. او همچنین خواستار «نظارت و بازرسی بسیار گسترده و سختگیرانه، در هر مکان و تحت هر شرایطی، بدون وابستگی به موافقت ایران» شد.
جاناتان روهه، پژوهشگر موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، نیز به فاکسنیوز دیجیتال گفت: «برای یک توافق قابلقبول، آمریکا و اسرائیل باید خطقرمزها بسیار مشابهی داشته باشند.» او این خطقرمزها را «تعطیلی کامل، دائمی و قابل راستیآزمایی برنامه تسلیحات هستهای ایران» دانست و افزود که این موضوع فقط به تحویل اورانیوم غنیشده محدود نمیشود و تعطیلی تاسیسات مرتبط با غنیسازی در کوه کلنگ و اصفهان نیز لازم است.
موشکها، تهدیدی همسطح با پرونده هستهای
تحلیلگران اسرائیلی میگویند در کنار مسئله هستهای، برنامه موشکهای بالیستیک جمهوری اسلامی نیز به نگرانی اصلی امنیتی اسرائیل تبدیل شده است. ایال گفت: «یکی از پرسشهای کلیدی این است که آیا برای برنامه موشکهای بالیستیک ایران محدودیتی در نظر گرفته خواهد شد یا نه. اسرائیل این موضوع را تهدیدی وجودی میبیند که دستکمی از مسئله هستهای ندارد.»
عمیدرور هم هشدار داد اگر محدودیتی بر برنامه موشکی اعمال نشود، این تهدید در نهایت میتواند فراتر از اسرائیل و اروپا گسترش یابد. او گفت: «اگر محدودیتی بر برنامه موشکی وجود نداشته باشد، موشکهایی که امروز میتوانند تا اروپا برسند، طی پنج تا ۱۰ سال آینده، به آمریکا هم خواهند رسید.»
گولوف نیز استدلال کرد توافقی که فقط بر برنامه هستهای متمرکز باشد، به تهران اجازه میدهد هزاران موشک تولید و برای جهش احتمالی آینده به سمت سلاح هستهای سپری حفاظتی ایجاد کند.
روهه نیز گفت محدود کردن زرادخانه موشکی جمهوری اسلامی باید شامل جلوگیری از بازسازی توان تولید موشکها باشد؛ توانمندی که در جریان جنگ آسیب دید.
حماس، حزبالله و مسئله نیروهای نیابتی
یکی دیگر از نگرانیهای اصلی اسرائیل این است که پول حاصل از کاهش تحریمها یا ازسرگیری فروش نفت، دوباره به جیب نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه ریخته شود.
ایال گفت: «اسرائیل میخواهد جمهوری اسلامی از دخالت در لبنان و غزه دست بردارد و حمایت از گروههای مسلح فعال علیه اسرائیل را متوقف کند.» او افزود: «برای اسرائیل مسئله اساسی این است که پول حاصل از کاهش تحریمها صرف بازسازی نیروهای نیابتی در منطقه نشود.»
عمیدرور نیز گفت توانایی جمهوری اسلامی برای حمایت از حزبالله و حماس، به دلیل فروپاشی مسیرهای منطقهای انتقال تجهیزات، تضعیف شد و علت اینکه ایرانیها دیگر نمیتوانند از نیروهای نیابتی به طور موثر حمایت کنند، این است که دیگر ارتباط زمینی میان ایران و سوریه وجود ندارد، اما هشدار داد اگر مذاکرات این تصور را ایجاد کند که واشنگتن عقبنشینی کرده، نیروهای نیابتی تهران ممکن است حتی قویتر از دوران پیش از جنگ ظاهر شوند.
بدون «تصویر پیروزی» برای تهران
روهه همچنین گفت اسرائیل میخواهد از هر توافقی که بدون تضعیف اساسی حکومت ایران، دوباره به آن مشروعیت ببخشد، جلوگیری کند. او گفت: «جلوگیری از هر چیزی که به حکومت ایران مشروعیت بدهد و مردم ایران را رها کند، مسئلهای حیاتی است.» به گفته او، ارائه تضمین در برابر حملات آینده یا پرداخت غرامت به تهران بابت خسارتهای جنگ مشمول این موضوع میشود.
روهه هشدار داد که از نگاه اسرائیل، «توافق بد» هر توافقی است که آزادی عمل آینده اسرائیل علیه جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن را محدود کند. او افزود: «این یکی از دلایل اصلی است که جمهوری اسلامی میخواهد دولت ترامپ را وارد مذاکراتی فرسایشی و بیپایان کند؛ مذاکراتی که گزینه نظامی را به حاشیه ببرد و میان واشنگتن و تلآویو فاصله ایجاد کند.»
