ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، برای نخستین بار به کاخ سفید می‌رود تا طرحی را به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ارائه دهد. هدف این طرح خلع سلاح گروه حزب‌الله مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران و همچنین گرفتن تضمینی برای خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان است.

عون که پیش از رسیدن به مقام ریاست‌جمهوری در سال گذشته فرمانده ارتش لبنان بود، نخستین رئیس‌جمهوری لبنان در نزدیک به بیست سال گذشته است که به کاخ سفید می‌رود. او در این دیدار برای نخستین بار رودررو با ترامپ ملاقات خواهد کرد.

به گزارش رویترز، این دیدار که روز سه‌شنبه برگزار می‌شود، در مقطعی بسیار حساس انجام می‌شود؛ مقطعی که در آن نیروهای اسرائیلی همچنان بخش‌هایی از جنوب لبنان را در اشغال دارند، صدها هزار لبنانی در پی حملات اسرائیل همچنان آواره‌اند و حزب‌الله نیز به شدت با مذاکرات مستقیم دولت لبنان با اسرائیل و همچنین تلاش‌های دولت برای خلع سلاح این گروه مخالف است.

عون هفته گذشته گفت از ترامپ درخواست خواهد کرد که «فشار لازم را بر اسرائیل وارد کند» تا به توافقی که با میانجی‌گری آمریکا در ۲۶ ژوئن میان لبنان و اسرائیل حاصل شده وفادار بماند. هدف این توافق، خلع سلاح حزب‌الله، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از لبنان و فراهم کردن زمینه برای برقراری روابط صلح‌آمیز میان دو کشور است.

یک مقام لبنانی اعلام کرد که عون پیشنهادی مکتوب درباره نحوه برچیدن زرادخانه گسترده حزب‌الله به ترامپ ارائه خواهد داد. به گفته این مقام، عون معتقد است تنها ترامپ از نفوذ و اهرم فشاری برخوردار است که می‌تواند اسرائیل را به خروج نیروهایش و بازگرداندن حاکمیت کامل لبنان وادار کند.

تلاش برای خلع سلاح حزب‌الله

ژوزف عون ۶۲ ساله، سال گذشته و اندکی پیش از آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ به ریاست‌جمهوری لبنان رسید. ایالات متحده از انتخاب او استقبال کرد.

عون یک نظامی حرفه‌ای و باتجربه است که در طول خدمتش دو بار مجروح شده و ترکش یکی از این جراحات هنوز در بدن اوست.

به قدرت رسیدن او نشان‌دهنده تغییری مهم در موازنه قدرت لبنان بود؛ تغییری که پس از حمله گسترده اسرائیل به حزب‌الله در سال ۲۰۲۴ و همچنین سقوط بشار اسد، متحد سوری حزب‌الله، رخ داد. این تحولات جایگاه حزب‌الله و نفوذ تعیین‌کننده آن بر ساختار حکومت لبنان را به‌شدت تضعیف کرد.

عون در مراسم تحلیف خود وعده داد که «حق انحصار سلاح در دست دولت» را تثبیت کند.

نخستین سال ریاست‌جمهوری او عمدتا صرف تلاش دولت برای خلع سلاح حزب‌الله شد؛ گروهی که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۹۸۲ تأسیس کرد و تاکنون چندین بار با اسرائیل وارد جنگ شده است.

در چارچوب آتش‌بس پس از جنگ ۲۰۲۴، ارتش لبنان بدون مقاومت جدی حزب‌الله، در جنوب کشور مستقر شد تا انبارهای تسلیحاتی این گروه را جمع‌آوری کند.

آغاز جنگی تازه

اما در ابتدای دومین سال ریاست‌جمهوری عون جنگی تازه آغاز شد؛ زمانی که حزب‌الله در دوم مارس، در حمایت از ایران که تحت حملات آمریکا و اسرائیل قرار داشت، به سوی اسرائیل آتش گشود.

این حمله حزب‌الله عملیات گسترده هوایی و زمینی اسرائیل را در پی داشت که بنا بر اعلام وزارت بهداشت لبنان، بیش از چهار هزار و ۳۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند، از جمله نزدیک به ۸۰۰ کودک، زن و امدادگر.

آمار اعلام‌شده میان غیرنظامیان و نیروهای مسلح تفکیک قائل نمی‌شود و حزب‌الله نیز تاکنون آمار تلفات نیروهای خود را منتشر نکرده است.

پس از آغاز جنگ، عون به سرعت خواستار مذاکرات مستقیم با اسرائیل شد؛ اقدامی که برای کشوری که از سال ۱۹۷۸ بارها هدف حمله اسرائیل قرار گرفته، تغییری تاریخی به شمار می‌رود. این اقدام به برگزاری بالاترین سطح دیدارهای رودررو میان دو کشور در چند دهه اخیر انجامید.

همین موضع، عون را هدف انتقادهای شدید حزب‌الله و حامیانش قرار داد. با این حال، او بر موضع خود پافشاری کرده، حزب‌الله را مسئول آغاز جنگ دانسته و گفته است لبنان به خاطر منافع ایران در حال نابود شدن است.

با این حال، عون از پذیرش درخواست ترامپ برای دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، خودداری کرده است.

یک نظامی باسابقه

ژوزف عون در منطقه سن‌الفیل، در حومه شرقی بیروت، متولد شد. خانواده او اصالتا اهل جنوب لبنان هستند. نخستین مأموریت نظامی او در سال ۱۹۸۵ و در بحبوحه جنگ داخلی لبنان، فرماندهی یک دسته از نیروهای تکاور ارتش بود.

اندکی پس از ارتقای او به فرماندهی ارتش، عملیات پاکسازی نیروهای داعش از مرز مشترک لبنان و سوریه تحت نظارت او انجام شد.

او همچنین ارتش لبنان را در دوران بحران ناشی از فروپاشی مالی سال ۲۰۱۹ رهبری و هدایت کرد؛ بحرانی که در پی دهه‌ها فساد و سوءمدیریت، سبب سقوط شدید ارزش پول ملی لبنان شد. در آن زمان، عون هشدار داده بود که این بحران ممکن است به فروپاشی ارتش لبنان، که آن را «ستون فقرات کشور» توصیف می‌کرد، منجر شود.

او در موضع‌گیری‌ای که از سوی یک فرمانده ارتش بسیار سیاسی تلقی می‌شود، از سیاستمداران حاکم به دلیل این فروپاشی انتقاد کرد و گفت همان‌گونه که مردم گرسنه‌اند، سربازان نیز از گرسنگی رنج می‌برند.

انتخاب عون به ریاست‌جمهوری، به خلاء دو ساله در این سمت پایان داد؛ خلائی که پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری میشل عون، متحد حزب‌الله، که نسبت خانوادگی با ژوزف عون ندارد، در سال ۲۰۲۲ به وجود آمده بود.

او همچنین متعهد شده است اصلاحات اقتصادی به تعویق‌افتاده را پیش ببرد و برای تحقق عدالت درباره قربانیان انفجار بندر بیروت در سال ۲۰۲۰ تلاش کند.