معتصم آغا جان، یکی از مقام‌های ارشد طالبان و از نزدیکان ملا عمر، بنیان‌گذار گروه طالبان، به دست نیروهای استخبارات (اطلاعات) طالبان در شهر قندهار در جنوب افغانستان بازداشت شد. منابعی در قندهار گفته‌اند که دلیل بازداشت او تلاش برای برقراری آتش‌بس و  کاهش خشونت میان رژیم طالبان و پاکستان بوده است. 

سطح تنش میان رژیم طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر افزایش یافته و در حملات هوایی پاکستان شماری از غیرنظامیان در افغانستان کشته شده‌اند. در چنین شرایطی، تلاش‌های معتصم آغا جان برای کاستن از تنش‌ها و ایجاد را‌های گفتگو خارج از حکومت طالبان، برای حلقه نزدیک به ملا هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان حساسیت‌برانگیز شده است. 

معتصم آغا جان بیشتر اوقات در شهر قندهار به سر می‌برد و یکی از چهره‌های نزدیک به حلقه رهبری سنتی طالبان شناخته می‌شود. ملا هبت‌الله آخندزاده در حوزه استخبارات این گروه نفوذ گسترده‌ای دارد و به احتمال زیاد بازداشت معتصم آغا جان نیز با دستور مستقیم او انجام شده است. ملا هبت‌الله آخندزاده هر نوع فعالیت سیاسی خارج از چارچوب رسمی رژیم طالبان را ممنوع کرده است. 

تا اینک رژیم طالبان درمورد بازداشت معتصم آغا جان ابراز نظر نکرده است. 

معتصم آغا جان، در دوره نخست حاکمیت طالبان، رئیس دفتر سیاسی ملا عمر و وزیر خزانه‌داری بود. حدود سه سال و نیم قبل، او به ضمانت ملا یعقوب، فرزند ملا عمر و وزیر دفاع طالبان، از امارات متحده عربی به افغانستان بازگشت. او از چهره‌های نزدیک به خانواده ملا عمر است و به همین دلیل جایگاه ویژه‌ای در میان برخی از افراد طالبان دارد. 

بازداشت معتصم آغا جان در قندهار ممکن است بر جایگاه و وزن سیاسی ملا یعقوب در درون حکومت طالبان تاثیر بگذارد. معتصم آغا جان از چهره‌های نزدیک به ملا یعقوب بود و حتی مشاور و راهنمای او به شمار می‌آمد. با این حال، اقدام استخبارات طالبان در بازداشت او، وعده‌های ملا یعقوب مبنی بر مصون بودن افراد در داخل افغانستان را با چالش جدی مواجه کرده است. 

این نخستین‌ بار نیست که معتصم آغا جان با فشار طالبان مواجه می‌شود. چهار سال پیش نیز نیروهای طالبان به خانه او در کابل رفتند و آنجا را تفتیش کردند. در آن زمان، معتصم آغا جان گفت که نیروهای طالبان نخست تلفن‌های همراه راننده‌ها و محافظان خانه او را گرفتند و سپس خانه را تفتیش کردند. او مدعی شده بود که نیروهای طالبان یک خودرو زرهی شخصی و چند اسلحه را از آنجا برده‌اند. 

معتصم آغا جان تا سال ۲۰۱۰ از اعضای ارشد شورای رهبری طالبان موسوم به «شورای کویته» بود، اما در اوت همان سال در شهر کراچی پاکستان هدف حمله افراد مسلح ناشناس قرار گرفت و به‌‌شدت مجروح شد و برای درمان به ترکیه رفت. پس از این رویداد، روابط او با رهبری طالبان پرتنش شد و او به‌ناچار همراه با خانواده‌اش پاکستان را ترک کرد. 

او همچنین روابط نزدیکی با حامد کرزی، از روسای پیشین افغانستان، داشت و در دوران ریاست‌‌جمهوری او کوشید زمینه گفتگو میان تحریک طالبان افغانستان و حکومت جمهوری را فراهم کند، اما طالبان این درخواست را نپذیرفتند. پس از آن نیز معتصم آغا جان با اشرف غنی، رئیس‌‌جمهوری پیشین افغانستان، در تماس بود و عکسی از او منتشر شد که معتصم آغا جان را در کنار او نشان می‌داد. 

معتصم آغا جان تا پیش از سرنگونی حکومت افغانستان به دست طالبان در کابل زندگی می‌کرد، اما پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، به امارات متحده عربی رفت. با آنکه او در دوره دوم حاکمیت طالبان هیچ مقام رسمی ندارد، اما همچنان در میان شماری از این گروه چهره‌ای تاثیرگذار شناخته می‌شود. 

در سطح کلان‌تر، ملا هبت‌الله آخندزاده با ایجاد انحصار شدید قدرت تلاش کرده است تمامی تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات مهم زیر نظر مستقیم او انجام شود. در همین چارچوب، یک سال قبل شیر محمد عباس استانکزی، معاون سیاسی پیشین وزارت خارجه رژیم طالبان، در مراسم فارغ‌التحصیلی طلاب دینی در استان خوست، سیاست‌های ملا هبت‌الله مبنی بر ممنوعیت تحصیل دختران را خلاف «شریعت اسلامی» دانست. پس از این اظهارات، او مجبور شد افغانستان را ترک کند. در آن زمان رهبر طالبان فرمان بازداشت او را صادر کرد، اما پیش از عملی شدن این فرمان، استانکزی کشور را ترک کرده بود. 

در مجموع، بازداشت معتصم آغا جان و فرار شیر محمد عباس استانکزی نشان می‌دهد که اگر اقدامات و دیدگاه‌های مقام‌های ارشد طالبان در تضاد با رهبر این گروه قرار گیرد، حتی آنها هم از مصونیت برخوردار نیستند و با واکنش‌های سخت‌گیرانه مواجه می‌شوند.