با طولانی‌تر شدن جنگ خاورمیانه و کاهش ذخایر داروهای حیاتی، عربستان سعودی به‌عنوان یک مسیر حیاتی بالقوه برای دیگر کشورهای خلیج فارس مطرح شده است.

حریم هوایی منطقه به‌طور مداوم دچار اختلال است و فرودگاه‌های مهم منطقه از جمله دبی، ابوظبی و دوحه به‌دلیل حملات پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی بسته شده‌اند. دبی و دوحه از مراکز اصلی حمل‌ونقل بار هوایی‌اند که اروپا را به آسیا و آفریقا متصل می‌کنند. با این حال فرودگاه‌های ریاض و جده همچنان بازند و می‌توانند محموله‌های شرکت‌های دارویی را دریافت کنند. این داروها را می‌توان از طریق زمینی به مقصد نهایی منتقل کرد.

گزینه‌های دیگر نیز استانبول و عمان بوده‌اند.

به گزارش عرب‌نیوز، کشورهای حوزه خلیج فارس به‌شدت به واردات وابسته‌اند. از طرفی برخی داروها تاریخ مصرف کوتاهی دارند و نیازمند نگهداری در «زنجیره سرد» با شرایط سخت‌گیرانه‌اند. یعنی دارو باید همیشه و بدون حتی یک لحظه وقفه، خنک نگه داشته شود و دمای دارو از کارخانه تولیدکننده تا لحظه رسیدن به بیمار، نباید تغییر کند.

برخی مراکز درمانی در منطقه هشدار داده‌اند که ممکن است ظرف چهار تا شش هفته با کمبود موجودی مواجه شوند. پراشانت یاداو، پژوهشگر ارشد حوزه سلامت جهانی در شورای روابط خارجی، اشاره می‌کند که داروهای سرطان از جمله مواردی‌اند که بیشترین خطر را دارند و تاخیر در تحویل داروهای شیمی‌درمانی می‌تواند پیامدهای بسیار وخیمی برای بیماران داشته باشد.

ووتر دیوولف، استاد مدرسه مدیریت آنتورپ، می‌گوید داده‌های صنعت نشان می‌دهد که ارسال بیش از یک‌پنجم بار هوایی بین‌المللی ــ که مسیر اصلی انتقال داروها و واکسن‌های حیاتی و نجات‌بخش است‌ــ به دلیل بحران در خاورمیانه متاثر شده است

کارشناسان هشدار دمی‌دهند که ایجاد مسیرهای جایگزین «زنجیره سرد»،‌ یعنی مسیرهای کنترل‌شده از نظر دما برای داروهای حساس، به‌سرعت ممکن نیست و همیشه هم در دسترس نیست.

مدیر دیگری از یک شرکت دارویی هم گفت برای اولویت‌بندی محموله‌های حیاتی برای بیماران، از جمله داروهای سرطان، تیم‌های داخلی تشکیل داده‌اند و هشدار داد که برخی محموله‌های نیازمند کنترل دما ممکن است نتوانند به پرواز یا مرحله بعدی حمل‌ونقل برسند، مگر اینکه شرایط مناسب نگهداری و جابه‌جایی فراهم شود.

یکی از مدیران یک شرکت تجهیزات پزشکی هم اضافه کرد که نخستین گام، شناسایی محموله‌هایی است که هم‌اکنون در مسیر یا آماده ارسال‌اند. سپس باید تصمیم گرفت کدام پالت‌ها باید تغییر مسیر داده شوند و آیا لازم است برای محموله‌های جدید مجددا برنامه‌ریزی شوند یا نه.

این مدیر که مانند دیگران به شرط ناشناس ماندن، درباره عملیات داخلی شرکت خود صحبت می‌کرد، گفت برخی محموله‌های اروپا‌ــ‌آسیا که معمولا از طریق فرودگاه‌های دبی یا دوحه جابه‌جا می‌شدند، اکنون از مسیر چین یا سنگاپور در حال انتقال‌اند. از طرفی استفاده از مسیرهای دریایی هم به‌ دلیل طولانی بودن زمان حمل‌ونقل و همچنین بسته شدن تنگه هرمز، عملی نیست. او گفت: «اگر یک عمل جراحی فوری داشته باشید و بیماری در انتظار درمان باشد، باید سریع‌ترین روش حمل‌ونقل را انتخاب کنید.»

یاداو هم اشاره کرد تاخیر در تحویل داروهای شیمی‌درمانی می‌تواند پیامدهای جدی برای بیماران داشته باشد و ممکن است مجبور شوند دوره درمان را از ابتدا آغاز کنند یا بیماری سرطان آن‌ها پیشرفت کند. او افزود این اختلالات از هم‌اکنون برای برخی مراکز مشکل‌ساز شده و برخی هشدار داده‌اند که اگر شرایط بهبود نیابد، ظرف چهار تا شش هفته با کمبود مواجه خواهند شد.

بیش از ۱۰۰ نفر از فعالان صنعت داروسازی و لجستیک هفته گذشته در یک وبینار که گروه لجستیک علوم زیستی فارما ائرو (Pharma.Aero) برگزار کرد، شرکت کردند تا درباره بحران خلیج فارس و پیامدهای آن برای زنجیره تامین و حمل‌ونقل دارو تبادل‌نظر کنند.