با گذشت ۱۸ روز از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، شورشیان حوثی یمن که تحت‌ حمایت جمهوری اسلامی‌اند، تا این لحظه در حاشیه درگیری‌ها باقی مانده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل با موشک‌ها و پهپادها پایگاه‌های نظامی آمریکا و برخی اهداف دیگر را در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس هدف قرار داد؛ حملاتی که مسیرهای تجاری را مختل و انتقال نفت و گاز مایع را با تنگنا مواجه کرد و بر پروازهای تجاری منطقه هم تاثیر گذاشت.

چرا حوثی‌ها فعلا وارد جنگ نشده‌اند؟

تایمز اسرائیل به نقل از کارشناسان می‌نویسد که حوثی‌ها به این دلیل تاکنون از ورود به جنگ پرهیز کرده‌اند که نگران ترور رهبران خود، اختلافات داخلی در یمن و همچنین اطمینان نداشتن از تامین سلاح‌اند. با این حال، تحلیلگران می‌گویند این وضعیت ممکن است تغییر کند.

با این حال حزب‌الله لبنان دو روز پس از حمله به جمهوری اسلامی، یعنی تنها ۱۵ ماه پس از پایان آخرین جنگش با اسرائیل که نوامبر ۲۰۲۴ با آتش‌بس پایان یافت، حملات  به اسرائیل را از سر گرفت. در عراق هم شبه‌نظامیان مرتبط با «مقاومت اسلامی در عراق» اعلام کردند که با پهپاد به پایگاه‌های آمریکایی در اربیل حمله کرده‌اند.

با این حال، حوثی‌ها تاکنون تنها به برگزاری تجمع‌ها و صدور بیانیه‌هایی در محکومیت جنگ علیه جمهوری اسلامی بسنده کرده‌اند. این در حالی است که پس از حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، آن‌ها موجی از حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و کشتی‌ها در دریای سرخ انجام دادند. در جریان آن جنگ، حوثی‌ها بیش از ۱۳۰ موشک بالیستیک و ده‌ها پهپاد انفجاری به سوی اسرائیل شلیک کردند که یکی از آن‌ها باعث کشته شدن یک غیرنظامی شد. اسرائیل هم در پاسخ طی ۱۹ حمله هوایی و دریایی مواضع حوثی‌ها را در یمن (حدود ۱۸۰۰ کیلومتر دورتر از اسرائیل) هدف قرار داد.

سکوت حوثی‌ها، یک انتظار راهبردی؟

حوثی‌ها که از حمایت تسلیحاتی جمهوری اسلامی برخوردارند، در سال ۲۰۱۴ بخش عمده شمال یمن و پایتخت آن، صنعا، را تصرف کردند. در سال بعد، ائتلافی به رهبری عربستان سعودی برای حمایت از دولت یمن وارد شکل گرفت.

شعار رسمی حوثی‌ها این است: «الله‌اکبر، مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، لعنت بر یهودیان، پیروزی برای اسلام» حوثی‌ها با وجود نزدیکی سیاسی و مذهبی با جمهوری اسلامی، از نظر اعتقادی به شاخه متفاوتی از تشییع تعلق دارند و برخلاف حزب‌الله لبنان یا برخی شبه‌نظامیان عراقی، تابع رهبر جمهوری اسلامی (ولی فقیه) نیستند.

با این حال، به گفته احمد ناجی، تحلیلگر ارشد یمن در اندیشکده گروه بحران بین‌المللی، حوثی‌ها همچنان یکی از ابزارهای نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی به شمار می‌روند.

دو عضو دفتر رسانه‌ای و سیاسی حوثی‌ها به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند که ذخایر تسلیحاتی این گروه پس از حملات گسترده در جنگ اسرائیل و حماس کاهش یافته است. جنگ کنونی با جمهوری اسلامی هم انتقال سلاح به یمن را دشوارتر کرده است. 

به گفته ناجی، به نظر می‌رسد حوثی‌ها از طریق جذب جنگجویان جدید، تولید سلاح در داخل و اعزام نیروی کمکی به سواحل غربی یمن در حال تقویت نیروهای خود و آمادگی برای تشدید درگیری‌اند.

عبدالملک الحوثی، رهبر این گروه، هم بارها تاکید کرده که آن‌ها آماده مداخله‌اند و ادعا کرده که «انگشت ما روی ماشه است». با این حال همچنان مشخص نیست این مداخله چه شکلی خواهد داشت.

اگر حوثی‌ها وارد جنگ شوند، احتمال می‌رود حمله به کشتی‌ها در دریای سرخ و خلیج عدن را از سر بگیرند و هم‌زمان اسرائیل را نیز هدف قرار دهند. آن‌ها همچنین ممکن است در حملات جمهوری اسلامی به کشورهای خلیج فارس مشارکت کنند و دارایی‌ها و منافع نظامی آمریکا را هدف قرار دهند.

زمان‌بندی هنوز نامشخص است

عبدالباری طاهر، تحلیلگر سیاسی یمنی، معتقد است تصمیم برای ورود به جنگ به وضعیت داخلی یمن نیز بستگی دارد و عواملی از جمله درگیری‌های مرگبار اخیر در جنوب یمن، مخالفت عمومی در صنعا با ورود به جنگ و همچنین احتیاط بیشتر رهبران حوثی پس از چندین ترور، هم اثرگذارند.

به گفته دو مقام حوثی، آمریکا از طریق میانجی‌های عمانی به آن‌ها هشدار داده است که در جنگ شرکت نکنند. همچنین به رهبران سیاسی و امنیتی حوثی اطلاع داده شده که موبایل‌هایشان تحت کنترل آمریکا و اسرائیل است. از ترس ترورهای احتمالی اسرائیل، به رهبران این گروه دستور داده شده است در انظار عمومی ظاهر نشوند.

تحلیلگران می‌افزایند با اینکه حوثی‌ها همیشه برای جنگ آماده‌اند، توان نظامی یا شرایط داخلی یمن هنوز آن‌ها را مجبور به ورود به این جنگ نکرده است. این گروه احتمالا به یک دلیل یا بهانه داخلی در یمن نیاز دارند؛ دلیلی که حمایت از پایگاه اجتماعی آن‌ها را تقویت کند، زیرا حوثی‌ها یک گروه محلی‌اند که اگرچه جمهوری اسلامی از آن‌ها حمایت و استفاده می‌کند، آن‌ها را به‌ وجود نیاورده است.