ساعاتی پس از آنکه دیدار عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، در مسقط پایتخت عمان پایان یافت، ایالات متحده تحریمهای تازهای را علیه تهران در نظر گرفت.
رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه هفدهم بهمن فرمان اجرایی تازهای را با هدف مقابله با آنچه کاخ سفید «تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا» توصیف کرده، امضا کرد. این فرمان امکان اعمال تعرفه بر کشورهایی را فراهم میکند که به تجارت کالا یا خدمات با جمهوری اسلامی ادامه میدهند.
همچنین روز جمعه وزارت خارجه آمریکا ساعتی پس از پایان دور تازه مذاکرات با جمهوری اسلامی اعلام کرد که ۱۵ نهاد و ۱۴ کشتی نفتکش موسوم به «ناوگان سایه» مرتبط با تجارت غیرقانونی نفت، فراوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران را تحریم کرده است. علاوه بر این، ۱۵ نهاد و دو فرد نیز در ارتباط با انتقال نفت ایران تحریم شدهاند.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد: «دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بر اساس کارزار فشار حداکثری بر ایران، به کاهش صادرات غیرقانونی نفت و فراوردهای نفتی به وسیله حکومت ایران متعهد است.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ساعاتی پس از این تحریمها، دونالد ترامپ در گفتگو با خبرنگاران در هواپیمای «ایر فورس وان» درباره مذاکره تهران و واشینگتن اعلام کرد «گفتگوهای بسیار خوبی» انجام شده و به گفته او «به نظر میرسد ایران بهشدت به دنبال دستیابی به توافق است».
رئیسجمهوری ایالات متحده افزود که هنوز باید دید این توافق در چه مرحلهای قرار دارد، اما ارزیابی او نشان میدهد تهران برای رسیدن به توافق تمایل جدی دارد.
او با اشاره به روند پیشین مذاکرات گفت: «در گذشته جمهوری اسلامی تصمیم گرفته بود توافق نکند، اما به نظر میرسد اکنون شرایط تغییر کرده است.»
ترامپ همچنین بار دیگر به حرکت ناوگان بزرگ نظامی آمریکا در منطقه اشاره و تاکید کرد که تحولات آینده و مسیر مذاکرات در ادامه مشخص خواهد شد. او با اشاره به اینکه قرار است اوایل هفته آینده دور جدید گفتگوها انجام شود، گفت که آمریکا «عجلهای ندارد».
روز جمعه نمایندگان جمهوری اسلامی و ایالات متحده در حالی در عمان مذاکره کردند که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پیشتر آن را سم مضاعف خوانده بود، اما اکنون در پی سرکوب خونین هزاران ایرانی و چشمانداز سقوط نظام و زیر سایه «آرمادا»ی ترامپ با آن موافقت کرده است.
حضور دریابد برد کوپر، فرمانده سنتکام، در کنار استیو ویتکاف و جرد کوشنر، یکی از مهمترین نکات مذاکرات «غیرمستقیم» جمهوری اسلامی و آمریکا در روز جمعه بود. رسانههای وابسته به سپاه، چند عضو مجلس و یک «منبع آگاه دیپلماتیک» جمهوری اسلامی در گفتگو با رویترز، از حضور این مقام عالیرتبه نظامی آمریکایی در مذاکرات انتقاد کردند.
هرچند منابع نزدیک به جمهوری اسلامی میکوشند مذاکرات را محدود به بحث هستهای جلوه دهند، مقامهای دولت ترامپ، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، بهصراحت به شروط چهارگانه آمریکا شامل غنیسازی صفر، محدودیت برد و تعداد موشکهای بالستیک، قطع حمایت از نیابتیها و توقف سرکوب و کشتار معترضان اشاره کردهاند.
عباس عراقچی پس از پایان مذاکرات روز جمعه مدعی شد: «گفتگوهای ما با آمریکا فقط هستهای است و درخصوص هیچ موضوع دیگری با آمریکاییها صحبتی نداریم.»
او روند مذاکرات با طرف آمریکایی را مثبت ارزیابی کرد و گفت: «مذاکرات غیرمستقیم انجام شد اما شروع خوبی بود و میتواند ادامه خوبی هم داشته باشد.»
بهرغم تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر غیرمستقیم بودن مذاکره، باراک راوید خبرنگار آکسیوس، روز جمعه، به نقل از دو منبع آگاه اعلام کرد که مذاکرات نمایندگان آمریکا و جمهوری اسلامی به شکل مستقیم برگزار شده است.
راوید در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «به گفته دو منبع آگاه، در جریان مذاکرات ایران و آمریکا در عمان در روز جمعه، ویتکاف و کوشنر، مشاوران ترامپ، با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، مستقیم دیدار کردند.»
جنیفر گریفین خبرنگار فاکسنیوز هم گفتههای باراک راوید را تکرار و در متنی اعلام کرد که «مذاکرات در عمان میان مقامهای ایرانی و آمریکایی رو در رو برگزار شد.»
مسئله رو در رو یا غیرمستقیم بودن مذاکرات تهران و واشینگتن برای جمهوری اسلامی موضوعی حساس است، از این رو تلاش میکند هرگونه گفتگوی مستقیم با فرستادگان آمریکایی را تکذیب کند. پیش از این، کانال ۱۲ اسرائیل نیز گزارش داده بود که استیو ویتکاف و جرد کوشنر با عباس عراقچی دیدار رو در رو داشتهاند؛ مسئلهای که خبرگزاری ایسنا، آن را «احوالپرسی دیپلماتیک» توصیف و تاکید کرد که مذاکرات به شکل غیرمستقیم و با میانجیگری وزیر امور خارجه عمان انجام شده است.
کانال ۱۲ اسرائیل همچنین گزارش داد که نمایندگان آمریکا در این دیدار به طرف ایرانی اعلام کردهاند انتظار دارند جمهوری اسلامی در نشست بعدی با امتیازی ملموس و معنادار در رابطه با پرونده هستهای حاضر شود. این شبکه همچنین گزارش داد که واشینگتن احتمالا روز شنبه برای تقویت حضور نظامی خود در منطقه اقداماتی انجام دهد تا در صورت شکست مذاکرات موقعیت خود را تقویت کند.
در سوی دیگر نیز مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، در مصاحبه با «نیوزمکس» درباره مذاکره روز جمعه میان هیئتهای مذاکرهکننده تهران و واشینگتن، تاکید کرد که تنها به گزارشهای تیم خودی تکیه میکند و منتظر بیانیه رسمی آنهاست. او تصریح کرد: «مطمئن نیستم که به ارزیابی طرف ایرانی بشود اعتماد کرد؛ این تیم ماست که حقیقت را خواهد گفت.»
خبرنگار نیوزمکس با اشاره به جو ملتهب داخل ایران و گزارشهایی از احتمال شکلگیری موج دوم اعتراضات، به نقلقول تکاندهندهای از یک زن ایرانی در والاستریت ژورنال اشاره کرد که گفته بود مردم میان ترس و خشم گرفتارند و «منتظر بمبهای آمریکایی در آسمان هستند». هاکبی با تاکید بر اینکه نمیتواند از طرف رئیسجمهوری آمریکا حرف بزند، گفت: «اطمینان کامل دارم او رئیسجمهوری نیست که وعده توخالی بدهد.»
سفیر آمریکا در پایان ضمن تاکید بر تمایل ترامپ برای حل مسالمتآمیز بحران، هشدار داد که این فرصت همیشگی نیست. او خاطرنشان کرد: «پیام من به ایرانیها این است که اگر به مذاکره برمیگردید، جدی باشید؛ زیرا رئیسجمهور اجازه نخواهد داد این وضعیت تا ابد ادامه یابد.»
