خیابان‌های تهران و شهرهای دیگر ایران شامگاه پنجشنبه صحنه تجمع «بی‌سابقه» معترضان بود، تجمع‌هایی که با انتشار تصاویر آتش‌سوزی ساختمان‌های دولتی و قطع گسترده اینترنت همراه شد. با وجود تلاش مقام‌ها برای مهار اوضاع از طریق محدود کردن دسترسی به اینترنت، از بازگشت نظم و روال عادی زندگی خبری نیست.

اکسیوس می‌نویسد در روزهای ابتدایی هفته، ارزیابی نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده این بود که اعتراض‌ها انرژی و ظرفیت لازم برای تهدید ثبات حکومت را ندارند. این ارزیابی به گفته مقام‌های آمریکایی، اکنون و در پرتو تحولات اخیر در حال بازنگری است. یک مقام ارشد آمریکایی گفته است: «این اعتراض‌ها جدی هستند و ما به رصد دقیق آن‌ها ادامه می‌دهیم.»

اعتراض‌ها طی ۱۲ شب گذشته به‌تدریج گسترش یافته و شدت گرفته‌اند و اعتراضات پنجشنبه‌شب، گسترده‌ترین آن‌ها تاکنون توصیف شده‌اند. ریشه اصلی این ناآرامی‌ها بحران عمیق اقتصادی کشور عنوان می‌شود، بحرانی که در پی تشدید دوباره تحریم‌های دونالد ترامپ و همچنین خسارت‌های ناشی از جنگ ۱۲روزه، فشار مضاعفی بر معیشت مردم وارد کرده است. معترضان در خیابان‌ها صراحتا علیه موجودیت حکومت، اصل نظام و شخص علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، شعار سر داده‌اند.

در واکنش به این تحولات، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران که در چارچوب نظام جمهوری اسلامی به‌عنوان چهره‌ای اصلاح‌طلب شناخته می‌شود، در روزهای اخیر گفته که دولت راه‌حل مشخصی برای عبور از بحران کنونی ندارد. او روز پنجشنبه به نیروهای امنیتی دستور داد به معترضان مسالمت‌آمیز آسیبی وارد نکنند، اما میان اعتراض آرام و «اغتشاش مسلحانه یا خشونت‌آمیز» تمایز قائل شد.

در مقابل، رسانه‌های رسمی ایران تلاش می‌کنند حجم اعتراضات را کوچک جلوه دهند. همزمان، بر اساس داده‌هایی که نت‌بلاکس منتشر کرد، اینترنت در روز پنجشنبه تقریبا به‌طور کامل در سراسر کشور قطع شد. این اقدام معمولا در بزنگاه‌های امنیتی برای کنترل جریان اطلاعات به کار گرفته می‌شود.

دونالد ترامپ در واشنگتن پیش‌تر چندین بار هشدار داده بود که در صورت کشته‌شدن معترضان، ایالات متحده ممکن است گزینه نظامی را مدنظر قرار دهد. با این حال او در گفت‌وگویی که پنجشنبه در برنامه «هیو هویت» انجام داد، لحنی محتاطانه‌تر در پیش گرفت و مدعی شد برخی از بیش از ۳۰ معترضی که تاکنون جان باختند، قربانی «مشکلات کنترل جمعیت» بودند.

ترامپ همچنین از حمایت علنی از شاهزاده رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران که حکومتش در انقلاب ۱۹۷۹ پایان یافت، خودداری کرد. ولیعهد در تبعید ایران در روزهای اخیر  نقش پررنگی در فضای سیاسی ایفا می‌کند. تظاهرات شامگاه پنجشنبه، با فراخوان او برای ساعت ۸ شب جمعه به وقت محلی فراخوان آغاز شد. ترامپ در این‌باره گفت: «فکر می‌کنم بهتر است بگذاریم همه وارد میدان شوند و ببینیم در نهایت چه کسی سر برمی‌آورد»، و افزود که لزوما درست نیست که به عنوان رئیس‌جمهوری ایالات متحده از شاهزاده رضا پهلوی حمایت کند.

تجربه اعتراض‌های گسترده سال ۲۰۲۲ که به تضعیف حکومت انجامید اما به سقوط آن منجر نشد، همچنان در ذهن ناظران زنده است. با این حال، برخی چهره‌ها در واشنگتن امیدوارند این بار نتیجه متفاوت باشد. سناتور لیندسی گراهام از مردم ایران خواست دامنه اعتراض‌ها را گسترش دهند و تاکید کرد که ترامپ از آن‌ها حمایت خواهد کرد. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اراذل، دیکتاتورها، زورگوها و قاتلانی که با رئیس‌جمهوری ترامپ در بیفتند، دوام زیادی در این دنیا ندارند. عظمت را به ایران برگردانید.»