شاخه جنوب آسیای شبکه القاعده، موسوم به «القاعده در شبهقاره هند» که از متحدان دیرینه طالبان است، با انتشار ویدیویی، به تشریح نقش فرماندهان این شاخه القاعده در جنگ افغانستان و حضور آنان در سنگرهای طالبان پرداخت.
در این ویدیو شش دقیقهای که در کانال رسانهای السحاب، رسانه القاعده در شبهقاره هند، منتشر شد، چهره برخی فرماندهان این گروه که در دو دهه گذشته در حملات پهپادی آمریکا در افغانستان و پاکستان کشته شدند، برای نخستین بار به تصویر کشیده شده است. برخی از این تصاویر که مربوط به حضور این افراد در صحنههای جنگ و پناهگاههای آنان در دل مناطق کوهستانی است، برای نخستین بار است که منتشر میشود، هرچند برخی تصاویر پیش از این هم در مجلات گروههای جهادی از جمله در کانالهای القاعده منتشر شده بودند.
عنوان این ویدیو تازه «از دشت لیلی تا پیروزی کابل» است. «دشت لیلی» اشاره به حادثه کشته شدن دهها عضو طالبان و القاعده در دسامبر ۲۰۰۱ در دشت لیلی در حومه شهر شبرغان در شمال افغانستان است. در این حادثه که نیروهای تحت امر عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی، نقش داشتند، به شکست صفوف نظامی طالبان و القاعده در شمال افغانستان و بازداشت شماری از رهبران این گروه منجر شد.
هرچند در این ویدیو به مناسبت انتشار آن اشارهای نشده، به نظر میرسد القاعده سالگرد این حادثه خونین را گرامی داشته است.
القاعده از زمان تاسیس آن به دست اسامه بن لادن، از متحدان نزدیک طالبان افغانستان و پاکستان بود، در جنگ این گروه در سال ۲۰۰۱ نقش کلیدی و برجسته داشت. شاخه جنوب آسیا القاعده هم اگرچه در سالهای اخیر به اهداف مرتبط با کشورهای غربی حمله نکرده است، با انتشار محتوا در اینترنت برای بازیابی توانمندی و برپایی شبکهای از جهادیها همچنان تلاش میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در این ویدیو که به زبانهای پشتو، اردو، انگلیسی و عربی منتشر شده است، تصویری از منصور الشامی، نظریهپرداز ارشد القاعده، در کنار جنازه پوشیدهشده عبدالله سعید اللیبی دیده میشود. سازمان دیدهبان اکسوس در تحلیلی در مورد این ویدیو نوشت که اسناد استخراجشده از خانه اسامه بنلادن در ابیتآباد پاکستان تایید میکرد که منصور الشامی از چهرههای بسیار نزدیک به رهبر القاعده بود. اللیبی دسامبر ۲۰۰۹ طی حمله پهپادی آمریکا در وزیرستان شمالی کشته شد. تصویر منصور الشامی که اوایل ۲۰۱۰ در وزیرستان شمالی پاکستان کشته شد، نخستین بار است که منتشر میشود.
در این ویدیو، ابویحیی اللیبی، از چهرههای القاعده، کنار ابواللیث اللیبی، فرمانده ارشد نظامی این شبکه، نشسته و اعضا را به صبر و پایداری فرا میخواند. ابویحیی اللیبی شهروند لیبی است. او ژوییه ۲۰۰۵، مدتی پس از بازداشت و زندانی شدن به دست نیروهای آمریکایی در بگرام افغانستان، شبهنگام همراه با عبدالله شامی، عضو دیگر القاعده، از زندان گریخت. گفته میشود ابویحیی اللیبی به زبانهای پشتو، عربی و انگلیسی صحبت میکرد و به دلیل آشنایی با جغرافیای افغانستان، پس از فرار از زندان توانست خود را به دیگر اعضای القاعده در مناطق کوهستانی در مرز افغانستان و پاکستان برساند.
در همین حال به باور دیدهبان اکسوس، ابواللیث اللیبی که سال ۲۰۰۸ کشته شد، یکی از مهمترین فرماندهان عملیاتی القاعده بود که حملات متعددی را علیه نیروهای آمریکایی و ائتلاف در افغانستان هدایت میکرد. ابویحیی اللیبی که در سال ۲۰۰۵ از زندان بگرام فرار کرد، سال ۲۰۱۳ در وزیرستان شمالی و عبدالله شامی در سال ۲۰۰۸ کشته شدند.
در یک بخش از ویدیو القاعده، به نقش ملا دادالله آخند، فرمانده نظامی طالبان، و ولیالرحمان محسود، معاون پیشین تحریک طالبان پاکستان، هم پرداخته شده است. ملا دادالله آخند که سال ۲۰۰۷ در حمله هوایی ارتش آمریکا کشته شد، در سازماندهی جنگ علیه دولت پیشین افغانستان، سربازگیری از مناطق قبایلی پاکستان و بسیج افراد بازمانده القاعده در جبهات جنگ افغانستان نقش برجستهای داشت. تصاویر جدید القاعده این فرمانده پیشین طالبان را در مناطق کوهستانی وزیرستان جنوبی پاکستان نشان میدهد.
تصاویری از فرماندهان القاعده و طالبان در ویدیویی تبلیغاتی شبکه القاعده در شبهقاره هند-السحاب میدیا
در این ویدیو تصاویری هم از مولوی عبدالمنان، فرمانده ارشد طالبان در هلمند که مسئولیت طراحی و سازماندهی حملات مرگبار علیه نیروهای دولتی و پایگاههای نظامی نیروهای آمریکایی و بریتانیایی را برعهده داشت، دیده میشود. به علاوه، در این ویدیو برای نخستین بار تصاویری از عاصم عمر، بنیانگذار شبکه القاعده در شبهقاره هند، اسامه ابراهیم غوری، مسئول رسانهای این شبکه و احساس عزیز، از معماران القاعده، در مناطق کوهستانی وزیرستان پاکستان دیده میشود.
این ویدیو که با پسزمینه ترانه جهادی در وصف فرماندهان کشته شده القاعده تولید شده است، به نحوی بازگوکننده روایت مذهبی و جنگی این گروه است. هرچند با کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر پیشین القاعده، در ژوییه ۲۰۲۲ در حمله هوایی ارتش آمریکا در کابل، نگرانی از بازسازی دوباره این شبکه و روی آوردن به حملات فرامرزی کاهش یافت، تلاش شاخه رسانهای القاعده در شبهقاره هند برای بازسازی روایت این گروه، باعث نگرانی از قدرتگیری دوباره آن در افغانستان و پاکستان شده است.
در چهار سال گذشته و پس از بازگشت طالبان به قدرت، گزارشهای متعددی از حضور رهبران و عناصر القاعده در افغانستان منتشر شد، اما هنوز از توانمندی و امکانات این گروه تصویری روشنی منتشر نشده است. با این حال ویدیو جدید القاعده که به شکست خونین این گروه و طالبان در سال ۲۰۰۱ و دو دهه گذشته میپردازد، از بازگشت طالبان به قدرت بهعنوان «فتح کابل» یاد میکند و آن را نتیجه جنگ و جبهه مشترک خود و طالبان علیه آمریکا و دولتهای پیشین افغانستان میداند.
با وجودی که طالبان در بیانیههای رسمی خود مدعیاند هیچ گروه تروریستی خارجی در افغانستان حضور ندارد و جنگ علیه دولتهای پیشین افغانستان و نیروهای ناتو متکی به جنگجویان افغان بوده است، این روایت مستند القاعده ادعای طالبان را رد میکند.
