گاهی به نظر می‌رسد بهترین راه برای آرام شدن پس از یک روز طولانی این است که روی مبل بنشینید، تلویزیون را روشن کنید و یک برنامه تلویزیونی را که پیش‌تر صد بار دیده‌اید تماشا کنید، اما کارشناسان می‌گویند ممکن است پشت تصمیم شما برای تماشای مجدد یک برنامه محبوب قدیمی، دلایل عمیق‌تری وجود داشته باشد.

اگرچه شروع تماشای برنامه‌ای که هرگز ندیده‌اید می‌تواند شما را چنان مجذوب خود کند که بخواهید قسمت‌های آن را پشت سر هم تماشا کنید یا به دنیایی تازه پناه ببرید، بررسی‌ها نشان می‌دهند که تماشای دوباره یک برنامه تلویزیونی آشنا نیز می‌تواند نوع دیگری از گریز [از واقعیت و فرصتی برای فاصله گرفتن از دغدغه‌های روزمره] را فراهم کند، زیرا به ذهن شما اجازه می‌دهد آرام شود و استراحت کند.

رابرت اِن. کرافت، استاد بازنشسته روان‌شناسی شناختی در دانشگاه اوتربین، به «سایکولوژی تودی» (Psychology Today) گفت: «دانستن اینکه چه اتفاقی خواهد افتاد، احساس نظم و امنیت ایجاد می‌کند، به‌ویژه در زمان‌هایی که زندگی ما به شکلی ناخوشایند کمتر تحت کنترل به نظر می‌رسد.»

تماشای داستانی که از قبل پایان آن را می‌دانید به این معناست که مغز شما نیازی ندارد برای پردازش اطلاعات جدید تلاش کند. این امر به شما امکان می‌دهد انرژی خود را حفظ کنید و با آرامش، غرق تماشای برنامه‌ای دلنشین یا نوستالژیک شوید.

این بدان معناست که، چه این تصمیم آگاهانه باشد و چه نباشد، میل به تماشای دوباره چیزی آرامش‌بخش، نشان می‌دهد که شما در حال تجربه استرس یا عدم‌قطعیتی بوده‌اید که باعث شده انرژی روانی و ذهنیتان تحلیل برود و به چیزی تسکین‌دهنده نیاز پیدا کنید.

یک مقاله در سال ۲۰۱۳ در مجله «علوم روان‌شناختی اجتماعی و شخصیت» (Social Psychological and Personality Science) نیز به طرز مشابهی آشکار کرد که افراد، اغلب در زمانی که احساس می‌کنند کنترل امور را از دست داده‌اند و می‌خواهند دوباره حس اطمینان و قطعیت را به دست آورند، به سراغ دنیاهای داستانی آشنا می‌روند.

در حالی که علاقه‌مندان به تلویزیون اغلب تماشای دوباره کمدی‌های دنباله‌دار مانند «آفیس»، کمدی‌های موقعیتی مانند «فرندز» یا درام‌های دلنشینی مانند «دختران گیلمور» را انتخاب می‌کنند، حتی تماشای دوباره تریلرها یا آثار معمایی که قبلا دیده‌اید نیز می‌تواند آرامش‌بخش باشد، زیرا با دانستن اینکه در داستان چه رخ می‌دهد، احساس امنیت می‌کنید.

کرافت گفت: «این تنبلی نیست، بلکه یک واقعیت بنیادین تکاملی است که موجودات زنده، از جمله انسان‌ها، با انتخاب مسیری که به کم‌ترین میزان تلاش نیاز دارد، در مصرف انرژی صرفه‌جویی می‌کنند.»

در برخی موارد، موضوع فقط به داستان‌های پیش‌بینی‌پذیر و آشنا محدود نمی‌شود؛ دیدن چهره‌های آشنایی که پیش‌تر با آنها ارتباط برقرار کرده‌اید می‌تواند باعث شود، هرچند موقتا، کمتر احساس تنهایی کنید.

کرافت گفت: «اینکه بدانیم دقیقا چه اتفاقی رخ خواهد داد، به ما احساس کنترل شخصی بر نتایج می‌دهد. همین موضوع درمورد تماشای مجدد فیلم‌ها و سریال‌ها نیز صدق می‌کند. تماشای مکرر ممکن است این احساس را در ما ایجاد کند که شخصیت‌ها مطابق خواست ما عمل می‌کنند. و این احساس هدایت کردن افراد و رفتارهایشان می‌تواند رضایت [خاطر] فراوانی به همراه داشته باشد.»

وقتی در ماه نوامبر از ونسا ویلیامز، بازیگر نقش شخصیت منفی سریال «بتی بی‌ریخته» (Ugly Betty)، پرسیدند چرا مردم بارها سراغ سریالی تکراری بازمی‌گردند، او به ایندیپندنت گفت که این میل نوستالژیک به تماشای دوباره را درک می‌کند، زیرا این موضوع او را به یاد تمایل به گوش دادن به ترانه‌های محبوب قدیمی می‌اندازد.

ویلیامز گفت: «فکر می‌کنم این موضوع شبیه ترانه‌های محبوبتان است. فهرست پخش مورد علاقه خودتان را دارید و گاهی فقط می‌خواهید به چیزی رجوع کنید که حالتان را خوب می‌کند، به‌ویژه وقتی روزی نسبتا دشوار را پشت سر گذاشته‌اید و فقط می‌خواهید برای مدتی از آن فاصله بگیرید و مطمئن باشید که حتما شما را خواهد خنداند.»