مردم شهر کوچک آبدانان، واقع در جنوب استان ایلام و در میان رشتهکوههای زاگرس که در اعتراضات دیماه با پاشیدن مشتمشت برنج به آسمان صحنهای تاریخی رقم زدند، روز سهشنبه ۲۶ آبان، ۱۰ ماه پس از کشتار سنگین دیماه، دوباره به خیابانها آمدند و با وجود تداوم بازداشتها و سرکوب حکومتی علیه جمهوری اسلامی شعار دادند و در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی، شعارهای «جاویدشاه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» را فریاد زدند.
تجمع روز سهشنبه پس از مراسم خاکسپاری یکی از ۱۳ جانباخته واژگونی اتوبوس کارکنان پتروپالایش دهلران آغاز شد. اعتراض به جان باختن کارگران و ناایمنی جادهها خیلی زود به تظاهراتی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد. در ویدیوهای منتشرشده، معترضان علاوه بر حمایت از شاهزاده رضا پهلوی، شعارهای «مرگ بر دیکتاتور»، «فقر، فساد، گرونی، میریم تا سرنگونی» و «پلیس بیشرافت» سر میدهند.
معترضان با شعار «جمهوری اسلامی، رهبر کارتنیات کو؟»، به غیبت طولانی مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران هم پرداختند. در یکی از ویدیوها، معترضان تبلیغات شهری متعلق به سازمان بسیج و ادارهٔ اطلاعات آبدانان را پاره میکنند.
سه شب پیش از آن، اتوبوسی با حدود ۳۰ سرنشین پس از پایان شیفت کاری از دشتعباس دهلران بهسوی مورموری آبدانان میرفت که در محدوده سهگر، حوالی چاههای نفت، واژگون شد. سرنشینان این اتوبوس کارکنان شرکت راهاندازی و بهرهبرداری صنایع نفت اویکو، شاغل در مجموعه پتروپالایش دهلران بودند. این حادثه ۱۳ کشته و ۱۵ مصدوم به جا گذاشت.
یارسان الفتی، رئیس کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان ایلام، روز دوشنبه گفت بررسیهای اولیه نشان میدهد اتوبوس گواهی معتبر معاینه فنی نداشت و لاستیکهایش فرسوده و فاقد آج استاندارد بودهاند.
شهری که پیش از ۱۸ دی «جاویدشاه» گفت
آبدانان از نخستین شهرهایی بود که در جریان خیزش ملی دیماه، جمعیت معترضان در خیابانهایش در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی شعار دادند. در ویدیوهای شامگاه ۱۶ دی آبدانان، دو روز پیش از اوج کشتارها در ۱۸ و ۱۹ دی، شعارهای «جاویدشاه» و «مرگ بر خامنهای» شنیده میشود. در همان روزها، تصاویری از معترضان منتشر شد که کیسههای برنج را باز کردند و دانهها را به هوا پاشیدند. صحنهای که به «برنجپاشی آبدانان» معروف و یکی از تصاویر ماندگار خیزش ملی شد.
دریاچههای دوقلوی سیاهگاو از چشماندازهای طبیعی شهرستان آبداناناند. چند کیلومتر آنسوتر در جنوب شهر، بر فراز بلندی مشرف به رود دویرج، بازماندههای دژ ساسانی پشتقلعه دیده میشود. این دژ بخشی از پیشینهٔ تاریخی آبدانان است و میتوان آن را یکی از سرچشمههای الهام گرایشهای ملیگرایانهای دانست که در شعارهای اعتراضی مردم این شهر در یک سال گذشته بازتاب یافته است.
با این حال برای کارگران پتروپالایش دهلران، جاده دشتعباس به مورموری مسیر هرروزهٔ بازگشت از محل کار به خانه بود و شامگاه شنبه پس از پایان شیفت، اتوبوس حامل آنها در همین جاده واژگون شد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
بازگشت مردم این شهر به خیابان در شرایطی رخ داد که جمهوری اسلامی ایران پس از کشتار دیماه، بازداشت معترضان را ادامه داد و دستگاه قضایی به دنبال شناسایی و توقیف داراییهای آنان رفت. همزمان، رسانهها و حسابهای حامی حکومت ماهها کوشیدند حمایت خیابانی از خاندان پهلوی را کمدامنه جلوه دهند، اما آنچه روز سهشنبه در آبدانان رخ داد، این روایت را به چالش کشید و در شهری کوچک در غرب ایران، جمعیتی که در پی خاکسپاری یک کارگر گرد آمده بود، بار دیگر همان شعارهای دیماه را در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی فریاد زد.
بازداشت شش مرد و یک نوجوان ۱۵ ساله
بر اساس اطلاعات رسیده به ایندیپندنت فارسی، نیروهای یگان ویژه با آغاز اعتراضها در شهر مستقر شدند و تجمع تا شامگاه ادامه یافت. سپس اختلال شدید اینترنت رخ داد و گزارشهایی دربارهٔ شلیک گاز اشکآور و تیر ساچمهای بهسوی معترضان منتشر شد.
سازمانهای حقوقبشری شمار بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضهای سهشنبه را دستکم ۷ نفر اعلام کردند. بر اساس این گزارشها، سینا درویشی، نوجوان ۱۵ ساله، ایرج حیدری، سعید عبداللهی، اصغر اکبری، بهنام مرادی و آرمین سلیمانی، از جمله بازداشتشدگانیاند که به مکانی نامعلوم منتقل شدهاند.
منابع محلی در آبدانان صبح روز چهارشنبه از بازداشت دوباره محسن باویر، از بازداشتشدگان خیزش دیماه، خبر دادند. نیروهای امنیتی او را در نزدیکی محل کارش که یک گلفروشی است، بدون ارائه حکم قضایی بازداشت کردند. باویر نخستین بار روز ۲۷ دی ۱۴۰۴ بازداشت و پس از چند ماه با وثیقه و پابند الکترونیکی آزاد شد.
یادآوری برنجپاشی
شاهزاده رضا پهلوی شامگاه سهشنبه در پیامی ویدیویی با خانوادههای داغدار و مردم معترض آبدانان ابراز همدردی کرد و گفت: «خروش شجاعانه شما بار دیگر نشان داد که سرکوب و جنایات جمهوری اسلامی نتوانسته است عزم و ارادهٔ شما را در هم بشکند.» او خطاب به معترضان افزود: «من به شما افتخار میکنم. یک ملت به شما افتخار میکند و دوشادوش شما ایستاده است.»
با انتشار ویدیو اعتراضهای سهشنبه در آبدانان، مخاطبان ایندیپندنت فارسی از شهرهای دیگر ایران نیز پیامهایی در همبستگی با معترضان فرستادند. برای شماری از آنان، تماشای جمعیت عظیم در خیابانهای آبدانان یادآور تصاویر دیماه بود؛ وقتی معترضان برنج و اقلام غذایی فروشگاه وابسته به سپاه پاسداران را به هوا پاشیدند. این مخاطبان از شهامت مردمی نوشتند که پس از ماهها سرکوب، دوباره به خیابان آمدهاند و ابراز امیدواری کردند که اعتراضها به شهرهای دیگر ایران هم برسد.

