چرا بیت‌کوین سقوط کرد؟ شش عامل احتمالی از نگاه بنیان‌گذار بایننس

به باور برخی کارشناسان، هک‌ها و حملات سایبری باعث ترس سرمایه‌گذاران شده‌اند

تصویر گرافیکی از بیت‌کوین‌ــ Canva

ارزش بیت‌کوین روز یکشنبه ۱۵ نوامبر در صرافی بایننس به ۶۲ هزار و شش دلار سقوط کرد که پایین‌ترین قیمت آن در حدود سه ماه گذشته بود. به این ترتیب بزرگ‌ترین رمزارز جهان طی ۱۱ روز، حدود ۱۵ درصد از ارزش خود را از دست داده است. در همین بازه زمانی، سرمایه‌گذاران آمریکایی ۱.۹۱ میلیارد دلار از صندوق‌های قابل معاملهٔ بیت‌کوین (ETF) در بورس آمریکا خارج کرده‌اند.

به گزارش نشریه فوربس، چانگ‌پنگ ژائو، هم‌بنیان‌گذار بایننس که با نام مستعار «سی‌زی» (CZ) شناخته می‌شود، روز یکشنبه شش دلیل احتمالی برای افت قیمت رمزارزها برشمرد، اما پیش از آن گفت: «چرا قیمت رمزارزها افت کرد؟ کسی جواب قطعی ندارد. اینکه دو اتفاق همزمان رخ می‌دهند، ثابت نمی‌کند که یکی باعث دیگری شده است.»

بیت‌کوین چقدر افت کرد؟

بیت‌کوین اواخر سپتامبر در محدوده ۸۷ هزار دلار معامله می‌شد. در ۴ نوامبر نیز همچنان حدود ۸۱ هزار دلار قیمت داشت، اما روز جمعه ۱۳ نوامبر به زیر ۷۰ هزار دلار سقوط کرد و یکشنبه تا ۶۲ هزار و شش دلار پایین آمد. سپس بخشی از افتش را جبران کرد و به حدود ۶۴ هزار و ۵۰۰ دلار رسید.

بیشترین زیان متوجه معامله‌گرانی شد که با پول قرضی روی افزایش قیمت حساب کرده بودند. در عرض ۲۴ ساعت، موقعیت‌های معاملات اهرمی به ارزش حدود ۱.۹۶ میلیارد دلار در بازار رمزارزها به‌اجبار بسته شدند. حدود ۶۰۰ میلیون دلار از این رقم به معامله‌گرانی مربوط بود که به افزایش قیمت بیت‌کوین امید بسته بودند.

در ادامه، شش دلیل احتمالی را که ژائو مطرح‌ کرد و شواهد موجود دربارهٔ هر یک را بررسی می کنیم

۱ــ آیا سرمایه‌ها از بازار رمزارزها خارج می‌شوند تا در عرضهٔ اولیهٔ سهام آنتروپیک  شرکت داده شوند؟

نخستین احتمالی که سی‌زی مطرح می‌کند، این است که سرمایه‌گذاران برای خرید سهام شرکت آنتروپیک (Anthropic) در عرضهٔ اولیه، رمزارزهایشان را می‌فروشند. او برای توضیح این احتمال به نوشته‌ای از مت کول، رئیس هیأت‌مدیره و مدیرعامل استرایو (Strive)، شرکتی که بخشی از ذخایر مالی خود را به‌ صورت بیت‌کوین نگه می‌دارد، ارجاع داد. تام لی، رئیس هیأت‌مدیره بیت‌ماین (BitMine) نیز فرضیهٔ مشابهی مطرح کرده است.

این عرضهٔ اولیه در مقیاس بزرگی انجام می‌شود. طبق نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ اسناد عرضهٔ اولیه که آنتروپیک ۱۰ نوامبر به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا ارائه کرد، شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک که چت‌بات کلود را ساخته است، قصد دارد ۸۲۵ میلیون سهم را به قیمت ۷۰ تا ۷۸ دلار برای هر سهم عرضه کند.

آنتروپیک می‌تواند از این عرضه تا حدود ۶۴ میلیارد دلار جذب کند. انتظار می‌رود قیمت نهایی سهام در ۱۸ نوامبر تعیین شود و معاملات آن روز بعد با نماد ای‌ان‌تی (ANT) در بورس نزدک (Nasdaq) آغاز شود.

با این حال داده‌های عمومی نشان نمی‌دهند که آیا برای تأمین پول سفارش‌های خرید در این عرضهٔ اولیه، بیت‌کوینی فروخته شده و اگر چنین بوده، چه میزان بوده است.

۲ــ آیا سرمایه‌گذاران آمریکایی در حال خارج کردن سرمایه خود از صندوق‌های بیت‌کوین‌اند؟

بله و این مورد قابل‌اندازه‌گیری‌ترین عامل فشار در میان موارد مطرح‌شده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

صندوق‌های قابل معاملهٔ نقدی بیت‌کوین (ETF) مستقیماً بیت‌کوین نگه می‌دارند و واحدهایشان مانند سهام عادی در بورس‌های آمریکا معامله می‌شود. بسیاری از آمریکایی‌هایی که برای بازنشستگی پس‌انداز می‌کنند و نیز بسیاری از سرمایه‌گذاران نهادی از طریق این صندوق‌ها در بیت‌کوین سرمایه‌گذاری می‌کنند.

طبق داده‌های منتشرشده، از ۵ تا ۱۳ نوامبر، در هفت روز معاملاتی پیاپی، در مجموع ۱.۹۱ میلیارد دلار از این صندوق‌ها خارج شد. تنها در روز جمعه، خروج سرمایه به ۱۸۵.۴ میلیون دلار رسید. بخش پژوهش بایننس این دوره را «یکی از شدیدترین دوره‌های هفت‌روزهٔ خروج سرمایه از زمان راه‌اندازی این صندوق‌ها» توصیف کرد.

۳ــ آیا حملات سایبری و سوءاستفاده از آسیب‌پذیری‌ها سرمایه‌گذاران را ترسانده‌ است؟

سی‌زی در این خصوص، به این چند رویداد اشاره می‌کند: هک شدن بایننس، خالی شدن کیف‌پول‌های رمزارزی روی آیفون، سوءاستفاده از یک آسیب‌پذیری در کروم و قطعی سرویس‌های مایکروسافت. جزئیات این اتفاق‌ها به شرح زیر است:

• بایننس: هکرها در تاریخ ۲۹ اکتبر حدود ۶.۳ میلیارد دلار از این صرافی سرقت کردند. این بزرگ‌ترین سرقت ثبت‌شده در بازار رمزارزها بود و به هکرهای کره شمالی نسبت داده شد. بایننس می‌گوید دارایی همه مشتریان محفوظ است و حدود ۹۸ درصد رمزارزهای سرقت‌شده را جایگزین کرده است.

• آیفون‌ها: شرکت امنیت سایبری «سرتیک» (CertiK) در تاریخ ۶ نوامبر هشدار داد که مجموعه‌ابزار نفوذی به نام دارک‌سورد (DarkSword) کیف‌پول‌های رمزارزی آیفون‌هایی را که به‌روزرسانی نشده‌اند، هدف می‌گیرد. اپل تا زمان انتشار نسخه ۲۶.۳ سیستم‌عامل آی‌او‌اس (iOS) این آسیب‌پذیری‌ها را برطرف کرده بود.

• مرورگر کروم: گوگل در تاریخ ۹ نوامبر یک آسیب‌پذیری امنیتی در مرورگر کروم را که هکرها عملاً از آن سوءاستفاده می‌کردند، برطرف کرد. این هشتمین از این نوع بود که گوگل در سال جاری برطرف کرد.

• مایکروسافت: در تاریخ ۱۲ نوامبر، اوت‌لوک (outlook) و سایر سرویس‌های مایکروسافت ۳۶۵ از دسترس خارج شدند. مایکروسافت اعلام کرد که «هیچ نشانه‌ای از فعالیت مخرب یا حمله سایبری وجود ندارد».

با این حال ژائو معتقد است که این رخدادهای امنیتی ممکن است بعضی‌ها را دربارهٔ نگه داشتن دارایی‌‌هایشان به‌ صورت رمزارز مردد کند.

۴ــ آیا تورم بالاتر از انتظار احتمال افزایش نرخ بهره را دوباره مطرح کرده است؟

قیمت‌‌ها در ایالات متحده طی ماه اکتبر ۰.۴ درصد افزایش یافت که بالاتر از پیش‌بینی ۰.۳ درصدی اقتصاددانان بود. در همین حال، کریستوفر والر، یکی از اعضای هیأت‌مدیره فدرال رزرو آمریکا، به تمایل برای افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر اشاره کرده است. افزایش نرخ بهره هزینهٔ استقراض را بالا می‌برد و معمولاً بر قیمت دارایی‌هایی که سرمایه‌گذاران آن‌ها را پرریسک می‌دانند، فشار می‌آورد.

۵ــ آیا افزایش بازده اوراق قرضه و تقویت دلار به ضرر بیت‌کوین تمام شد؟

به اعتقاد هم‌بنیان‌گذار بایننس، افزایش بازده اوراق قرضه و تقویت دلار می‌تواند بر دارایی‌های پرریسک‌تر، مانند رمزارزها، فشار وارد کند. در واقع وقتی بازده اوراق کم‌خطرتر در دولت آمریکا بالا می‌رود، نگهداری بیت‌کوین که سود دوره‌ای ندارد، جذابیت کمتری پیدا می‌کند.

بر اساس تحقیقات بخش سرمایه‌گذاران نهادی کوین‌بیس (Coinbase Institutional)، بازار معاملات آتی در ۱۳ نوامبر افزایش مجموعاً ۶۴ واحد پایه‌ای، معادل ۰.۶۴ واحد درصد، را برای نرخ بهرهٔ فدرال رزرو در یک سال آینده در قیمت‌ها لحاظ کرده بود. این رقم در آغاز ماه، ۳۷ واحد پایه بود.

۶ــ آیا نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند به وضع قوانین سخت‌گیرانه‌تر برای رمزارزها در آمریکا منجر شود؟

دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر موفق شدند کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست آورند.

لایحه «کلریتی» (CLARITY Act) که طرح اصلی موردحمایت صنعت رمزارز برای تعیین قواعد روشن بازار در آمریکا به شمار می‌رود، در سپتامبر طی یک رأی‌گیری تعیین‌کننده در سنا، با ۴۹ رأی موافق در برابر ۵۰ رأی مخالف، ناکام ماند. انتظار می‌رود دموکرات‌ها پس از آغاز به کار کنگره جدید در ماه ژانویه، نسخه متفاوتی از این لایحه را تدوین کنند. الیزابت وارن، سناتور آمریکایی، گفته که تصویب یک لایحهٔ رمزارزی با حمایت دو حزب امکان‌پذیر است، «اما این لایحه چنین حمایتی ندارد».

واکنش قیمت بیت‌کوین به نتایج انتخابات نیز یکدست نبود. با انتشار نتایج انتخابات، قیمت بیت‌کوین به محدوده ۷۵ هزار و ۶۰۰ دلار کاهش یافت، اما روز بعد دوباره به حدود ۸۱ هزار دلار بازگشت.

مدیران بایننس چه می‌گویند؟

سی‌زی می‌گوید که بایننس در جریان این ریزش، هیچ رمزارزی نفروخت. ریچارد تنگ و یی هه، مدیرعامل‌های مشترک بایننس، هم روز یکشنبه با فاصله ۷۰ دقیقه، پیامی کاملاً یکسان در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کردند. آن‌ها نوشتند: ««فشار کوتاه‌مدت بر بازارها واکنشی طبیعی به سخت‌تر شدن شرایط اقتصاد کلان و تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به تأمین مالی شرکت‌های هوش مصنوعی است. با این حال، دلایلی که سرمایه‌گذاری بلندمدت در بیت‌کوین و رمزارزها را توجیه می‌کنند، همچنان پابرجا است.»

واحد پژوهش بایننس هم افت بیت‌کوین را به تردیدها درباره شیوهٔ تأمین مالی شرکت‌های هوش مصنوعی مرتبط دانست. در همان ۱۱ روزی که بیت‌کوین ۱۵.۶ درصد افت کرد، ارزش قراردادهای آتی مرتبط با سهام نِبیوس (Nebius)، شرکت خدمات ابری هوش مصنوعی که سهامش در آمریکا معامله می‌شود، ۲۷.۵ درصد کاهش یافت.

با این حال، این مقایسه ثابت نمی‌کند که فروش دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی باعث افت بیت‌کوین شده است.

برخی معامله‌گران توضیح ساده‌تری دارند. میخائیل فان د پوپه، تحلیلگر بازار، این افت را «اصلاحی بسیار کم‌سابقه ناشی از بسته شدن گسترده موقعیت‌های اهرمی» خواند. منظور او این بود که شمار زیادی از معاملات متکی به پول قرضی همزمان بسته شدند. این کارشناس اعلام کرد که خودش در حال خرید بیت‌کوین است.

بیشتر از اقتصاد